به گزارش جماران استاد هادی سروش در یادداشتی همزمان با ماه مبارک رمضان و لیالی قدر نوشت: ماه رمضان، شبهای قدر؛ «میقات» ماست. ما هم باید با یک اراده راسخ؛ توفیقِ مراحل چهارگانه معرفتی خدای متعال را از او بخواهیم و رنگ آن را به خود گیریم، در این صورت؛ او، به ما هم دنیا، و بالاتر از دنیا را که محبت خودش باشد را روزی خواهد کرد.
«میقات»، گرچه نام مکان برای ورود حجاج به بیت الله است، اما در فرهنگ عرفانی نام از موقعیت اراده آدمی برای سیر الی الله و مهمان خدا شدن دارد.
تمام قرآن دعوت به یک حقیقت است و آن توحید و خدا باوری و معرفت الله است. و معرفت الله با حب الله حاصل میشود و محبت به خدا ره توشه بزرگترین انبیاء خداست.
حضرت ابراهیم(ع) و حضرت موسی(ع)؛ دو پیامبر شاخص در محبت ورزی بخدا هستند.
ابراهیم(ع) میشود؛ خلیل الله و سخن از دوست نداشتن هر ناپایداری دارد؛ «لا اُحِب» (انعام/۷۶).
امام خمینی(ره) مینویسد: «ابراهیم غرق مقام ربوبیت است و عشق و خُلت او به خدا، توجه او را از همه چیز گرفته است» (تعلیقه بر فصوص، فص ابراهیمی).
و حضرت موسی(ع) میشود؛ کلیم الله و سخن از محبت خالص برای خدا دارد؛ «یَا رَبِّ إنِّی أخْلَصْتُ لَکَ اَلْمَحَبَّةَ مِنِّی» (بحار، ج۱۳ص۶۵).
هر دو پیامبر اولی العزم که قدم راسخ در محبت به خدا دارند؛ مهمان سفره معرفت رسول الله(ص) هستند، که آن عارف بزرگ گفت: رسول الله(ص)، جامع میقات و قربانگاه است. «خلة ابراهیم(ع) مستفاده من الخله المحمدیه(ص).» (فصوص الحکم/فص ابراهیمی)
انبیاء عظام الهی از بند ماده و محبت به کائنات گذشتند و فقط به او دل دادند، که امام صادق(ع) فرمود: «دل حرم اوست و در حرم او کسی را جای مده؛ اَلْقَلْبُ حَرَمُ اَللَّهِ فَلاَ تُسْکِنْ حَرَمَ اَللَّهِ غَیْرَ اَللَّهِ» (جامع الاخبار/۱۸۵).
عارف معاصر، امام خمینی(قدس سره) مینویسد: «الانسان لفی خسر؛ احتجابات عالم ماده است، الا الذین آمنوا؛ مقام ولایت مطلقه کلیه است که توحید حقیقی است».
پس ایمان به آن مبداء متعال؛ خدای سبوح و قدوس ما به توحید و سپس به محبت وصل میکند.
ابراهیم(ع) در میقاتِ عرفانی خود؛ «صحف آسمانی» گرفت، و موسی در میقات خود؛ «الواح آسمانی» گرفت، و پیامبر اعظم الهی(ص) در میقات خود؛ «قرآن و علی(ع) و فاطمه(س) و اهل بیت(ع)» را گرفت.
راه میقات برای ما باز است و از فرصت شب قدر استفاده کنیم.
اول؛ بدانیم خدا بیش از لیاقت ما لطف خواهد کرد
امام صادق(ع) فرمود: «خدای شما رحیم است و کمترین حرکت شما را بی پاسخ نمیگذارد و با دو رکعت نماز خالصانه شما ، شما را به بهشت وارد می کند؛ إِنَّ رَبَّکُمْ لَرَحِیمٌ یَشْکُرُ اَلْقَلِیلَ إنَّ اَلْعَبْدَ لَیُصَلِّی رَکْعَتَیْنِ یُرِیدُ بِهِمَا وَجْهَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَیُدْخِلُهُ اَللَّهُ بِهِمَا اَلْجَنَّةَ اَلْحَدِیثَ» (المحاسن / ۲۵۳ و بحار ج ۶۷ ص۲۴۴ از اصول کافی و فقیه شیخ صدوق و تهدیب شیخ طوسی).
دوم؛ به خدا حسن ظن داشته باشیم
امام باقر(ع) فرمود: «پیامبر اکرم(ص) در خطبه خود فرمود: خدا همراه گمان بنده مؤمن خود باشد (هرگونه به او گمان برد، خدا با او رفتار کند) زیرا خدا کریم است و همه خیرات به دست اوست، او حیا میکند از اینکه بنده مؤمنش بدو گمان نیک برد و او خلاف گمان و امید بنده رفتار کند، پس به خدا خوشبین باشید و به سویش رغبت کنید. ؛ کان الله عندالظن عبده المومن لان الله کریم بیده الخیرات یستحی أن یکون عبده المومن قد احسن به الظن ثم یُخلف ظنه وَ رَجَاءه فاحسنوا بالله الظن و اغبوا الیه» (کافی ج ۲ ص۷۱، و بحار ج ۶۷ ص ۳۶۶).
سوم؛ خود را در محضر خدا ببینیم
داود رقی گوید، امام صادق(ع) دربارۀ قول خدای عزّ و جل: (و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد دو بهشت است)، فرمود: «کسی که بداند و همین دانستن او را از کارهای زشت باز دارد، کسی است که از مقام پروردگارش ترسیده و ضمیر خویش از هوس باز داشته است. ؛ فِی قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «وَ لِمَنْ خٰافَ مَقٰامَ رَبِّهِ جَنَّتٰانِ» (الرحمن/۲۶) قَالَ مَنْ عَلِمَ أنَّ اَللَّهَ یَرَاهُ وَ یَسْمَعُ مَا یَقُولُ وَ یَعْلَمُ مَا یَعْمَلُهُ مِنْ خَیْرٍ أوْ شَرٍّ فَیَحْجُزُهُ ذَلِکَ عَنِ اَلْقَبِیحِ مِنَ اَلْأَعْمَالِ فَذَلِکَ اَلَّذِی «خٰافَ مَقٰامَ رَبِّهِ وَ نَهَی اَلنَّفْسَ عَنِ اَلْهَویٰ» (کافی ج ۲ ص ۷۰ و بحار ج ۶۷ ص ۳۶۴).
چهارم؛ همه شئون خود را برای خدا قرار دهیم
حضرت صادق(ع) فرمود: «کسی که دوستی و دشمنی او و بخشش و نبخشیدن او، برای خدا باشد و در تمام کارهایش انگیزه و محرکش خدا باشد چنین شخصی از ایمان کامل برخوردار است. ؛ من احب لِله و ابغض لله و اعطی لله و منع لله فهو ممن یکمل إیمانه» [المحاسن ۲۶۳، بحار ، ج۶۷ص۲۴۸].
ماه رمضان، شبهای قدر؛ «میقات» ماست. ما هم باید با یک اراده راسخ؛ توفیقِ این مراحل چهارگانه معرفتی خدای متعال را از او بخواهیم و رنگ آن را به خود گیریم، در این صورت؛ او، به ما هم دنیا، و بالاتر از دنیا را که محبت خودش باشد را روزی خواهد کرد.
إنشاءالله
