گروه اقتصادی: دکتر سید جلال صادقی شریف، استادیار دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی، در تحلیل وضعیت بازار سرمایه پس از جنگ و نوسانات منطقهای به اقدامات به موقع سازمان بورس در بستن نماد شرکتها اشاره کرد و گفت: این تصمیم مانع رفتارهای هیجانی سرمایهگذاران شد و از زیان گسترده جلوگیری کرد.
وی تاکید کرد: اوراق با درآمد ثابت و صندوقهای کالایی همچنان باز هستند و سرمایهگذاران میتوانند منابع خود را نقد کنند. اعلام تأثیرات احتمالی جنگ توسط شرکتهایی مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و سایپا به بازار، تصمیمگیری هوشمندانهتر سرمایهگذاران را تسهیل میکند و فضای بازار را متعادل نگاه میدارد. علاوه بر اینها، بسیاری از صنایع از جمله نفت و پتروشیمی، مواد غذایی و دارو تحت شرایط فعلی با ثبات نسبی یا اثرات مثبت مواجه هستند و نوسانات کوتاهمدت صندوقهای کالایی بیشتر به تغییرات قیمت جهانی وابسته است.
دکتر سید جلال صادقی شریف، استادیار دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی، در گفت وگو با جماران، درباره وضعیت بازار سرمایه پس از پایان تعطیلات نوروزی، توضیح داد: سازمان بورس در مواجهه با این اتفاقات، اقدامات مناسبی انجام داد و نماد شرکتها را بست. این تصمیم از بروز رفتارهای هیجانی در میان مردم جلوگیری کرد و مانع شد ضرر زیادی به کسانی که میخواستند بهصورت هیجانی سرمایه خود را از بازار خارج کنند، وارد شود. تجربه قبلی جنگ ۱۲ روزه نیز به سازمان بورس کمک کرد تا این رویکرد را در شرایط فعلی تکرار کند. برای افرادی که اوراق با درآمد ثابت دارند یا صندوقهای کالایی دارند، دسترسی به منابع حفظ شد. این اوراق و صندوقها، برخلاف بازار سهام، بهصورت روزانه و بدون ریسک معامله میشوند و شرایط بازار سهام تأثیری بر آنها ندارد. بنابراین این ابزارها باز گذاشته شدند تا سرمایهگذاران بتوانند در هر زمان منابع خود را نقد کنند.
این استاد مدیریت با اشاره به تجربه روزهای اولیه پس از جنگ افزود: در روزهای اول، خروج پول از صندوقهای با درآمد ثابت زیاد بود، اما با مشاهده تثبیت شرایط، تقاضا برای این اوراق افزایش یافت. در مورد صندوقهای کالایی مانند طلا، نقره و نفت نیز وضعیت متفاوت است. صندوق نقره به دلیل کاهش قیمت جهانی نقره، در بازار منفی معامله میشود و ممکن است کاهش قیمت ادامه داشته باشد، اما طلا تحت تأثیر نوسانات اونس جهانی، ریزش قابل توجهی نداشته است.
او درباره تاثیر شرایط بینالمللی و منطقهای بر بازار طلا و نفت گفت: وضعیت ایجادشده در تنگه هرمز احتمال افزایش قیمت نفت را بالا میبرد و این موضوع تورم در کشورهای آمریکا و اروپا را افزایش میدهد. در نتیجه، نرخ بهره کاهش پیدا نمیکند و این امر تأثیر خود را بر قیمت طلا و نقره میگذارد. به همین دلیل سرمایهگذاران صندوقهای کالایی باید هوشیار باشند، به ویژه صندوقهایی که ترکیبی از اوراق نفتی و پتروشیمی هستند.
صادقی شریف درباره رابطه درآمد نفتی و بازار داخلی نیز اظهار داشت: افزایش قیمت نفت درآمد کشور را بالا میبرد و موجب ثبات نسبی قیمتها در داخل میشود. هرچند دلار هنوز بالاست، افزایش درآمدهای نفتی موجب نمیشود که دلار یا طلا بیش از این افزایش پیدا کنند، زیرا در ایران رابطه دلار و طلا همبستگی دارد و قیمت طلا بیشتر تابع اونس جهانی است. بنابراین انتظار افزایش شدید قیمتها در کوتاهمدت وجود ندارد و حتی کاهش آنها در آینده محتمل است. کسبوکارهای آزاد، به ویژه در حوزه خدمات، ممکن است کمی با کاهش تقاضا مواجه شوند، اما درآمد آنها بهطور کلی حفظ میشود. صنوف مختلف مانند کسبوکارهای فنی، لوازم خانگی، مکانیکی و صافکاری، معمولا درآمدشان پایدار است. اگر دلار کاهش نسبی داشته باشد و درآمد دولت افزایش یابد، حقوق و مزایای دولتی نیز تحت تأثیر قرار نمیگیرد. بنابراین بازار سرمایه بهطور کلی آسیب جدی نمیبیند.
این استاد دانشگاه درباره الزامی که سازمان بورس به شرکتها برای اعلام اثرات احتمالی جنگ بر صورتهای مالیشان کرده است، گفت: این اقدام به این معنا نیست که نماد شرکتها حتما باز شود و ممکن است برخی نمادها همچنان بسته باقی بمانند. هدف این است که شرکتها مانند فولاد مبارکه، فولاد خوزستان یا سایپا اطلاعات شفاف درباره تأثیر بمبارانها و آسیبهای وارده را به بازار ارائه دهند تا سرمایهگذاران بتوانند تصمیمات بهتری بگیرند و حال و هوای بازار متعادل شود.
او با اشاره به اینکه تعداد شرکتهای آسیبدیده محدود بوده است، یادآورشد: در بین ۷۰۰ شرکت بورسی، تنها چند شرکت تحت تأثیر مستقیم قرار گرفتند و این تأثیر فراگیر نبوده است. به عنوان مثال، اگر درآمد نفتی کشور افزایش یابد، پالایشگاهها و پتروشیمیها وضعیت بهتری پیدا میکنند و از این منظر تاثیر مثبت دارند، اما برخی صنایع مانند مواد غذایی، دامپروری و کشاورزی نیز به دلیل افزایش تقاضا وضعیت مطلوبی خواهند داشت. شرکتهای فعال در حوزه دارو و شرکتهای وارداتی هم تحت شرایط کاهش قیمت دلار از اثرات مثبت برخوردار میشوند. ریسک سیستماتیک، ریسکی است که کنترل آن از دست ما خارج است و در صورت وقوع بر بازار تأثیر میگذارد. افراد میتوانند با داشتن پرتفوی متنوع، بخشی از این ریسک را پوشش دهند. بنابراین تنوع سرمایهگذاری نقش مهمی در کاهش آسیب دارد.
صادقی همچنین به وضعیت صندوقهای طلا و کالایی اشاره کرد و ادامه داد: در روزهای اولیه پس از رخدادهای اخیر، صندوقهای طلایی شاهد کاهش ۷ تا ۱۰ درصدی بودند، اما اکنون بازار متعادل شده و خریداران و فروشندگان به شکل متوازن حضور دارند. سرمایهگذاری در این صندوقها از قدیمالایام به عنوان سرمایهگذاری امن شناخته شده است و نوسانات کوتاهمدت تنها تحت تأثیر قیمتهای جهانی رخ میدهد. برای مثال، اگر امروز یک خبر سیاسی یا اقتصادی منتشر شود، ممکن است طلا ۱۰۰ دلار پایین بیاید و فردا دوباره افزایش یابد، اما این نوسانات نباید نگرانی جدی ایجاد کند.
وی تاکید کرد: سرمایهگذاران هوشمند افرادی هستند که با منابع خود کار میکنند و سرمایه را به راحتی به دست نیاوردهاند. بنابراین، آنها با تحلیل درست، منابع مازاد را وارد بازار میکنند و تصمیمگیری بلندمدت دارند. در بلندمدت، صندوقهای کالایی برای دارندگانشان آسیب جدی نخواهند دید.
صادقی شریف درباره بازگشایی نمادها گفت: بورس تا زمان کاهش تنشها همچنان بسته خواهد بود و بازگشایی نماد شرکتها، تنها در صورتی صورت میگیرد که شرایط کمتر پرتنش شود. در حال حاضر تنها اوراق با درآمد ثابت و صندوقهای کالایی مبتنی بر نفت و پتروشیمی معامله میشوند که اینها وابستگی مستقیم به قیمتهای جهانی دارند. اوراق دولتی نیز ریسک پایینی دارند و تأثیر خاصی از رخدادهای اخیر نمیپذیرند. قیمت نفت و وضعیت تنگه هرمز عامل تعیینکننده اصلی در روند این صندوقها است.
