اشاره صریح به زرادخانه اتمی اسرائیل، قتل عام مردم فلسطین، تروریستی بودن دولت فعلی امریکا و استانداردهای دوگانه جامعه بینالمللی در مواجهه با این وقایع و بیان صریح آن از نکات مثبت سخنان رئیس جمهور بود. بیان این سخنان به این معناست که ایران دیگر بر تضییع حقوقش که ناشی از این استانداردهای دوگانه است چشمپوشی نکرده و به صراحت و با لحن مواخذهگونه آن را بیان کرده و اتمام حجت خواهد کرد.
سخنرانی رئیس جمهور آقای دکتر پزشکیان در مجمع عمومی سالیانه ۲۰۲۶ سازمان ملل را میتوان نشانه یک پارادایم شیفت جدی در سیاست خارجی و روابط بینالملل ایران دانست. تا پیش از این روسای جمهور ما در سازمان ملل در ادوار گوناگون حضور پیدا میکردند و عمده سخنرانیشان حول دو چیز بود: یکی اطمینانبخشی به جهان از اینکه ایران کشور خطرناکی نیست و دیگری دقایقی موعظه و نقلهای دینی و اخلاقی برای اینکه "بیاییم تا جهان را به جای بهتری برای زندگی تبدیل کنیم". سخنرانی امسال دکتر پزشکیان اما اعلام موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران و جایابی آن در آینده ساختار نظم بینالملل بود. بازخوانی شیوه نقشآفرینی و اتخاذ مشی جدید ایران در حقیقت مولود دو اتفاق مهم در ماههای گذشته است:
۱-حمله مشترک ایالات متحده، رژیم صهیونیستی، اکثریت کشورهای عربی و نیز ناتو به کشور و تحمیل جنگی که از ۹ اسفند تا به امروز به اشکال مختلف ادامه دارد.
۲-شهادت دومین رهبر نظام و جایگزینی ایشان با رهبری جدید که طبعاً حامل انواعی از تغییرات در حوزههای داخلی و بینالمللی خواهد بود.
سخنرانی رئیس جمهور در حالی ایراد شد که ساعاتی قبل از آن سرلشگر رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در تلویزیون ایران پرده از دکترین جدید سیاسی-نظامی-امنیتی کشور برداشت و در حقیقت سخنرانی رئیس جمهور، تشریح و تبیین نکات مطرح شده توسط دبیر شعام بود. شب قبل از این سخنرانی نیز سرلشگر صفوی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران و مشاور نظامی رهبر انقلاب در قاب تلویزیون ظاهر شد و گوشههایی از ایدههای آتی ایران برای نقشآفرینی در عرصه بینالملل را تئوریزه کرد. این همزمانی و همزبانی نشان از اجماع گسترده و حداکثری در سطح تصمیمگیری حاکمیت دارد و به نوعی بیانگر این است که مجموعه حاکمیت به درک واحد و واقعبینانهای از شرایط موجود در جهان رسیده است.نکته مهم دیگر، خاصیت اجماعسازی سخنان پزشکیان در داخل و خاصیت ستایشبرانگیزی آن در خارج بود.
سخنرانی رئیس جمهور در حالی ایراد شد که ساعاتی قبل از آن سرلشگر رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در تلویزیون ایران پرده از دکترین جدید سیاسی-نظامی-امنیتی کشور برداشت و در حقیقت سخنرانی رئیس جمهور، تشریح و تبیین نکات مطرح شده توسط دبیر شعام بود. شب قبل از این سخنرانی نیز سرلشگر صفوی، فرمانده اسبق سپاه پاسداران و مشاور نظامی رهبر انقلاب در قاب تلویزیون ظاهر شد و گوشههایی از ایدههای آتی ایران برای نقشآفرینی در عرصه بینالملل را تئوریزه کرد. این همزمانی و همزبانی نشان از اجماع گسترده و حداکثری در سطح تصمیمگیری حاکمیت دارد و به نوعی بیانگر این است که مجموعه حاکمیت به درک واحد و واقعبینانهای از شرایط موجود در جهان رسیده است.نکته مهم دیگر، خاصیت اجماعسازی سخنان پزشکیان در داخل و خاصیت ستایشبرانگیزی آن در خارج بود.
این دو امر تقریباً بیسابقه بوده و پیش از این هم خود ایشان و هم روسای جمهور ادوار پیشین با ایراد سخنرانیشان در مجمع عمومی، گروهی در داخل را به عنوان مخالف میدیدند و پیامی سردرگم و تفسیربردار را نیز به تحلیلگران و ناظران خارجی مخابره میکردند. سخنان پزشکیان اما به طرز اعجابآوری یک نهضت حمایت ملی در داخل را ایجاد کرد. به طوری که جناحهای مختلف دارای دغدغههای ملی، فرماندهان نظامی و حتی مخالفانش نیز لب به تحسین وی گشوده و در سطح بینالمللی نیز بدون لکنت تکلیف همه را روشن کرد و رویای حاکمیت دو یا چندگانه را برای خارجیها از بین برد.
به چالش کشیدن دوگانگیهای موجود در جهان(که حتی در نطق دبیرکل سازمان ملل نیز مشهود بود) هر چند تقریباً تکراری مینمود اما اینبار صریحتر به تبعیضات ناشی از این برخوردهای دوگانه اشاره شد و با طرح مثالهای ملموسی که امروز ایران و جامعه جهانی با آن دست و پنجه نرم میکنند، توجه بیشتری را جلب کرد. اشاره صریح به زرادخانه اتمی اسرائیل، قتل عام مردم فلسطین، تروریستی بودن دولت فعلی امریکا و استانداردهای دوگانه جامعه بینالمللی در مواجهه با این وقایع و بیان صریح آن از نکات مثبت سخنان رئیس جمهور بود. بیان این سخنان به این معناست که ایران دیگر بر تضییع حقوقش که ناشی از این استانداردهای دوگانه است چشمپوشی نکرده و به صراحت و با لحن مواخذهگونه آن را بیان کرده و اتمام حجت خواهد کرد.
در فرازی دیگر پزشکیان تلویحاً اشاره کرد که ایران دیگر اعتماد و اعتقادی به چهارچوبهای بینالمللی ندارد و امید و مجالی هم برای اعمال تغییرات در آن قائل نیست، بلکه خودش راساً تصمیم میگیرد و خودش مشخص کننده سطح و میزان واکنش -و حتی کنش- خود خواهد بود. این نکتهای بود که در سخنان دبیر شعام و نیز سرلشگر صفوی به صراحت از آن صحبت شده بود.پزشکیان به درستی بر این نکته تاکید کرد که ما برای دفاع از خودمان قدرت میخواهیم چرا که در معرض تهدیدهای متنوع نظامی و تروریستی هستیم و قضاوت سایر کشورها برایمان مهم نیست، چرا که آنها رنج ما را متوجه نمیشوند.
تاکید بر اینکه فناوری صلحآمیز هستهای حق قطعی مردم ایران است و به هیچ عنوان از آن کوتاه نخواهیم آمد، علاوه بر مخابره پیامی صریح به دشمنان، سخنی آشکار با برخی جریانات داخلی بود که به غلط گمان میکنند مساله امروز ما ناشی از سیاستهای هستهای کشور است و با رها شدن از آن دیگر کسی کاری با ما ندارد. دفاع قاطع از برخورداری از حق صلحآمیز هستهای و غیرقابل معامله و مذاکره بودن آن هم نکتهای مهم در سخنان رئیس جمهور بود بالاخص آنجا که گفت:"ایران نمیپذیرد دانش هستهای امتیاز انحصاری چند کشور باشد".
اشاره صریح و تهدیدگونه خطاب به کشورهای منطقه که واکنشهای مثبت بسیار زیادی را در داخل کشور ب
اشاره صریح و تهدیدگونه خطاب به کشورهای منطقه که واکنشهای مثبت بسیار زیادی را در داخل کشور ب
رانگیخت در حقیقت پایانی بود بر سالها رواداری یکجانبه و لطف زائد به همسایگان قدرنشناس و توطئهگر کشورمان. دکتر پزشکیان به صراحت تاکید کرد که یا امنیت و آرامش و رونق برای همه است یا هیچکس از آن بهرهای نخواهد برد. مدارای بیش از اندازه با همسایگان که بر سیاست "حُسن همجواری" بنا شده بود سالهاست که رنگ باخته و آزارهای همسایگان ما دست کمی از آزارهای صهیونیستها و امریکاییها ندارد و مانور قدرت ایران در جنگ رمضان حالا موضع و ادبیات ما را در مواجهه با این کانونهای فتنه و شرارت علیه ملت ایران تغییر داده است.تاکید بر مساله فلسطین که سنتاً در سخنرانی همه روسای جمهور ادوار وجود داشت در یک طرف، اما سخنان شجاعانه در تبیین مساله مقاومت، دلایل شکلگیری و حیات آن و نیز ضرورت حمایت از آن نیز سخنانی کمسابقه و خصوصاً مورد استقبال قرار گرفته توسط ملتهای مسلمان بود.
در جمعبندی میتوان گفت که سخنان پزشکیان در مجمع عمومی امسال سازمان ملل، ایران را یک گام تا اتخاذ استراتژی رئالیسم تهاجمی و در آستانه لبریز شدن کاسه صبرش نشان داد. خروج از ادبیات کلاسیک موضعگیری در سطح بینالملل و اشارات ملموس به ادراک جدید حاکمیت برای حضور در نظم جهانی که از قضا کاملاً منطبق بر وضعیت فعلی دنیاست، رویکردهای جدیدی را نشان میدهد که علاوه بر مردم در داخل، ضرورت شنیدنش برای خارجیها بسیار بیشتر است. خاصه آنکه در طول یک سال و نیم گذشته دوبار حدیقف جنایتپیشگی خود را آزموده و به نتیجه نرسیدهاند، پس بهتر است که یا رویکرد خود را تغییر داده و از در احترام و از موضع برابر با ایران مواجه شوند و یا آماده تقابل فرساینده با ایران جدید باشند.
کپی شد
