ارزیابی متخصصان حوزه اسکان در غزه نشان میدهد هزاران چادری که از سوی برخی کشورها برای آوارگان فلسطینی ارسال شدهاند، در برابر باران و باد مقاوم نیستند و پس از طوفانهای اخیر عملاً کارایی خود را از دست دادهاند؛ وضعیتی که همزمان با تداوم بحران انسانی و محدودیتهای امدادرسانی، جان صدها هزار نفر را در آستانه زمستان با خطر جدی مواجه کرده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، گاردین نوشت: هزاران چادری که از سوی چین، مصر و عربستان سعودی برای اسکان آوارگان فلسطینی در نوار غزه ارسال شدهاند، تنها حفاظت بسیار محدودی در برابر باران و باد فراهم میکنند. این موضوع در ارزیابیای که توسط متخصصان حوزه اسکان در سرزمین ویرانشده غزه تهیه شده، مورد تأکید قرار گرفته است.
این ارزیابی، ادعاهایی را که حاکی از تأمین سرپناه مناسب برای فلسطینیان غزه است، بهطور جدی تضعیف میکند. بر اساس برآوردهای سازمان ملل، طوفانهای شدید هفتههای اخیر باعث فروریختن یا آسیبدیدن هزاران چادر شده و دستکم ۲۳۵ هزار نفر را تحت تأثیر قرار داده است.
این گزارش توسط «کلاستر اسکان فلسطین» تهیه شده است؛ نهادی که فعالیت نزدیک به ۷۰۰ سازمان غیردولتی در فلسطین را هماهنگ میکند و ریاست آن بر عهده شورای پناهندگان نروژ است. در این ارزیابی آمده است چادرهای تازهتحویلشده که محل اسکان صدها هزار نفر هستند، «به احتمال زیاد نیاز به تعویض خواهند داشت».
در بخشی از گزارش درباره چادرهای ارسالی مصر آمده است: «پارچه [این چادرها] بهراحتی پاره میشود، زیرا کیفیت دوخت ضعیف است. پارچه ضدآب نیست. از دیگر مشکلات میتوان به پنجرههای کوچک، سازه ضعیف، نبود کف، جمعشدن آب باران روی سقف بهدلیل طراحی چادر و نبود توری برای دهانهها اشاره کرد.»
چادرهای اهدایی عربستان سعودی نیز بهدلیل «پارچه سبک و غیرضدآب و سازه ضعیف» مورد انتقاد قرار گرفتهاند و چادرهای ارسالشده از سوی چین «بسیار سبک» و غیرضدآب توصیف شدهاند. در مقابل، چادرهای تأمینشده توسط قطر، امارات متحده عربی و سازمان ملل، مطابق با استانداردهای کارشناسان سازمان ملل ارزیابی شدهاند.
این یافتهها — که بر پایه ۹ هزار پاسخ به یک نظرسنجی در شبکههای اجتماعی در ماه نوامبر، مشاهدات شرکای میدانی و بازخوردهای جامعه محلی تهیه شدهاند — پرسشهای تازهای را درباره کیفیت کمکهایی که مستقیماً از سوی برخی کشورها به غزه ارسال میشود، مطرح میکند؛ کمکهایی که از سوی مقامات اسرائیلی و با هدف دور زدن سازمان ملل، مورد ترجیح قرار گرفتهاند.
به گفته یکی از مقامات امدادی، از زمان آتشبس ماه اکتبر پس از دو سال درگیری، تنها ۲۰ هزار چادر از مجموع ۹۰ هزار چادری که وارد غزه شدهاند، توسط سازمان ملل یا دیگر سازمانهای بزرگ بینالمللی تأمین شده است.
کوگات، نهاد وابسته به وزارت دفاع اسرائیل که نظارت بر ورود کمکها به غزه را بر عهده دارد، اعلام کرده است برای «زمستانسازی» این منطقه اقدام کرده و اجازه ورود بیش از ۲۵ هزار تُن برزنت و چادر را داده است.
فلسطینیان ساکن غزه و مقامات بشردوستانه میگویند چادرهایی که توسط پیمانکاران تجاری در بازار آزاد فروخته میشوند، برای شرایط زمستانی غزه مناسب نیستند و قیمت بسیار بالایی دارند.
لیندا ابو حلیمه، ۳۰ ساله، که پس از تخریب خانهاش در بیتلاهیا در شمال غزه، در منطقه ساحلی مواسی زندگی میکند، گفت:
«چادری که در آن زندگی میکنیم فرسوده است و آب باران به داخل آن نشت میکند. این چادر را با کمک یک نفر دریافت کردیم؛ دستساز است و از چوب و برزنت ساخته شده. بهدلیل قیمتهای بالا نمیتوانیم چادر جدید بخریم و تاکنون هیچ کمکی هم دریافت نکردهایم.»
تقریباً تمام جمعیت ۲.۳ میلیونی غزه از زمان آغاز جنگ در اکتبر ۲۰۲۳ — پس از حمله غافلگیرانه حماس به اسرائیل — بارها آواره شدهاند و بخشهای وسیعی از این سرزمین بهطور کامل ویران شده است.
بسیاری از ساکنان غزه امیدوار بودند آتشبس امکان آغاز بازسازی خانههایشان را فراهم کند. اما تقسیم سرزمینی غزه و تداوم بحران انسانی، این امر را ناممکن کرده است. شمار اندکی منابع لازم برای جابهجایی دارند، اقلام ضروری همچنان کمیاب است و خدمات پایه تقریباً وجود ندارد.
عملیات سازمان ملل ممکن است بیش از پیش محدود شود، زیرا بسیاری از سازمانهای غیردولتی که به نمایندگی از این نهاد در غزه فعالیت میکنند، بر اساس قوانین جدید اسرائیل که الزامات سختگیرانه ثبتنام را اعمال میکند، با خطر ممنوعیت مواجه هستند.
مقامات اسرائیلی گفتهاند هدف از این نظام جدید، «ساماندهی نظام بشردوستانه بهگونهای است که کمکها و بسترهای انسانی توسط حماس مورد سوءاستفاده قرار نگیرد». با این حال، مقامات امدادی هشدار دادهاند پیامدهای این اقدام «فاجعهبار» خواهد بود.
امیدها برای پیشرفت سریع به مرحله دوم آتشبسِ میانجیگریشده توسط آمریکا رو به کاهش است. تحلیلگران میگویند نه حماس — که کنترل بیشتر جمعیت غزه را در دست دارد — و نه اسرائیل — که بیش از نیمی از این سرزمین و تمامی گذرگاههای ورودی را کنترل میکند — انگیزهای جدی برای ارائه امتیازات فوری ندارند. هر دو طرف، یکدیگر را به نقض آتشبس متهم میکنند.
در حمله سال ۲۰۲۳ حماس به اسرائیل، ۱۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۰ نفر اسیر شدند. در پی آن، حملات نظامی اسرائیل به کشتهشدن حدود ۷۰ هزار نفر، که بیشترشان غیرنظامی بودند، در غزه انجامید. به گفته مقامات فلسطینی، از زمان برقراری آتشبس نیز ۴۱۴ فلسطینی دیگر در غزه جان خود را از دست دادهاند.
عبدالله عبدو، ۲۵ ساله، اهل غزهسیتی که اکنون در یک اردوگاه چادری در مواسی زندگی میکند، گفت: «تنها چیزی که با شروع آتشبس تغییر کرد، سکوت گلولهباران و توقف خونریزی بود؛ اما زندگی روزمره ما تقریباً همان است، با همان رنج و سختی.»
بر اساس طرح ۲۰ مادهای دونالد ترامپ برای پایان دادن به درگیری در غزه، مرحله دوم شامل خلع سلاح کامل حماس، خروج کامل نیروهای اسرائیلی، استقرار یک «نیروی تثبیتکننده بینالمللی» و انتصاب یک اداره تکنوکرات برای اداره این سرزمین خواهد بود. این طرح همچنین بر «جریان کامل» کمکهای انسانی تأکید دارد.
مقامات امدادی به گاردین گفتهاند تلاشها برای تقویت سامانههای مقابله با سیلاب، بهدلیل محدودیتهای اسرائیل در ورود ماشینآلات سنگین، مصالح ساختمانی و کیسههای شن با مانع مواجه شده است. مقامات اسرائیلی در پاسخ گفتهاند برخی از این تجهیزات ممکن است توسط حماس برای اهداف نظامی، از جمله ساخت تونل، مورد استفاده قرار گیرد.
جواهر عبدالربو، ۲۵ ساله، بههمراه همسر و سه فرزند خردسالش در یک اتاق بدون پنجره و کف، آلوده به موش، در ویرانههای یک ساختمان مسکونی در محله ناصر غزهسیتی زندگی میکند. از خانهشان که تنها حدود یک مایل دورتر قرار داشت، چیزی باقی نمانده است.
او و خانوادهاش اخیراً از یک سرپناه موقت در شرق محله تفاح، نزدیک «خط زرد» جدید گریختهاند؛ خطی که پس از آتشبس اکتبر، غزه را به مناطق تحت کنترل اسرائیل و حماس تقسیم کرده است.
او گفت: «وقتی صدای انفجارهای زیادی را شنیدیم، فرار کردیم. همه لباسها و وسایلمان را جا گذاشتم، نوزاد دوماههام را در آغوش گرفتم و دست کودک دوسالهام را گرفتم، در حالی که همسرم بهدلیل جراحتی که در جنگ برداشته بود، روی ویلچر بود.»
عبدالربو افزود که آنها تلاش کردهاند اتاقی را که اکنون محل زندگیشان است، با نصب ورقهای پلاستیکی بهجای دیوارها و روی زمین، ترمیم کنند.
به گفته مقامات فلسطینی، ۱۹ نفر در پی فروریختن ساختمانها پس از بارندگیهای شدید اخیر جان خود را از دست دادهاند.
او گفت: «در طول این طوفان، پتو و لباس کافی برای محافظت در برابر سرما نداشتیم. آب باران همهچیز را خیس کرد. فقط یک تشک داریم که من و بچههایم روی آن میخوابیم. میدانم ماندن در یک ساختمان ویران در زمستان بسیار خطرناک است، اما هیچ انتخاب دیگری نداریم.»
