مجموع طول سواحل ایران ۲۴۰۰ کیلومتر است، در حالی که مرز زمینی این کشور ۵۵۰۰ کیلومتر امتداد دارد و کشورهای پاکستان، افغانستان ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان ،ترکیه و عراق را در بر میگیرد.
به گزارش جماران به نقل از الجزیره، تحولات تازه و سریع در «تنگه هرمز» پس از گزارشهایی مبنی بر عبور دو ناوشکن آمریکایی از این تنگه رخ داده است. همزمان، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرده است که در حال فراهمکردن شرایط برای پاکسازی مینها از این مسیر حیاتی است. این موضوع همزمان با طرح مجدد رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ درباره ایدهی اعمال محاصره دریایی علیه ایران مطرح شده است.
ترامپ در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی «تروث سوشیال» لینکی از مقالهای منتشر کرد که در آن محاصره دریایی بهعنوان «برگه برنده برنده» رئیسجمهور در صورتی که ایران شروط آمریکا را نپذیرد معرفی شده است.
در واکنش به این موضوع، «نضال ابوزیدم کارشناس نظامی، گفت این گزینه از نظر نظامی « شتابزده » است. او توضیح داد که ایران مرزهای زمینی گسترده با چند کشور دارد و همین امر باعث میشود یک محاصره دریاییِ بهتنهایی کارایی لازم را نداشته باشد.
ابوزید افزود: مجموع طول سواحل ایران ۲۴۰۰ کیلومتر است، در حالی که مرز زمینی این کشور ۵۵۰۰ کیلومتر امتداد دارد و کشورهای پاکستان، افغانستان ترکمنستان، آذربایجان، ارمنستان ،ترکیه و عراق را در بر میگیرد.
این کارشناس همچنین گفت: محاصره دریایی زمانی میتواند مؤثر باشد که ترکیبی باشد؛ یعنی همزمان با حملات هوایی اجرا شود.
او ادامه داد: اگر آمریکا به این گزینه متوسل شود، ایران نیز به «گزینه سرزمین» روی خواهد آورد؛ یعنی از طریق کشورهای همسایه محاصره را دور میزند و آن را میشکند.
ابوزید در پایان تأکید کرد که ایران دست از هدف قرار دادن کشتیهای آمریکایی نزدیک سواحل خود برنخواهد داشت.
ماموریت شناسایی
در همین حال، فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد که دو ناوِ جنگی آمریکایی وارد تنگه هرمز شدهاند و به سمت خلیج فارس حرکت کردهاند؛ این رخداد نخستین مورد از این نوع پس از اعلام یک آتشبس دو هفتهای میان آمریکا است.
اما ایران هرگونه عبور کشتیهای جنگی آمریکایی از تنگه را تکذیب کرد و مقامهای ایرانی نسبت به هدف قرار دادن این کشتیها هشدار دادند.
در واکنش به این موضوع، نضال ابو زید گفت: ناوهای آمریکایی که وارد منطقه شدند، برای عملیات پاکسازی مین طراحی نشدهاند؛ بلکه احتمالاً مأموریتهایی برای پایش و شناسایی به منظور رصد موقعیت مینهای دریایی دارند.
وی افزود که استفاده از پهپادهای دریایی این فرضیه را تقویت میکند که مأموریت اصلی شناسایی است و همچنین به احتمال وجود مینهای «سرگردان» اشاره کرد؛ مینهایی که ممکن است در نتیجه کاشت تصادفی بهوجود آمده باشند. این موضوع عملیات پاکسازی را پیچیدهتر میکند.
در مورد توانمندیهای ایران، وی تأکید کرد که ضربههایی که به بنادرى مانند بندرعباس وارد شد، بخش بزرگی از شناورهای دریایی را تضعیف کرد؛ اما تهدید را بهطور کامل از بین نبرد، بهویژه با وجود توانمندیهای غیرمتعارف مانند قایقهای تندروِ مینگذاریشده.
این کارشناس نظامی معتقد است ایران از «برگه برنده جغرافیا» در تنگه هرمز به شکل مؤثری استفاده کرده است؛ زیرا این تنگه موقعیت مذاکره ای قوی ای در برابر آمریکا به ایران میدهد.
برگه برنده طلایی
نقشه تعاملی نشان داده که تنگه هرمز همچنان برگه برنده طلایی( این توصیفیث است که رسانه های غربی استفاده کرده اند) در دست ایران است؛ آنهم با توجه به بستهماندنِ شبهکامل مستمرِ این تنگه.
در ساعات اخیر، تنها ۳ کشتی از این تنگه عبور کردهاند: ۲ کشتی متعلق به شرکتهای چینی و یک کشتی متعلق به یک طرف یونانی.
بر اساس نقشه، میزان عبور در تنگه هرمز در حداقل خود باقی مانده است. همچنین گفته میشود دو نفتکش که دیشب قصد عبور داشتهاند، دوباره مسیر خود را برگشتهاند و نتوانستهاند از تنگه عبور کنند.
روزنامه نیویورکتایمز به نقل از مقامهای ایرانی آگاه از گفتوگوهایی که در اسلامآباد انجام شده، نوشته است ایران اعلام کرده تنها با رسیدن به یک توافق نهایی حاضر است تنگه هرمز را باز کند.
تغییر مسیرها و موانع احتمالی
نقشه تعاملی همچنین نشان میدهد همزمان با گزارشهایی درباره وجود مینهای دریایی مسیر کشتیها به سواحل ایران نزدیکتر شده است؛ این گزارشها همچنین تأکید میکنند که ایران با وجود اینکه حدود ۹۰٪ ناوگانش (طبق اظهارات آمریکاییها) نابود شده، هنوز بخشی از توان دریایی خود را حفظ کرده است.
آنچه باقی مانده، حدود ۱۰٪ از ناوگان ایران است؛ «سختترین بخش» برای آمریکا. این بخش شامل قایقهای تندروِ مینگذاریشده است که میتوان آنها را از راه دور کنترل کرد. همچنین گفته میشود این قایقها در تونلهایی زیر آب در امتداد سواحل ایران مستقر شدهاند؛ همین موضوع، هدفگیری و انهدام آنها را دشوارتر میکند.
در ادامه، نقشه به خبری اشاره کرده مبنی بر ورود دو ناو آمریکایی به نامهای «مایکل مورفی» و «فرانک ای. پترسون» به منطقه. همچنین ذکر شده که تصاویر منتشرشده نشان میدهد آنها نزدیک به مناطق صخرهای مستقر شدهاند؛ مناطقی که احتمالاً در حوزه عمان در داخل تنگه قرار میگیرند.
