روایت بلومبرگ از نقش شیخ طحنون بن زاید، تصویری از چرخش حسابشده ابوظبی در برابر تهران ارائه میدهد؛ چرخشی که نه از اعتماد به ایران، بلکه از درک هزینههای سنگین تقابل، آسیبپذیری اقتصادی امارات و نیاز حیاتی این کشور به ثبات منطقهای سرچشمه میگیرد و نشان میدهد مشاور امنیت ملی امارات اکنون همزمان مأمور مدیریت سرمایههای عظیم ابوظبی و مهار ریسکهای ژئوپلیتیکی پساجنگ شده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، برادر محمد بن زاید و مشاور امنیت ملی امارات، که مدیریت شبکهای از صندوقهای ثروت و شرکتهای سرمایهگذاری با ارزشی حدود ۱.۵ تریلیون دلار را بر عهده دارد، در ماههای اخیر علاوه بر نقش اقتصادی، مأموریت غیرعلنی ترمیم روابط ابوظبی با ایران را نیز بر عهده گرفته است. به نوشته بلومبرگ، پس از آغاز جنگ منطقهای در اواخر فوریه، امارات که ابتدا موضعی تهاجمی داشت و حتی چندین بار به ایران حمله کرد، بهتدریج به سمت رویکردی عملگرایانه و مبتنی بر گفتوگو حرکت کرد. حملات موشکی و پهپادی ایران میلیاردها دلار خسارت به بنادر، تأسیسات نفتی و هتلها وارد کرد.
به گفته منابع آگاه، ابوظبی تا زمان توقف حملات حاضر به مذاکره نبود، اما پس از آن، مقامهای امنیتی دو کشور برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ دیداری مستقیم برگزار کردند. مقامهای امارات تأکید کردهاند که آینده روابط با ایران به میزان پایبندی تهران به توافق آمریکا ـ ایران بستگی خواهد داشت.
منابع مطلع میگویند واقعیتهای جغرافیایی و نظامی ایران، با جمعیتی حدود ۹۰ میلیون نفر و یکی از بزرگترین ارتشهای جهان، امارات را به اتخاذ رویکردی واقعبینانه سوق داده است؛ هرچند عادیسازی کامل روابط به دلیل ابعاد حملات اخیر ممکن است سالها طول بکشد. به گفته رابرت موگیلنیکی، امارات به ایران اعتماد ندارد، اما هزینه عدم تعامل را نیز بالا میداند؛ بهویژه در شرایطی که مذاکرات تهران و واشنگتن در جریان است.
بلومبرگ تأکید میکند که این تغییر رویکرد بیش از هر چیز ریشه در ملاحظات اقتصادی دارد. امارات طی یک دهه گذشته وابستگی خود به نفت را کاهش داده و به مرکز مالی، فناوری و هوش مصنوعی تبدیل شده است و ثبات منطقهای برای حفظ جریان سرمایهگذاری و جایگاه آن نزد والاستریت اهمیت فزایندهای یافته است. در این میان، شیخ طحنون که بر نهادهایی از جمله سرمایهگذار هوش مصنوعی MGX و بزرگترین صندوقهای سرمایهگذاری ابوظبی نظارت دارد، به حلقه اتصال سیاست خارجی و جاهطلبیهای اقتصادی امارات تبدیل شده است.
نقش دیپلماتیک او عمدتاً دور از توجه رسانهها دنبال شده است. قطر که در نهایت میانجی اصلی توافق آمریکا و ایران شد، در جریان مذاکرات مرتباً شیخ طحنون و عبدالله بن زاید، وزیر خارجه امارات، را در جریان گفتوگوها قرار میداد. همچنین مقامهایی از دبی و شارجه نیز از تغییر رویکرد و ترمیم روابط با تهران حمایت کردند، زیرا امنیت و ثبات برای مدل اقتصادی مبتنی بر جذب سرمایه و حضور شرکتهای خارجی حیاتی است. در روزهای نخست جنگ، برخی متخصصان و کارکنان خارجی به دلیل هشدارها و حملات موشکی موقتاً امارات را ترک کردند، اما با کاهش تنشها دوباره به محل کار خود بازگشتند.
تحلیلگران بلومبرگ، از جمله میرا الحسین از دانشگاه ادینبرو، شیخ طحنون را یکی از عملگراترین و باهوشترین چهرههای تصمیمگیری امارات میدانند که پیشتر نیز در آشتی با قطر نقش مهمی ایفا کرده بود. به اعتقاد آنها، توانایی او در حفظ کانالهای ارتباطی با بازیگرانی چون ایران و عربستان نشان میدهد که اکنون مأموریت همزمان جذب سرمایه و مدیریت خطرات ژئوپلیتیکی، بیش از هر زمان دیگری بر عهده او قرار گرفته است.
