نیویورک تایمز در گزارشی، پاسخ موشکی اخیر ایران به اسرائیل را نشانه پایان دوران احتیاط تهران و ورود به مرحلهای تهاجمیتر در سیاست منطقهای میداند؛ تغییری که به روایت این رسانه، با هدف تثبیت بازدارندگی، حمایت از حزبالله لبنان و حفظ موازنه قدرت در خاورمیانه صورت گرفته و نشان میدهد ایران در برابر نقض خطوط قرمز خود آماده واکنش مستقیمتر است.
به گزارش سرویس بینالمل جماران، گزارش «نیویورک تایمز» درباره تحولات اخیر تقابل ایران و اسرائیل، تصویری از تغییر رویکرد تهران ارائه میدهد؛ تغییری که به نوشته این رسانه، نشاندهنده پایان دوران احتیاط و ورود ایران به مرحلهای تهاجمیتر در سیاست منطقهای است.
واکنش نظامی ناگهانی و شلیک پرتابههای موشکی تهران به شمال اسرائیل در بامداد دوشنبه، در نگاه نخست ممکن است اقدامی کاملاً بیباکانه و مخاطرهآمیز تلقی شود؛ اقدامی که ظرفیت شعلهور ساختن دوباره یک جنگ منطقهای گسترده و ویرانگر را در خود دارد.
اما به روایت این گزارش، برای ساختار تصمیمگیری ایران، این حملات تلافیجویانه ضرورتی برای تثبیت موضعی تهاجمیتر به شمار میرود؛ موضعی که از یک دگرگونی راهبردی در میان حاکمان جدید ایران حکایت دارد. هدف اصلی رهبران جدید ایران از پذیرش این خطر، اثبات قاطعیت و جدیت در دفاع تمامعیار از مهمترین متحد منطقهای خود، حزبالله لبنان، و حفظ موازنه قدرت در جغرافیای سیاسی خاورمیانه ارزیابی شده است.
به نوشته نیویورک تایمز، کلیدیترین درسی که ساختار تصمیمگیری ایران از جنگ آموخته، این است که تنها از مسیر تلافیجویی قدرتمندانه میتوان بقا را تضمین کرد و اهرمهای فشار راهبردی در برابر دشمنانی قدرتمندتر به دست آورد.
پایان دوران احتیاط
در همین راستا، امید معماریان، پژوهشگر و کارشناس مسائل ایران در اندیشکده سیاست خارجی «داون» مستقر در واشنگتن، تصریح میکند که تهران قصد دارد قدرت خود را به رخ بکشد و نشان دهد که توانایی تشدید تنشها را دارد. به گفته او، پیام تهران روشن است: ایران در صورت لزوم، آماده از سرگیری یک نبرد همهجانبه است.
این رویکرد تهاجمی، در تقابل با سیاستهای محتاطانه یک دهه گذشته توصیف شده است؛ دورهای که به نوشته این گزارش، تهران در برابر اسرائیل و ایالات متحده با احتیاط بیشتری رفتار میکرد. برای نمونه، پس از ترور سردار{شهید} قاسم سلیمانی، قدرتمندترین فرمانده نظامی ایران، توسط ایالات متحده در سال ۲۰۲۰، تهران تنها حملات تلافیجویانه محدودی را علیه مواضع واشنگتن پیگیری کرد.
همچنین در طول جنگ دوازدهروزه ماه ژوئن گذشته، ساختار رهبری ایران عملیات انتقامجویانه خود را صرفاً به هدف قرار دادن یک پایگاه منفرد متعلق به نیروهای آمریکایی در قطر محدود کرد.
نقض خط قرمز تهران
طی هفتههای اخیر، مقامات ارشد ایرانی رویکردی مبتنی بر مدارا و تحمل تاکتیکی را در قبال حملات هوایی مستمر ارتش اسرائیل به مواضع مهمترین متحد خود، حزبالله، در جنوب لبنان اتخاذ کرده بودند.
اگرچه دستگاه دیپلماسی تهران این حملات را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و هشدار داده بود که حزبالله باید در مفاد توافق آتشبس منطقهای که در ماه آوریل با واشنگتن منعقد شد، گنجانده شود، اما تا زمانی که دامنه حملات اسرائیل صرفاً به جنوب لبنان محدود بود، ایران واکنش نظامی مستقیمی نشان نداد.
با این حال، ساختار تصمیمساز ایران بهصراحت هشدار داده بود که در صورت گسترش دامنه حملات ارتش اسرائیل به حومه جنوبی بیروت، بهعنوان قلمرو اصلی حزبالله، تمام محاسبات تغییر خواهد کرد.
در نهایت، با گسترش تهاجم مستقیم نظامی اسرائیل در روز یکشنبه، این خط قرمز ترسیمشده از سوی تهران نقض شد.
به نوشته نیویورک تایمز، پاسخ اخیر ایران نشان میدهد که دوران صبر و احتیاط تهران به پایان رسیده و مرحله تثبیت ایرانِ تهاجمیتر در معادلات منطقهای آغاز شده است.
