در پی پیگیریهای وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، سازمان علمی، آموزشی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با ابراز نگرانی عمیق نسبت به آسیبهای وارده به مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان، آمادگی خود را برای اعزام هیئت کارشناسی مشترک به تهران و ارائه حمایتهای فنی فوری اعلام کرد.
به گزارش جماران ، در امتداد سلسله رایزنیها و مکاتبات رسمی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در ایران با نهادهای بینالمللی، بهویژه پس از تحولات اخیر و بروز آسیبهایی در برخی از میراثفرهنگی کشور، سازمان یونسکو طی نامهای رسمی، دریافت گزارشهای ارسالی درباره خسارات وارده به مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان و بافت تاریخی پیرامون آن را تایید کرد و نسبت به پیامدهای این رخدادها بر این اثر دارای «ارزش برجسته جهانی» ابراز نگرانی جدی کرد.
کاخ گلستان، بهعنوان یکی از شاخصترین نمودهای تداوم تاریخی، هویتی و هنری ایران، که در سال ۲۰۱۳ در فهرست میراثجهانی به ثبت رسیده، سرمایهای ملی و بخشی از حافظه فرهنگی مشترک بشریت تلقی میشود و هرگونه تهدید یا آسیب به آن، واجد ابعاد فراملی و بینالمللی است.
در این چارچوب، یونسکو با تاکید صریح بر ضرورت پایبندی تمامی طرفها به الزامات حقوقی و تعهدات بینالمللی، بر اجرای مفاد کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه در خصوص حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه و نیز کنوانسیون ۱۹۷۲ پاریس درباره حفاظت از میراثفرهنگی و طبیعی جهان تاکید کرده است؛ اسنادی که بهمثابه ستونهای حقوقی نظام حکمرانی جهانی در حوزه صیانت از میراثفرهنگی شناخته میشوند.
بر اساس این مکاتبه، در پاسخ به درخواست رسمی جمهوری اسلامی ایران، این سازمان بینالمللی آمادگی خود را برای اعزام هیئت کارشناسی مشترک، متشکل از متخصصان حوزههای ارزیابی خسارت، حفاظت اضطراری و برنامهریزی بازسازی، به تهران اعلام کرده است. این اقدام، در چارچوب مأموریتهای نظارتی و حمایتی یونسکو و با هدف ارزیابی میدانی، مستندسازی دقیق، کاهش مخاطرات ثانویه و طراحی نقشه راه بازتوانی اثر انجام خواهد شد.
در همین راستا، یونسکو از طرف ایرانی خواسته است تا ضمن ارائه چارچوب پیشنهادی مأموریت، اطلاعات جامع و بهروز درخصوص وضعیت حفاظتی، نوع و گستره خسارات وارده و اقدامات انجامشده برای صیانت از این مجموعه تاریخی را به مرکز میراثجهانی ارسال کند تا فرآیند تصمیمسازی و اقدام عملی با دقت و سرعت بیشتری دنبال شود.
همچنین این سازمان، با اشاره به ظرفیتهای مندرج در پروتکل دوم کنوانسیون ۱۹۵۴، امکان بهرهمندی ایران از سازوکارهای «حمایت ویژه» را فراهم دانسته و آمادگی خود را برای ارائه بستهای از حمایتهای فنی شامل تأمین منابع اولیه، استقرار تیمهای تخصصی، مستندسازی پیشرفته، تثبیت اضطراری، کاهش خطرات ساختاری و برنامهریزی علمی برای مرمت و بازسازی اعلام کرده است.
