بازار محصولات پلاستیکی و پلیمری با نوسانات شدید و افزایش بیسابقه قیمت مواجه شده است. ظروف یکبار مصرف مخصوص لبنیات که تا چندی پیش با قیمتهای معمولی به دست مصرفکنندگان میرسید، اکنون گاه با دو یا سه برابر قیمت قبلی به فروش میرسد. دولت باید با انتشار آمار دقیق از میزان خسارت و برنامه زمانبندی بازسازی واحدهای پتروشیمی، از ایجاد التهاب بیشتر جلوگیری کند. همچنین مواد اولیه موجود باید به صورت شفاف و با قیمت مصوب در بورس کالا در اختیار تولیدکنندگان واقعی شامل واحدهای تولید ظروف و لوله قرار گیرد، نه دلالان. در شرایط بحرانی فعلی، ستاد تنظیم بازار باید نرخ سود مجاز برای کالاهای موجود در انبارها را محاسبه و اعلام کند. هر فروش بالاتر از آن نرخ، تخلف محسوب میشود.
گروه اقتصادی: در روزهای اخیر، بازار محصولات پلاستیکی و پلیمری با نوسانات شدید و افزایش بیسابقه قیمت مواجه شده است. ظروف یکبار مصرف مخصوص لبنیات که تا چندی پیش با قیمتهای معمولی به دست مصرفکنندگان میرسید، اکنون گاه با دو یا سه برابر قیمت قبلی به فروش میرسد. همچنین لولههای پلیکا و لولههای آب برای مصرف در تاسیسات ساختمانی نیز با رشد سرسامآور قیمتها روبهرو شدهاند. فروشندگان و مغازهداران این گرانی را نتیجه مستقیم حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به تاسیسات پتروشیمی کشور میدانند و مدعیاند که مواد اولیه کمیاب شده است.
به گزارش جماران، در حملات به تاسیسات حیاتی صنعت پتروشیمی ایران مجتمعهایی مانند فجر انرژی خلیج فارس در ماهشهر و مبین انرژی و دماوند انرژی در عسلویه که قلب تپنده تامین انرژی این صنعت هستند، به شدت آسیب دیدهاند. این موضوع باعث توقف تولید در بیش از ۵۰ مجتمع پتروشیمی در این دو منطقه شده است. با توقف این واحدها، عملا تولید موادی مانند پلیاتیلن، پلیپروپیلن که مواد اولیه اصلی ظروف یکبار مصرف و لولهها است و PVC که ماده اولیه لولههای پلیکا است یا متوقف شده و یا با کاهش فاحشی همراه شده است.
چرا محصولات موجود در انبارها نیز گران شدهاند؟
اگرچه حملات اخیر یک واقعیت تلخ اقتصادی است، اما گرانی بیش از حد محصولاتی که هماکنون در انبارها موجود هستند، توجیه منطقی ندارد و عمدتا ناشی از شوک روانی بازار و سودجویی است. دلایل این ادعا به شرح زیر است:
موجودی انبارها مربوط به تولید قبل از حمله است
بخش قابل توجهی از ظروف یکبار مصرف و لولههای پلاستیکی که هماکنون در بازار و انبار عمدهفروشان وجود دارد، با مواد اولیه خریداریشده و تولید شده در قبل از حملات ساخته شدهاند. هزینه تولید این کالاها بر اساس قیمتهای قدیم مواد اولیه محاسبه شده است. بنابراین افزایش ناگهانی قیمت آنها در شب بعد از حملات، یک شوک قیمتی غیرواقعی است. در بحرانهای ارزی یا ژئوپلیتیک، دلالان و سوداگران با خرید محصولات پتروشیمی از بورس و نگهداری آنها در انبارها، باعث ایجاد کمبود مصنوعی در بازار میشوند. در این شرایط، تقاضای کاذب افزایش مییابد و فروشندگان خرد با این بهانه که «کالا در بازار نیست»، قیمتهای نجومی اعلام میکنند.
پیامدهای این گرانی بر صنایع پاییندستی
این افزایش قیمت تنها به جیب مصرفکننده نهایی فشار نمیآورد، بلکه کل زنجیره تولید را مختل میکند. تولیدکنندگان ظروف و مصرفکننده آنها از جمله دامداران و واحدهای لبنی و صنعت ساختمان در این راستا تحت تاثیر قرار میگیرند. بنابراین اگرچه حملات به پتروشیمیها یک شوک واقعی به بخش عرضه اقتصاد ایران وارد کرده است و تولید را با اختلال مواجه ساخته، اما میزان افزایش قیمتها در بازار کنونی، عمدتا غیرمنطقی و ناشی از سودجویی، احتکار و التهاب روانی است. کالاهای موجود در انبارها که با قیمت تمامشده پایینتر تولید شدهاند، نباید با این نرخهای نجومی به فروش برسند. در چنین شرایطی، نهادهای نظارتی به طور جدی وارد عمل شوند.
دولت باید با انتشار آمار دقیق از میزان خسارت و برنامه زمانبندی بازسازی واحدهای پتروشیمی، از ایجاد التهاب بیشتر جلوگیری کند. همچنین مواد اولیه موجود باید به صورت شفاف و با قیمت مصوب در بورس کالا در اختیار تولیدکنندگان واقعی شامل واحدهای تولید ظروف و لوله قرار گیرد، نه دلالان. در شرایط بحرانی فعلی، ستاد تنظیم بازار باید نرخ سود مجاز برای کالاهای موجود در انبارها را محاسبه و اعلام کند. هر فروش بالاتر از آن نرخ، تخلف محسوب میشود.
