ستار هاشمی وزیر ارتباطات گفت: تجربه قطعیهای طولانیمدت اینترنت نشان داد که در حوزه حکمرانی فضای مجازی، بیش از هر چیز به تصمیمگیری منسجم، زمانمند و دارای متولی مشخص نیاز داریم، در چنین شرایطی، صرف طرح دیدگاههای مختلف کافی نیست؛ باید نهادی وجود داشته باشد که نظرات را جمعبندی کند، مسئولیت تصمیم را بپذیرد و مسیر اجرا را مشخص کند.
وزیر ارتباطات در جمع خبرنگاران از چالشهای اینترنت، اقتصاد دیجیتال و آخرین وضعیت صنعت فضایی ایران گفت.
به گزارش جماران، نشست خبری سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، امروز، سهشنبه، با حضور اصحاب رسانه برگزار شد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در ابتدای این نشست با گرامیداشت یاد شهدا افزود: شهادت شهدای انقلاب اسلامی در جنگ رمضان و همچنین شهدای حوزه ارتباطات را گرامی میداریم و یاد و خاطره همه این عزیزان را ارج مینهیم.
هاشمی با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه ارتباطات در جریان جنگ رمضان بیان کرد: در ابتدای سخنانم توضیحی اجمالی درباره اقداماتی که در حوزه ارتباطات و در خانواده ارتباطات در جریان جنگ رمضان انجام شد ارائه میدهم. بخشی از این اقدامات در گزارش پخششده نیز مطرح شد که با تلاش همکاران ما و همراهی رسانهها محقق شد.
وی ادامه داد: همراهی رسانهها همواره برای مجموعه ارتباطات دلگرمکننده بوده و هست و پس از این توضیحات نیز در خدمت شما خواهیم بود تا به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دهیم.
وزیر ارتباطات راجع به اولویتهای این وزارتخانه در شرایط جنگی اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که بلافاصله پس از آغاز جنگ تحمیلی رمضان در دستور کار قرار گرفت، موضوع پایداری ارتباطات بود؛ چراکه در شرایط جنگی، حفظ پایداری ارتباطات اهمیت و اولویت ویژهای پیدا میکند.
وی اضافه کرد: همه میدانند حفظ پایداری ارتباطات در چنین شرایطی با دشواریهای جدی همراه است، بهویژه زمانی که زیرساختهای کشور با چالش مواجه میشوند، از سوی دیگر، در آن مقطع شاهد جابهجایی جمعیت از کلانشهرها بهسمت سایر استانها بودیم و همین موضوع حفظ ارتباطات را پیچیدهتر میکرد.
هاشمی تصریح کرد: با وجود این شرایط، تلاش همکاران ما بر این بود که ارتباط میان مردم حفظ شود تا شهروندان بتوانند از وضعیت یکدیگر مطلع شوند و از نظر امنیت روانی با مشکل مواجه نشوند.
وی درباره خسارات واردشده به زیرساختهای ارتباطی کشور در جریان جنگ رمضان گفت: در این مدت بیش از 500 سایت ارتباطی و بیش از 100 مرکز مخابراتی و ارتباطی مورد اصابت قرار گرفت.
وزیر ارتباطات ادامه داد: با وجود این حجم از خسارت، اختلال جدی در ارتباطات از سوی مردم گزارش نشد که این موضوع نشاندهنده همراهی و همافزایی حداکثری میان اپراتورها و همچنین بخش خصوصی است.
وی خاطرنشان کرد: در مواردی که سایتهای یک اپراتور دچار آسیب میشد، از ظرفیت سایتهای اپراتور دیگر استفاده میکردیم و این همکاری در طول جنگ رمضان بهخوبی شکل گرفت.
هاشمی اضافه کرد: حتی در شرایطی که درآمد بخش خصوصی بهطور قابلتوجهی کاهش یافته بود، برخی شرکتها خدمات خود را بهصورت رایگان در اختیار مردم قرار دادند که این اقدام نشاندهنده روحیه مسئولیتپذیری و فرهنگ غنی در کشور است.
وی در ادامه از فعالان حوزه ارتباطات قدردانی کرد و گفت: جا دارد از همه همکاران در خانواده ارتباطات، چه در بخش حاکمیتی و چه در بخش خصوصی، که در این شرایط سخت برای ارائه خدمات به مردم تلاش کردند، قدردانی کنم.
وزیر ارتباطات همچنین به همکاری با سازمان صداوسیما اشاره کرد و افزود: در مقطعی که احتمال توقف پخش برنامههای سازمان صداوسیما از برخی استانها وجود داشت، همکاری بسیار خوبی میان مجموعه ارتباطات و سازمان صداوسیما شکل گرفت تا پخش برنامهها از ایستگاههای مختلف ادامه پیدا کند و اختلالی در اطلاعرسانی عمومی ایجاد نشود.
وی ادامه داد: قطعی ارتباط با جزایر نیز از جمله چالشهایی بود که در چند مقطع رخ داد. در جریان جنگ رمضان سه بار ارتباط با جزایر قطع شد، اما با تلاش و اهتمام همکاران، این ارتباطات بهسرعت برقرار شد و توانستیم در طول جنگ ارتباط با جزایر را حفظ کنیم.
وزیر ارتباطات در خصوص عملکرد شرکت ملی پست گفت: در این مدت بیش از 15 میلیون مرسوله جابهجا شد؛ در حالی که همکاران ما در شرکت ملی پست زیر شدیدترین بمبارانها و حملات قرار داشتند.
وی اضافه کرد: در همان زمان درآمد شرکت ملی پست بهدلیل محدودیتها و کاهش دسترسی به اینترنت ـ بنا بر صلاحدید مراجع ذیصلاح ـ بهشکل قابلملاحظهای کاهش یافته بود، اما این مسئله مانع از فعالیت همکاران ما نشد و مرسولات مردم در زمان مقرر جابهجا و تحویل داده شد.
هاشمی با اشاره به وضعیت صنعت فضایی کشور در این دوره اظهار کرد: صنعت فضایی نیز از جمله حوزههایی بود که در جریان جنگ آسیب دید و برخی از پژوهشگاهها و مراکز زمینی ما مورد اصابت قرار گرفت.
وی ادامه داد: با وجود این تلاش شد ارتباط با ماهوارهها قطع نشود تا بتوانیم خدمات حوزه فضایی را همچنان به مردم ارائه دهیم.
وزیر ارتباطات همچنین راجع به عملکرد دولت الکترونیک گفت: در حوزه دولت الکترونیک نیز طی 40 روز جنگ رمضان شاهد ثبت رکورد جدیدی بودیم و بیش از یک میلیارد تراکنش انجام شد.
وی افزود: اگر این زیرساختها فعال نبود، بسیاری از خدمات موردنیاز مردم با وقفه مواجه میشد، اما خوشبختانه این خدمات بدون اختلال ادامه پیدا کرد.
هاشمی درباره برخی موضوعات موردتوجه افکار عمومی اظهار کرد: با توجه به اینکه بخشی از مسائل در کلیپ پخششده مطرح شد، به همین توضیحات بسنده میکنم و در ادامه به موضوعاتی اشاره میکنم که احتمالاً پرسش بسیاری از خبرنگاران خواهد بود.
وی ابراز کرد: وزارت ارتباطات محل تلاقی مطالبات متعددی است که گاهی حتی در تضاد با یکدیگر قرار دارند.
وزیر ارتباطات توضیح داد: در شرایطی از ما مطالبه میشود که اینترنت قطع شود، اما همزمان این پرسش مطرح میشود که چرا اینترنت قطع شده است، حتی زمانی که موضوع قطع اینترنت مطرح میشود، درباره زمان آن نیز سؤال میشود که چرا دیرتر یا زودتر این تصمیم اتخاذ شده است.
وی تصریح کرد: اینها موضوعاتی است که در ادامه درباره آنها توضیح خواهم داد، اما بهطور طبیعی انتظار میرود وزارت ارتباطات بهعنوان آخرین حلقه زنجیره در حوزه ارتباطات و اینترنت پاسخگوی این مسائل باشد.
هاشمی با بیان اینکه مشکلات و کاستیها در حوزههای مختلف وجود دارد، گفت: گاهی مسائل موجود در حوزههای دیگر به حوزه ارتباطات نسبت داده میشود.
وی افزود: اگر در حوزه فرهنگ، سیاست یا اقتصاد با چالشهایی مواجه هستیم، نباید همه آنها را به حوزه ارتباطات نسبت دهیم؛ چرا که ارتباطات در واقع بستری برای شفافیت، ارتباط و افزایش کارآمدی است.
وزیر ارتباطات ادامه داد: با این حال در مواجهه با مسئله ارتباطات و دسترسی به ارتباطات بینالمللی گاهی شاهد آن هستیم که بهجای حل مسئله، صورت مسئله پاک میشود.
وی خاطرنشان کرد: تجربه نشان داده است که این مسائل پس از مدت کوتاهی دوباره بازمیگردند و حتی با شدت بیشتری مطرح میشوند؛ بنابراین لازم است از تجربههایی که در این حوزه داریم درس بگیریم.
وی یادآور شد: اگر به تجربه سالهای گذشته نگاه کنیم، در سال 1401 شاهد محدودسازی و مسدودسازی برخی پلتفرمها بودیم، در آن مقطع استفاده از ویپیان و فیلترشکن در کشور یک رفتار ضدارزشی تلقی میشد و کمتر کسی بهصورت علنی از این ابزارها استفاده میکرد.
وزیر ارتباطات اضافه کرد: اما اگر به سال 1404 برسیم، میبینیم که در فضای رسانهای کشور موضوع «سیمکارتهای سفید» مطرح میشود، البته سابقه این موضوع به سال 1399 بازمیگردد، اما بحث من نکته دیگری است.
وی گفت: زمانی که موضوع سیمکارتهای سفید در رسانهها مطرح شد، بسیاری اعلام کردند که چنین سیمکارتی ندارند، اما در عین حال با صراحت میگفتند که از ویپیان و فیلترشکن استفاده میکنند.
هاشمی تصریح کرد: اینها تجربه زیسته ما در سالهای اخیر است؛ تجربهای که نشان میدهد وقتی حکمرانی را صرفاً به مسائل فنی محدود میکنیم، ممکن است یک رفتار ضدارزشی در بازهای چندساله به یک رفتار عادی یا حتی ارزش تلقی شود.
وی پیشنهاد داد: از این منظر باید از این تجربهها درس بگیریم و در مسیر حکمرانی درست و با مشارکت همه ذینفعان حرکت کنیم.
وزیر ارتباطات در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص موضوع اقتصاد دیجیتال گفت: یکی از تلخترین و درعینحال پرتکرارترین سؤالاتی که مرتب با آن مواجه میشوم این است که «اینترنت تا چهزمانی وصل خواهد ماند؟»
وی افزود: این سؤال هم عجیب و هم دردناک است؛ زیرا اگر درباره اقتصاد دیجیتال، اجرای تکالیف برنامههای توسعه و تحقق اهداف سند چشمانداز صحبت میکنیم و میخواهیم بهعنوان کشوری الهامبخش در جایگاه نخست منطقه قرار بگیریم، تحقق این اهداف بدون اعتماد، پایداری، سرمایهگذاری و توسعه امکانپذیر نخواهد بود.
هاشمی تصریح کرد: دستیابی به این اهداف نیازمند یک تصمیم ملی و راهبردی است تا بتوانیم بهصورت شفاف و مشخص به این پرسشها پاسخ دهیم.
وی با توجه به تحولات جهانی در حوزه فناوری گفت: امروز جهان در عصر هوش مصنوعی قرار دارد و بسیاری از حوزهها بهصورت بنیادین در حال تحول هستند، اما ما هنوز درگیر این پرسش هستیم که ارتباط برقرار باشد یا نباشد.
وزیر ارتباطات تأکید کرد: در حالی که هوش مصنوعی ظرفیتهای گستردهای ایجاد کرده است و از جمله این ظرفیتها، امکان تولید محتوا در مقیاس وسیع است، ما نیز باید بهطور جدی به موضوع تولید محتوا، ارتقای سواد رسانهای و سواد دیجیتال در کشور توجه کنیم.
وی اضافه کرد: در چنین شرایطی، صحبت از محدودسازی و مسدودسازی برای بسیاری از افراد قابل پذیرش نیست، البته ما شرایط امنیتی کشور را درک میکنیم و میدانیم که امنیت اولویت دارد، اما باید از تجربههای گذشته نیز درس بگیریم.
هاشمی با یادآوری همراهی مردم در جنگ رمضان گفت: واقعیت این است که در جنگ رمضان، مردم برندگان حقیقی این میدان بودند و حضور آنها در عرصههای مختلف نشان داد که با وجود همه کاستیها همچنان پای کشور ایستادهاند.
وی ادامه داد: بنابراین نباید تصور کنیم مردمی که در عرصههای مختلف کنار کشور هستند، در فضای مجازی رفتار متفاوتی دارند.
وزیر ارتباطات خاطرنشان کرد: بر همین اساس با باور قلبی معتقدم باید بهسمت طراحی یک رویکرد جدید حرکت کنیم، چرا که صرف اتکا به ابزارهای فنی گذشته نمیتواند پاسخگوی شرایط امروز باشد.
وی تأکید کرد: لازم است بهسمت یک تصمیم ملی و پایدار در این حوزه حرکت کنیم؛ تصمیمی که با مشارکت همه ذینفعان از جمله رسانهها و نمایندگان شکل بگیرد.
وزیر ارتباطات تصریح کرد: در بسیاری از مواقع، دستگاههای مختلف هنگام اختلال در ارائه خدمات اعلام میکنند که اینترنت قطع است و به همین دلیل امکان خدمترسانی ندارند؛ در حالی که باید میان مشکل در زیرساخت ارتباطی و ضعف سامانههای تخصصی تفاوت قائل شد.
وی توضیح داد: اگر واقعاً شبکه ارتباطی دچار اختلال جدی باشد، پلتفرمهایی مانند اسنپ، دیجیکالا، علیبابا و دیگر خدمات داخلی نیز نباید بتوانند فعالیت کنند، اما وقتی این پلتفرمها روی همان شبکه فعال هستند، نمیتوان هر مشکل دستگاهها را به قطعی اینترنت نسبت داد. در بسیاری از موارد، مسئله اصلی به کیفیت، فرسودگی یا ضعف سامانههای داخلی آن دستگاهها برمیگردد.
هاشمی ابراز کرد: البته سرمایهگذاری در لایه دسترسی و بهبود کیفیت شبکه همچنان ضروری است، اما حل مسئله نیازمند تشخیص درست آن است. وزارت ارتباطات میتواند وضعیت سامانهها را پایش و ارزیابی کند، اما طراحی و توسعه سامانههای تخصصی هر دستگاه بهعهده همان دستگاه است.
وزیر ارتباطات تأکید کرد: برای بهروزرسانی این سامانهها و استفاده از فناوریهای نوین، حضور نیروی انسانی متخصص و توانمند ضروری است، با این حال، پایین بودن سطح پرداختها در دستگاههای دولتی باعث شده است بسیاری از نیروهای نخبه تمایلی به حضور در این بخش نداشته باشند، ادامه این روند میتواند کیفیت خدمات دیجیتال را کاهش دهد، آسیبپذیری سامانهها را بیشتر کند و در نهایت به ازدسترفتن نخبگان منجر شود؛ موضوعی که با امنیت ملی نیز در تضاد است.
توسعه فیبر نوری و 5G؛ اولویت جدی دولت چهاردهم است
وی خاطرنشان کرد: توسعه فیبر نوری و نسل پنجم تلفن همراه از اولویتهای اصلی وزارت ارتباطات در دولت چهاردهم است. رویکرد وزارتخانه در این زمینه سیاسی نیست و هر طرح کارشناسی و مفیدی، حتی اگر از دولت قبل آغاز شده باشد، با قوت ادامه پیدا میکند.
وزیر ارتباطات اعلام کرد: در حوزه فیبر نوری، جایگزینی کابلهای مسی با فیبر با جدیت دنبال میشود، تمرکز اصلی نیز صرفاً بر پوشش نیست، بلکه اتصال واقعی مردم به شبکه فیبر نوری معیار ارزیابی عملکرد قرار گرفته است؛ زیرا مردم بهترین داور کیفیت اجرای پروژهها هستند.
هاشمی اظهار کرد: بر اساس گزارشهای موجود، میزان اتصال به فیبر نوری تاکنون رشد چهاربرابری داشته است و پوشش نیز از مرز 10 میلیون مشترک عبور کرده است. با وجود شرایط دشوار کشور، این پروژه از برنامه عقب نیست و با قدرت ادامه دارد.
وی گفت: یکی از چالشهای مهم در توسعه فیبر نوری، اجرای پروژه در کلانشهرها بهویژه تهران و اصفهان است، با این حال، در برخی شهرها مانند مشهد، پیشرفت پروژه بسیار مطلوب و حتی جلوتر از برنامه بوده است. هدف وزارت ارتباطات این است که با همراهی همه بخشها، روند توسعه فیبر نوری در سایر شهرها نیز شتاب بگیرد.
وزیر ارتباطات: اساساً ایجاد پنجره واحد خدمات دولت امکانپذیر نیست؛ 7 زیستبوم خدمات دولت ایجاد کردهایم.
وزیر ارتباطات گفت: اگر سامانههای ما آسیبپذیر و متوقف شوند و نتوانند به مردم خدمات دهند، مصداق یک موضوع ضد امنیت ملی است؛ اینکه یک پنجره واحد ایجاد کنیم و همه خدمات دولت ذیل آن ارائه شوند، اساساً شدنی نیست، هم تجربه خودمان در چند دهه اخیر در کشور را دیدیم و هم تجارب سایر کشورها، از کانادا تا سنگاپور را بررسی کردیم.
وی ابراز کرد: آنها زیستبومهایی در حوزههای مختلف مثل سلامت، مالیات، آموزش و... طراحی کردهاند، ما هم برای طرح خودمان یک سال وقت گذاشتهایم و چارچوب آن را نهایی کردیم که در هیئت وزیران مصوب و به وزارت ارتباطات ابلاغ شد.
هاشمی اعلام کرد: در زمان حاضر 7 زیستبوم آماده است تا کار خود را اجرا کند که محوریت آنها سازمان فناوری اطلاعات است، اتفاقاً سیاستهای کلی نظام هم موضوعات را خوشهای دیده، نه جزئی؛ لذا یک تغییر نگرش در این حوزه داریم که اتکای آن بخش خصوصی است، سازمان اداری و استخدامی هم آن را پیگیری کرد، ولی فاصله دریافتی و پرداختی در بخشهای دولتی و خصوصی بسیار زیاد است، بنابراین در دولت نمیتوانیم کاری انجام دهیم؛ تنها چاره آن شکلگیری اپراتورهای بخش خصوصی در حوزه خدمات است.
وی گفت: تجربه این کار را هم داریم؛ زمانی برای دریافت خط ثابت دو سال در نوبت بودیم، ولی این کار را به بخش خصوصی واگذار کردیم که بسیار موفق بود. بنا داشتیم شب عید این 7 زیستبوم کار خود را بهصورت رسمی آغاز کند که به جنگ خوردیم، ولی امیدواریم تا یک ماه آینده این 7 زیستبوم کار خود را آغاز کنند.
وزیر ارتباطات: حمایت از پلتفرمهای داخلی نباید به انحصار منجر شود
وی گفت: در دوره جنگ رمضان، حجم تقاضا برای برخی پیامرسانهای داخلی مانند بله، روبیکا و سروش چندصددرصد افزایش یافت، طبیعی است که با چنین رشد ناگهانی، فشار بر زیرساختها افزایش پیدا کند و در مقاطعی افت کیفیت یا اختلال در خدمات رخ دهد؛ چرا که افزایش شدید تقاضا میتواند به ازدحام شبکه و محدودیت منابع زیرساختی منجر شود.
هاشمی خاطرنشان کرد: در آن شرایط، این پلتفرمها تلاش کردند خدمات خود را فعال نگه دارند، اما محدودیتهایی مانند ظرفیت ذخیرهسازی، منابع مالی و تأمین تجهیزات در زمان کوتاه نیز وجود داشت. وزارت ارتباطات در توسعه نرمافزار این پیامرسانها دخالت ندارد، اما از آنها حمایت میکند و در چارچوبهای مشخص عملکردشان را پیگیری میکند.
وی گفت: در عین حال، تأکید میشود که حمایت از سکوهای داخلی بهمعنای ایجاد انحصار نیست، کنار تقویت پلتفرمهای بومی، دسترسی به خدمات و فناوریهای بینالمللی نیز باید حفظ شود، زیرا رقابت باعث پیشرفت میشود، حتی کشورهایی مانند چین نیز کنار تولیدات داخلی، از تجهیزات شرکتهای خارجی استفاده میکنند تا هم از رقابت جهانی عقب نمانند و هم در صورت بروز مشکل برای یک تأمینکننده، ارائه خدمات متوقف نشود.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات بر اهمیت دیپلماسی ارتباطات در مجامع بینالمللی تأکید کرد
وی گفت: یکی از موضوعات جدی در جنگ رمضان، پیگیری دعوای حقوقی برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس همراه با اردن علیه ایران در اتحادیه جهانی مخابرات بود. این کشورها مدعی بودند حملات به برخی مراکز زیرساختی ارتباطی، اهداف آنها در توسعه اقتصاد دیجیتال و زیرساختهای ارتباطی را آسیب زده است.
هاشمی ادامه داد: این تجربه نشان داد حضور فعال در مجامع بینالمللی صرفاً یک هزینه نیست، بلکه میتواند در بزنگاهها راهگشا و اثرگذار باشد. بهدلیل نبود امکان دفاع مستقیم در آن مقطع، وزارت ارتباطات با هماهنگی وزارت امور خارجه از ظرفیت دیپلماتیک کشورهای مختلف از جمله مالزی، اندونزی، چین، پاکستان، ترکیه، کوبا و آفریقای جنوبی استفاده کرد.
وی ادامه داد: همزمان با همکاری سازمان صداوسیما و سازمان تنظیم مقررات، اسناد لازم تهیه شد و تیمهای تخصصی برای رایزنی به ژنو اعزام شدند، نتیجه این تلاشها باعث شد موضوع در روز نخست از دستور خارج شود و متن اولیه نیز بهشکل قابلتوجهی تعدیل شود، هرچند در نهایت نسخهای از آن به تصویب رسید.
هاشمی گفت: اکنون برای اجلاس آینده اتحادیه جهانی مخابرات در قطر در سال 2026 برنامهریزی شده است تا ایران نیز سند پیشنهادی خود را آماده و برای تصویب دنبال کند.
عدالت آموزشی و نگاه ایجابی؛ کلید شناسایی نخبگان در اقتصاد دیجیتال
وزیر ارتباطات با تأکید بر اهمیت دسترسی برابر به فرصتها، توسعه بستر عادلانه آموزش را عامل اصلی رشد نخبگان در کشور دانست. وی اشاره کرد که اگر این زیرساختهای آموزشی و ارتباطی نبود، فردی از یک منطقه محروم و دورافتاده هرگز نمیتوانست به جایگاههای بالای مدیریتی و علمی دست یابد.
وی گفت: در مسیر توسعه فضای مجازی، نباید صرفاً بر محدودیت تمرکز کرد؛ بلکه باید با رویکردی ایجابی، بر تولید محتوا متمرکز شد. واقعیت این است که در زیستبوم اقتصاد دیجیتال، نمیتوان پیشبینی کرد که پرچمدار بعدی نوآوری کیست و از کدام نقطه کشور ظهور خواهد کرد.
وزیر ارتباطات تصریح کرد: بنابراین، بهجای پیشفرضهای محدودکننده، باید فضا را برای کسانی که توانایی تولید محتوا و ارزشآفرینی دارند باز کرد. رشد پلتفرمهای بزرگ داخلی نشان داد که ابتدا باید بستر دسترسی و فعالیت فراهم باشد تا نوآوری شکوفا شود، نه اینکه با نگاهی محدود، فرصت رشد را از نخبگان آینده گرفت.
وزیر ارتباطات: فعالیت ستاد ساماندهی فضای مجازی ادامه مییابد
هاشمی گفت: در حوزه فضای مجازی با نوعی تورم اسنادی روبهرو هستیم؛ اسناد متعدد و فراوانی وجود دارد که بسیاری از آنها یا قابلیت اجرا ندارند یا بدون مشارکت کافی ذینفعان تدوین شدهاند. مسئله اصلی امروز، تولید سند جدید نیست، بلکه رسیدن به راهبردهای اجرایی، اولویتبندی و تصمیمهای قابل تحقق است.
وی ادامه داد: وضعیت فعلی حکمرانی فضای مجازی رضایتبخش نیست. وقتی بخش زیادی از مردم و درصد بالایی از جوانان از فیلترشکن استفاده میکنند، این یعنی سیاستهای موجود نیازمند بازنگری جدی است. رضایت مردم باید معیار اصلی تصمیمگیری باشد، چون مردم مهمترین سرمایه کشور هستند.
وزیر ارتباطات گفت: هدف از تشکیل ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی، پایان دادن به چندصدایی، ایجاد اجماع و اولویتبندی میان تکالیف متعدد این حوزه است. اجرای همه برنامهها و اسناد موجود هزینه بسیار سنگینی دارد، بنابراین باید بر موضوعاتی تمرکز کرد که عملی، مؤثر و مورد پذیرش جامعه باشد.
هاشمی گفت: این ستاد با وجود نقدها و بحثهایی که درباره شکلگیری آن مطرح شده است، مسیر خود را با هدف اصلاح وضعیت حکمرانی فضای مجازی و حرکت بهسمت تصمیمگیری منسجمتر ادامه خواهد داد.
وزیر ارتباطات: تصمیمگیری منسجم؛ حلقه مفقوده حکمرانی فضای مجازی است
وزیر ارتباطات گفت: تجربه قطعیهای طولانیمدت اینترنت نشان داد که در حوزه حکمرانی فضای مجازی، بیش از هر چیز به تصمیمگیری منسجم، زمانمند و دارای متولی مشخص نیاز داریم، در چنین شرایطی، صرف طرح دیدگاههای مختلف کافی نیست؛ باید نهادی وجود داشته باشد که نظرات را جمعبندی کند، مسئولیت تصمیم را بپذیرد و مسیر اجرا را مشخص کند.
وی خاطرنشان کرد: تشکیل ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی از همین منظر ضروری بوده است، حتی اگر درباره برخی تصمیمها یا سازوکارهای آن نقدهایی وجود داشته باشد، اصل نیاز به چنین ساختاری قابل انکار نیست؛ زیرا نبود مرکز اجماعساز و تصمیمگیر، پیشتر بهوضوح احساس میشد.
هاشمی اظهار کرد: در این مسیر، نقش شخصیتهایی که توان جمعبندی، میانداری و تصمیمسازی دارند بسیار مهم است. تجربه اجرایی، شناخت ملاحظات امنیتی، درک ضرورت دسترسی آزاد به اطلاعات، آگاهی از نیازهای علمی و اقتصادی و توان ایجاد اجماع، ویژگیهایی است که میتواند به بهبود وضعیت حکمرانی فضای مجازی کمک کند.
وی گفت: همچنین درباره نظرسنجیها و آمارهای مربوط به نگاه مردم به اینترنت و فیلترینگ، ممکن است برخی نقدهایی مطرح کنند؛ اما واقعیت اجتماعی را نمیتوان نادیده گرفت، کافی است هر فردی در اطرافیان، خانواده و نسل جوانتر خود این موضوع را بررسی کند تا تصویر روشنتری از مطالبه عمومی جامعه به دست آورد.
وزیر ارتباطات ابراز کرد: با وجود همه نقدها و اختلافنظرها، میتوان نسبت به آینده این مسیر خوشبین بود؛ بهشرط آنکه تصمیمگیریها جامع، واقعبینانه و مبتنی بر اجماع باشد و همزمان ملاحظات امنیتی، اقتصادی، علمی و حق دسترسی مردم به اطلاعات کنار هم دیده شود.
هاشمی: تعامل بهجای تقابل؛ مسیر تدریجی اصلاح در شرکت مخابرات ایران
وزیر ارتباطات گفت: در مواجهه با شرکت مخابرات ایران، دولت میتوانست مسیر تقابل و دعوا را مانند گذشته دنبال کند، اما رویکرد انتخابشده بر پایه تعامل، وفاق و حل مسئله بود. تجربه اجرایی نشان داده است که ورود به فضای نزاع، روند حل مشکلات را طولانیتر میکند و حتی ممکن است اصل مسئله را از مسیر حل خارج کند.
وی همچنین گفت: البته این نگاه تعاملی با نقدهایی همراه بوده است و برخی نسبت به آن ملاحظاتی داشتهاند؛ اما واقعیت این است که وضعیت شرکت مخابرات ایران امروز با دو سال گذشته تفاوت قابلتوجهی دارد، با این حال، این بهمعنای حل کامل همه مشکلات نیست. مسائل مالی، موضوع بازنشستگان و کارگزاران و سایر چالشهای ساختاری هنوز بهطورکامل برطرف نشدهاند، اما بخشی از آنها در مسیر اصلاح قرار گرفتهاند.
هاشمی توضیح داد: اصلاح در چنین مجموعه بزرگی، فرآیندی تدریجی و گامبهگام است. هدف اصلی از تعامل با شرکت مخابرات، در نهایت خدمت به مردم و بهبود کیفیت ارتباطات است، به همین دلیل، مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در جلسات شورای معاونین و نشستهای نظارتی وزارت ارتباطات حضور دارد تا پیگیری برنامهها بهشکل مستقیم و مستمر انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: یکی از سازوکارهای مهم در این زمینه، برگزاری پنجشنبههای نظارتی است؛ جلساتی برنامهمحور که در آن معاونتها و مدیران مرتبط، گزارش عملکرد خود را بر اساس شاخصها و اهداف مشخص ارائه میکنند. در این جلسات، بهصورت شفاف بررسی میشود که هر بخش تا چهاندازه به برنامهها و شاخصهای تعیینشده رسیده است و اگر عقبماندگی وجود دارد، موانع آن چیست.
وزیر ارتباطات گفت: این گفتوگوهای مستقیم و بدون روتوش، از حوزههای مالی و حقوقی تا سیاستگذاری، رسانه و روابط عمومی را در بر میگیرد و میتواند به همدلی، هماهنگی و رفع موانع کمک کند. حضور شرکت مخابرات ایران در چنین فرآیندهایی نشان میدهد که رویکرد وزارت ارتباطات، نظارت فعال همراه با تعامل سازنده است؛ نه تقابل فرسایشی.
وزیر ارتباطات: انحراف اینترنت پرو از هدف اولیه و ورود قوه قضاییه
وی گفت: موضوع موسوم به اینترنت پرو در اصل یک طرح یا خدمت با ماهیت تجاری بود، اما در اجرا از اهداف اولیه خود فاصله گرفت. مسئله اصلی این بود که تلاش شد مدل B2C، یعنی ارائه خدمت مستقیم به مصرفکننده نهایی، با مدل B2B، یعنی ارائه خدمت به کسبوکارها، جایگزین شود؛ در حالی که این دو مدل کارکردها و مخاطبان کاملاً متفاوتی دارند.
وزیر ارتباطات ادامه داد: بر همین اساس، برداشتی شکل گرفت که شاید دیگر نیازی به ارتباط مستقیم با کاربران عمومی نیست و ارائه خدمات در قالب کسبوکاری کافی است؛ نگاهی که از اساس محل اشکال بود، چنین تغییر مسیری باعث شد طرح از فلسفه وجودی و اهداف ابتدایی خود فاصله بگیرد.
هاشمی خبر داد: بهدلیل همین انحرافات در نحوه ارائه سرویس، قوه قضاییه نیز بهدرستی به موضوع ورود کرد. در همین چارچوب، جلسهای با حضور مسئولان مرتبط برگزار شد و توضیحاتی درباره فلسفه شکلگیری این خدمت، مسیر طیشده و انحرافاتی که در اجرای آن رخ داده بود، ارائه شد.
وزیر ارتباطات ادامه داد: در مجموع، مسئله اینترنت پرو نشان داد که در طراحی و اجرای خدمات ارتباطی، باید تفاوت میان مدلهای تجاری، مخاطبان هدف و پیامدهای اجتماعی و حکمرانی با دقت در نظر گرفته شود؛ زیرا تغییر نادرست مسیر یک خدمت میتواند آن را از هدف اصلی خود دور کند و نیازمند مداخله نهادهای نظارتی شود.
خسارت 68 همتی زیرساختهای ارتباطی کشور در جنگ/ برنامه منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی متوقف نخواهد شد
وزیر ارتباطات گفت: در جریان جنگ رمضان، بخشهایی از زیرساختهای وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دچار آسیب شد که برآورد کلی آن در همه حوزهها حدود 68 همت اعلام شده است. بخش قابلتوجهی از این خسارت مربوط به حوزه صنعت فضایی، از جمله پژوهشگاه فضایی ایران و برخی ایستگاههای زمینی بوده است.
وی ابراز کرد: با این حال، مهمترین نکته این است که خوشبختانه در این حوادث خسارت جانی رخ نداده است. بخشی از تجهیزات که امکان جابهجایی آنها وجود داشت، پیش از آسیبدیدگی منتقل شده بودند؛ اما برخی تجهیزات بهدلیل پیچیدگی فرآیند جداسازی و زمانبر بودن جابهجایی، قابل انتقال سریع نبودند و دچار خسارت شدند.
هاشمی خاطرنشان کرد: در حوزه صنعت فضایی، دو نگاه کلان وجود دارد؛ نخست رویکرد STI که بر توسعه و تثبیت فناوری تمرکز دارد، مسیری که تاکنون بخش عمده فعالیتهای کشور در صنعت فضایی بر اساس آن پیش رفته است. در این مسیر، کشور در برخی حوزهها به توسعه فناوری و حتی تثبیت فناوری دست یافته است.
وی تأکید کرد: اما برنامه آینده، حرکت بهسمت رویکرد DUI است؛ یعنی تمرکز بر نیازهای واقعی، استفاده کاربردی از فناوری، اتکا به ظرفیتهای دانشی داخل کشور، مشارکت با کشورهای صاحب فناوری و پیگیری انتقال فناوری، هدف این تغییر رویکرد آن است که صنعت فضایی از مرحله صرفاً فناورانه عبور کند و بیشتر بهسمت خدمات کاربردی و حضور در زنجیره ارزش حرکت کند.
هاشمی گفت: بر همین اساس، اگرچه پس از جنگ وقفهای طبیعی در برخی برنامهها ایجاد شده است، تلاش وزارت ارتباطات این است که این وقفه به حداقل ممکن برسد، همچنین بخشی از تجهیزات که هنوز نصب و راهاندازی نشده بودند، پس از ایجاد شرایط پایدار، وارد مرحله نصب و بهرهبرداری خواهند شد.
وی تأکید کرد: در خصوص منظومه ماهوارهای شهید سلیمانی نیز تأکید شده است که برنامه متوقف نخواهد شد. این منظومه بخشی از مسیر حرکت صنعت فضایی کشور بهسمت ارائه خدمات کاربردی به مردم و بهرهگیری از ظرفیتهای فضایی در زنجیره ارزش است، بنابراین، با وجود خسارتهای واردشده، هدف این است که روند تکمیل و بهرهبرداری از این منظومه با کمترین تأخیر ممکن ادامه پیدا کند.
