مطالعهای جدید نشان میدهد ۵ دقیقه تحرک در هر ساعت، خستگی و آسیبهای ناشی از نشستن طولانی را کاهش میدهد، بدون افت بهرهوری.
به گزارش جماران به نقل از مجله علمی، نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد تنها ۵ دقیقه تحرک در هر ساعت میتواند راهکاری مؤثر برای کاهش پیامدهای منفی نشستنهای طولانیمدت باشد، بدون آنکه عملکرد شغلی یا بهرهوری افراد را تحت تأثیر قرار دهد.
بر اساس این پژوهش که در مجله British Journal of Sports Medicine منتشر شده است، وقفههای کوتاه برای حرکت نهتنها باعث بهبود خلقوخو و کاهش احساس خستگی شدند، بلکه هیچ کاهش محسوسی در بهرهوری یا عملکرد کاری شرکتکنندگان ایجاد نکردند.
پژوهشگران معتقدند این یافتهها میتواند از گنجاندن وقفههای منظم حرکتی در دستورالعملهای سلامت عمومی مرتبط با فعالیت بدنی حمایت کند.
نشستن طولانی؛ تهدیدی برای سلامت
نشستن طولانیمدت بهویژه در کشورهای پردرآمد به یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی تبدیل شده است. بزرگسالان در این کشورها بهطور متوسط روزانه ۱۱ تا ۱۲ ساعت را در حالت نشسته یا کمتحرک سپری میکنند؛ الگویی که مطالعات پیشین آن را با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن و مرگ زودرس مرتبط دانستهاند.
اگرچه تحقیقات آزمایشگاهی قبلی مزایای وقفههای کوتاه حرکتی را نشان داده بودند، اما هنوز مشخص نبود اجرای این وقفهها در زندگی روزمره تا چه اندازه عملی است و بهترین فاصله زمانی بین آنها چیست.
بررسی بیش از ۱۹ هزار نفر
برای پاسخ به این پرسش، پژوهشگران دادههای بیش از ۱۹ هزار بزرگسال را که در برنامه تعاملی Body Electric Challenge به ابتکار رادیوی NPR آمریکا شرکت کرده بودند، بررسی کردند. شرکتکنندگان از گروههای سنی، مشاغل و محیطهای کاری مختلف انتخاب شده بودند.
در این مطالعه از افراد خواسته شد پس از یک هفته انجام فعالیتهای روزمره معمول خود، به مدت ۱۴ روز هر بار ۵ دقیقه پیادهروی داشته باشند. فاصله زمانی این وقفهها را خود شرکتکنندگان انتخاب کردند؛ هر ۳۰ دقیقه، ۶۰ دقیقه یا ۱۲۰ دقیقه یکبار.
نتایج نشان داد هر سه الگو قابل اجرا و مورد پذیرش شرکتکنندگان بودند، اما وقفههای یکساعته بهترین تعادل را میان اثربخشی و امکان پایبندی ایجاد کردند.
بهبود خلقوخو و کاهش خستگی
وقفههای حرکتی هر ۳۰ دقیقه بیشترین تأثیر را در کاهش خستگی و بهبود خلقوخو داشتند، اما اجرای مداوم آنها برای بسیاری از افراد دشوارتر بود. در مقابل، وقفههای هر دو ساعت آسانتر اجرا میشدند، اما اثر کمتری بر وضعیت روانی و احساس خستگی داشتند.
در این میان، وقفههای هر یک ساعت بهترین گزینه ارزیابی شدند؛ زیرا ضمن ایجاد مزایای قابل توجه، اجرای آنها نیز برای اغلب افراد واقعبینانهتر بود.
به گفته پژوهشگران، در تمام الگوهای زمانی، احساس خستگی و خلقوخوی منفی کاهش یافت و احساس نشاط و خلقوخوی مثبت افزایش پیدا کرد. همچنین نتایج نشان داد هرچه تعداد وقفههای حرکتی بیشتر باشد، مزایای روانی نیز بیشتر خواهد بود، هرچند امکان اجرای عملی این برنامه نیز باید در نظر گرفته شود.
وقفههای حرکتی به کار آسیب نمیزنند
یکی از مهمترین یافتههای این پژوهش آن بود که وقفههای کوتاه برای حرکت، تأثیر منفی بر عملکرد شغلی نداشتند. پژوهشگران میگویند نگرانی درباره کاهش بهرهوری، یکی از مهمترین موانع اجرای چنین برنامههایی در محیطهای کاری است، اما نتایج این مطالعه این نگرانی را تأیید نمیکند.
اگرچه این وقفهها موجب بهبود چشمگیر عملکرد شغلی یا افزایش محسوس تمرکز نشدند، اما به طور میانگین با تغییرات مثبت و خفیفی همراه بودند و هیچ نشانهای از افت عملکرد مشاهده نشد.
محدودیتهای مطالعه
پژوهشگران تأکید کردند که این مطالعه نیز محدودیتهایی دارد. دادهها بر اساس ارزیابیهای شخصی شرکتکنندگان جمعآوری شده است و ممکن است با خطا همراه باشد. همچنین بیشتر شرکتکنندگان را زنان، افراد سفیدپوست و افراد دارای تحصیلات دانشگاهی تشکیل میدادند که تعمیم نتایج به همه گروههای جمعیتی را محدود میکند.
علاوه بر این، مدت زمان مطالعه نسبتاً کوتاه بود و مشخص نیست افراد بتوانند در بلندمدت نیز به این الگوی حرکتی پایبند بمانند یا خیر.
توصیهای ساده برای سلامت
با وجود این محدودیتها، پژوهشگران معتقدند این مطالعه شواهدی از شرایط واقعی زندگی ارائه میدهد که نشان میدهد وقفههای کوتاه حرکتی، راهکاری عملی و مؤثر برای کاهش آسیبهای ناشی از نشستن طولانی هستند و میتوانند بخشی از راهبردهای سلامت عمومی باشند.
به گفته محققان، یک توصیه ساده مانند «هر ساعت، ۵ دقیقه حرکت کنید» میتواند راهکاری کاربردی برای شکستن دورههای طولانی نشستن باشد؛ بهویژه برای افرادی که ساعتهای زیادی را پشت میز یا مقابل صفحهنمایش سپری میکنند.
