این فرسایش قدرت آمریکا احتمالاً دشوار است که مسیر آن برگردد؛ در حالی که قدرتهای رقیب مانند چین از این افول استفاده میکنند.
به گزارش جماران به نقل از پولیتیکو، برخی ناظران معتقدند جنگِ در جریان با ایران میتواند به نفوذ ایالات متحده در سراسر جهان آسیب بزند و همچنین به تشدید تنشها با کشورهایی بینجامد که هماکنون از پیامدهای «دور دومِ» ریاستجمهوری دونالد ترامپ رنج میبرند.
به گزارش وبسایت آمریکایی «پولیتیکو»، این فرسایش قدرت آمریکا احتمالاً دشوار است که مسیر آن برگردد؛ در حالی که قدرتهای رقیب مانند چین از این افول استفاده میکنند.
بر اساس این گزارش، به نظر میرسد این جنگ آنچه برخی «قطع رابطه آمریکا با بقیه جهان» مینامند را تسریع میکند؛ از زمانی که ترامپ بازگشته و نمایش قدرت اقتصادی و نظامی را به شیوهای غیرقابلپیشبینی آغاز کرده است؛ از جمله از طریق اعمال تعرفههای گمرکی.
«پولیتیکو» همچنین به نقل از یک دیپلمات آسیایی در واشنگتن که نامش ذکر نشده نوشت: «بسیاری از آشفتگیِ این جنگ خسته شدهاند و از پیامد اقتصادی احتمالی میترسند، اما من هیچ اعتراض بزرگ و گستردهای در واکنش به آن ندیدهام.»
این دیپلمات ادامه داد: «اگر رئیسجمهور بعدی فردی عاقلتر باشد، ممکن است تصویر آمریکا بهبود یابد، اما برای سیاستگذاران این موضوع پرسشهای دشوار و طولانیمدت درباره اتحاد و همکاریها مطرح میکند: اینکه تا چه اندازه میتوانیم همچنان با آمریکا متحد بمانیم و اگر دیگر نتوانیم روی آن حساب کنیم، چه باید بکنیم.»
بهعنوان تازهترین نشانه از دور شدن قدرتهای خارجی، «مارک کارنی» نخستوزیر کانادا روابط اقتصادی کشورش با واشنگتن را «نقطه ضعف» توصیف کرد که باید اصلاح شوند. او گفت: «باید به خودمان تکیه کنیم، چون نمیتوانیم به یک شریک خارجیِ واحد تکیه کنیم… نمیتوانیم آیندهمان را بر این امید بنا کنیم که ناآرامیهای پیشِ رو از جانب همسایگانمان ناگهان متوقف شود.»
بحران انرژی و جستوجوی جایگزینها
از زمانی که ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه گذشته جنگ علیه ایران را آغاز کردند، به دنبال بسته شدن تنگه هرمز و حملات ایران به تأسیسات انرژی در خاورمیانه، بخش انرژی جهانی ضربهای جدی خورد. با وجود آنکه نفوذ واشنگتن بهعنوان بزرگترین تولیدکننده نفت و گاز در کوتاهمدت تقویت شده، اما این گزارش معتقد است که این دستاوردها ممکن است موقتی باشند.
کشورهای آسیاییای که بیش از سایر کشورها در معرض نوسانات قیمت انرژی قرار دارند و برخی از آنها بهدلیل الزام به کار از خانه یا توقف صادرات برای حفظ سوخت دچار اختلال شدهاند اعلام کردهاند که ایجاد ظرفیتهای انرژیهای تجدیدپذیر را سریعتر کنند و نیروگاههای هستهای را دوباره به مدار بیاورند.
در اروپا نیز این قاره برنامه دارد تا طرحهای بهرهوری انرژی و انرژیهای تجدیدپذیر را گسترش دهد و خودروهای الکتریکی بیشتری را به کار بگیرد تا از وابستگی به یک تأمینکننده انرژی واحد جلوگیری کند.
این تغییر باعث میشود کشورهای جهان بیش از پیش به چین روی آورند؛ کشوری که بر بخش بسیار بزرگی از زنجیره تأمین انرژی خورشیدی تسلط دارد، بیشتر مواد معدنی لازم برای انرژی پاک و باتریها را در اختیار دارد و خودروهای الکتریکی را با قیمتهای پایین تولید میکند.
در همین چارچوب، این گزارش به نقل از رئیس بانک توسعه آسیایی، ماساتو کاندا (Masato Kanda) میگوید هدف «نه فقط جان سالم به در بردن از این شوک، بلکه استفاده از این دورهِ عدمقطعیت برای ساختن زیربنایی جهت ثباتی پایدارتر است».
در مقابل، کِریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، در مصاحبه با سیانان کارایی حمایت از انرژیهای تجدیدپذیر را زیر سؤال برد و گفت آمریکا نفوذ خود را حفظ خواهد کرد. او توضیح داد: «ما صادرکننده خالص نفت به جهان هستیم و با فاصله زیاد بزرگترین صادرکننده خالص گاز طبیعی در جهانیم.»
تلاش برای بر هم زدن ائتلافها و حسابوکتابهای خاورمیانه
از نظر نظامی، این وبسایت مینویسد که در جنگهای پیشین منطقه، رؤسایجمهور آمریکا توانستهاند حتی متحدان مردد را نیز برای همراهی بسیج کنند؛ اما این بار، دولت ترامپ حتی نزدیکترین متحدان اروپایی را هم از قبل مطلع نکرده و از آن زمان، درخواستهای روشن و مشخصی را با آنان مطرح نکرده است.
در واکنش به بستن تنگه هرمز، بریتانیا و فرانسه نشستهایی را با دهها کشور متحد اما بدون حضور آمریکا برگزار کردند تا یک برنامه برای عملیات دفاعی جهت حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه تدوین کنند؛ هرچند زمانبندی و تعیین نیروهای مشارکتکننده هنوز در حال مذاکره است.
این روند همزمان با تلاشهای اتحادیه اروپا برای تقویت سازوکار دفاع جمعی این اتحادیه (ماده 42.7) است؛ اقدامی که میتوان آن را پاسخی به تهدیدهای دولت ترامپ مبنی بر استفاده از زور برای گرفتن گرینلند دانست.
با این حال، «پولیتیکو» تاکید می کند که روابط دفاعی آمریکا عمیق است و بهسادگی قابل گسستن نیست. با وجود تهدیدهای ترامپ درباره خروج از ناتو، او هنوز اقدامات جدی انجام نداده و بسیاری از کشورها همچنان میخواهند نیروی نظامی آمریکا در کنارشان باشد. در نشانهای از این موضوع، دیشب -دوشنبه- رزمایشهای بزرگ نظامی میان آمریکا و فیلیپین آغاز شد؛ انتظار میرود ژاپن و کانادا نیز در آن حضور داشته باشند. این رزمایشها بهعنوان یک هشدار به چین تلقی میشوند.
جنگ روایتها و توجیهات واشنگتن
در عرصه دیپلماتیک، بر اساس تلگرافهایی که وبسایت به دست آورده و به وزارت امور خارجه آمریکا منتسب کرده، روند رو به رشد «روایتهای ضدآمریکایی» فاش شده است. در این تلگرافها هشدار داده میشود که رقیبان ممکن است از این عقبنشینی استفاده کنند. همچنین ترمپ با ایجاد «شورای صلح» ویژهِ بخش غزه، به انزوای واشنگتن افزوده است؛ تصمیمی که با سردی اروپایی مواجه شد و حتی با رد صریح بلژیک در خصوص تأمین مالی آن روبهرو گردید.
در مقابل، وبسایت ادعاهای سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، تامی بیگوت، را بیان می کند که مدعی شد: اقدامات ترامپ «باعث میشود ایالات متحده، نسلهای آینده و کل جهان بیش از پیش امن شوند»؛ چرا که به ادعای او، با جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای این هدف محقق میشود.( ایران بارها تأکید کرده است که برنامه هسته ای اش صلح آمیز است).
همچنین سخنگوی کاخ سفید، آنا کلی، از سیاستهای دولت دفاع کرد و تأکید نمود که این سیاستها «موجب قراردادهای تجاری بهتر» شده است. این ادعا را الکساندر گری، مقام سابق شورای امنیت ملی، نیز تأیید کرد و گفت این جنگ «برای رؤسای آینده سودآوری راهبردی به همراه خواهد داشت».
