به نظر میرسد تأکید مقام معظم رهبری در این سه دیدار، صرفاً به موضوع پایان دادن به شرایط بلاتکلیف و فرسایشی «نه جنگ، نه صلح» محدود نمیشود؛ بلکه ایشان در کنار این محور راهبردی، بر امور دیگری همچون رسیدگی جدی و مستمر به معیشت مردم و رفع مشکلات اقتصادی و معیشتی جامعه که در اولویتهای اعلامشده به مسئولان قوا قرار گرفته است، و نیز احقاق کامل حقوق بینالمللی ملت ایران و پیگیری جدی مطالبات مشروع کشور در عرصههای حقوقی و دیپلماتیک نیز تأکید مؤکد داشتهاند؛ تأکیدهایی که نشان میدهد عبور از وضعیت کنونی را بدون تأمین این سه رکن اساسی، امکانپذیر نمیدانند.
پایگاه خبری جماران، سجاد انتظاری: در دیدار ۲۹ مهر محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی با مقام معظم رهبری، آخرین تحولات جنگ نظامی، اقتصادی و شناختیِ دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی بررسی و بر تقویت مؤلفههای قدرت کشور، نقش مؤثر نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حفظ و تحکیم انسجام اجتماعی و وحدت ملی، استمرار حضور آگاهانه و بازدارنده ملت مبعوث در تجمعات میدانی، اهتمام دولت و مجلس به همکاری در جهت گرهگشایی از مشکلات اقتصادی و معیشتی مردم و پیشبرد امور مرتبط با شرکای راهبردی کشور تأکید شد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار ۵ آبان با سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، بهرهمندی از نقشهی راهِ مبتنی بر تصویر کامل هر اقدام - از نقطه شروع تا نقطه پایان - را لازمه اتخاذ تصمیمهای متقن و استوار دانستند. تقویت انسجام و وحدت ملی و اعتماد متقابل مردم و مسئولان، استفاده از ظرفیت قانون اساسی خصوصا اصل ۱۷۶ برای کمک به رئیسجمهور و دستگاههای اجرایی جهت تسهیل و تسریع در حل مشکلات کشور، حفاظت از امنیت ملی و منطقهای با اِعمال مدیریت بر تنگه هرمز و تحکیم روابط دوجانبه با کشورهای همسایه بر پایهی منافع پایدار و متقابل از جمله دیگر محورهای مطرحشده در این دیدار بود.
ایشان «مستأصلشدن دشمن» را از ثمرات مقاومت ملی دانستند و بر اطلاعرسانی فعالانه و بهموقع برای استمرار حضور مردم در دفاع از کشور و نظام و نیز پیگیری تأمین حقوق و منافع ملت ایران و جبهه مقاومت از طریق تحقق شروط مطرحشده از سوی مسئولان کشور با هدف پایان جنگ و شرایط «نه جنگ، نه صلح» تأکید کردند. البته تأکید بر استیفای حقوق و خسارتهای مادی و معنوی ناشی از جنایات مجرمان آمریکایی-صهیونیستی و گسترش عدالت به عنوان ابزار اصلی افزایش سرمایه اجتماعی نظام، در دیدار دوم آبان ماه رئیس قوه قضائیه با ایشان نیز از جمله محورهای سخنان ایشان بود.
به نظر میرسد تأکید مقام معظم رهبری در این سه دیدار، صرفاً به موضوع پایان دادن به شرایط بلاتکلیف و فرسایشی «نه جنگ، نه صلح» محدود نمیشود؛ بلکه ایشان در کنار این محور راهبردی، بر امور دیگری همچون رسیدگی جدی و مستمر به معیشت مردم و رفع مشکلات اقتصادی و معیشتی جامعه که در اولویتهای اعلامشده به مسئولان قوا قرار گرفته است، و نیز احقاق کامل حقوق بینالمللی ملت ایران و پیگیری جدی مطالبات مشروع کشور در عرصههای حقوقی و دیپلماتیک نیز تأکید مؤکد داشتهاند؛ تأکیدهایی که نشان میدهد عبور از وضعیت کنونی را بدون تأمین این سه رکن اساسی، امکانپذیر نمیدانند.
در این خصوص با سید جلال ساداتیان سفیر پیشین ایران در انگلستان و سردار اسماعیل کوثری عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، گفتوگوهای جداگانهای داشتهایم و هدف ما از این گفتوگوها این بود که موضوع را هم به لحاظ نظامی و هم به لحاظ دیپلماتیک بررسی کنیم و همچنین راهکارهای عملی این سیاستها را مورد تحلیل قرار دهیم؛ که از چه طریقی میتوانیم هم به شرایط فعلی کشور پایان دهیم و هم حقوق ملت ایران را در نظر داشته باشیم.
اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، با استقبال از این سخنان مقام معظم رهبری، به خبرنگار جماران، گفت: بالأخره باید به این شرایط پایان دهیم اما باید جزئیات سخنان ایشان را بدانیم و بر آن اساس اظهارنظر دقیق داشته باشیم. بدون اطلاع از جزئیات سخنان نمیتوانیم بگوییم که منظور ایشان از پایان دادن به شرایط «نه جنگ، نه صلح» چه بوده و چه راهکاری را برای این مسأله در نظر دارند.
سید جلال ساداتیان، سفیر پیشین ایران در انگلستان، نیز در این خصوص به خبرنگار جماران گفت: بلاتکلیفی کشور و سرمایهگذاران، بهویژه کسانی که قصد آغاز پروژههای جدید را دارند، عملاً روند فعالیتهای کشور را متوقف میکند. لذا طبیعی است که حاکمیت برای روشن کردن مسیر تلاش کند و بر ضرورت حرکت مردم، سیاستگذاران، سیاستمداران و تصمیمگیران در این جهت تأکید داشته باشد. یعنی ساماندادن به تعاملاتی که ضمن تأمین منافع و امنیت کشور از موضع عزت، زمینه دستیابی به شرایطی نسبتاً با ثبات را فراهم کند. حتی اگر صلح کامل برقرار نشود، باید با نگاهی بلندمدت شرایطی فراهم شود تا مردم بتوانند تکلیف خود را بدانند و دریابند که چه مسیرهایی پیش رویشان قرار دارد.
وی تأکید کرد: این سخن، در راستای عقلانیت و شکلدادن به مسیر توسعه کشور است؛ مسیری که به آن نیاز داریم. البته توسعه نیز مفهومی گسترده دارد. توسعه پایدار زمانی محقق میشود که کشور در شرایطی مناسب قرار گیرد و ابعاد مختلف زندگی مردم، از جمله آموزش، معیشت، سرمایهگذاری عمرانی، پیشرفت و ایجاد زیرساختها، و نیز حوزههای اجتماعی و فرهنگی، همزمان مورد توجه باشند. تفریح سالم مردم نیز باید در این چارچوب دیده شود.
ساداتیان با اشاره به مذاکرات دولتهای مختلف ایران با طرفهای غربی، گفت: جمهوری اسلامی ایران در دورههای مختلف، از زمان آقای خاتمی و پس از آن در دوره آقای روحانی، فرصتهایی برای این کار داشته است؛ اما این تلاشها با مخالفتهایی در داخل و خارج از کشور روبهرو شدهاند. درباره نقش اسرائیل روشن است که این رژیم تحولات را در چارچوب منافع خود دنبال میکند و توانسته است از امکانات آمریکا نیز بهره بگیرد. فشارهایی هم که تاکنون بر ما وارد شده، در همین چارچوب قابل بررسی است. اما در داخل کشور نیز گروههایی وجود دارند که به وحدت آسیب میزنند یا شعارهای نامناسب سر میدهند.
وی افزود: وقتی گفته میشود پایان دادن «نه جنگ، نه صلح»، یعنی باید فرصتهایی که به وجود میآیند در اختیار دیپلماسی کشور قرار گیرد تا بتواند از آنها بهرهبرداری کند. اما اگر این مسأله را به خیابان کشانده و به محافل شبانه منتقل کنید و از شعارهای هنجارشکنانه و وحدتشکنانه جلوگیری نشود، آنگاه از فرصتها سوءاستفاده شده است. اگر بتوانیم از فرصتها بهدرستی استفاده کنیم، میتوانیم به سمت تبدیل این وضعیت «نه جنگ، نه صلح» به شرایطی حرکت کنیم؛ شرایطی که اگر به صلح پایدار تبدیل نشود، دستکم چشماندازی قابلقبول باشد تا مردم بتوانند تکلیف خود را بدانند.
این دیپلمات پیشین یادآور شد: گاهی فرصتهایی پدید میآید. برای نمونه، عربستان بهدلیل مسأله حوثیها و انصارالله، ترکیه را نیز در چارچوب «پیمان مکه» با خود همراه کرد. باید از این فرصت استفاده کنیم و از عربستان بخواهیم به محاصره یمن پایان دهد و یمن نیز متقابلاً به تأسیسات عربستان حمله نکند؛ یعنی در ازای امنیتی که به عربستان داده میشود، امنیت و صلح برای یمن نیز حاصل شود. این یک معامله و یک فرصت است و اگر بتوان به چنین نتیجهای دست یافت، یعنی از فرصتها بهدرستی استفاده شده است. اما اگر مسیر دیگری در پیش گرفته شود، فرصت از دست میرود.
وی با اشاره به اینکه اروپاییها نیز ابراز تمایل کردهاند که با ایران گفتوگو کنند، افزود: آنها به پشتوانه آمریکا رفتند اما حریف ایران نشدند و خواستند قطعنامهای در شورای امنیت علیه ایران به تصویب برسانند که با مخالفت روسیه و چین روبهرو شدند. اکنون که آنها ابراز تمایل کردهاند، میتوان به آنها گفت تحریمهایتان را بردارید، از آمریکا پیروی نکنید، موضوع اسنپبک را تعقیب نکنید و امتیازاتی از این دست بدهید. بهطور متقابل نیز میتوان به آنها گفت ما انرژی شما را تأمین میکنیم، به شما نفت و گاز میدهیم و امکانات مورد نیازتان را در اختیارتان قرار میدهیم. با این کار، نهتنها شقاقی میان آنها و آمریکا ایجاد کرده و بازاری را گشودهاید، بلکه دریچههای تحریم و محاصره کشور را نیز از میان برداشتهاید.