والاستریت ژورنال مینویسد برآوردها نشان میدهد ایران حدود ۲ هزار موشک بالستیک میانبرد در اختیار دارد که قادرند سراسر خاورمیانه را پوشش داده و حتی اسرائیل را هدف قرار دهند. افزون بر این، تهران ذخایر مهمی از موشکهای کوتاهبرد دارد که میتوانند پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و همچنین شناورها در تنگه هرمز را هدف بگیرند؛ هرچند آمار دقیق این موشکها محل اختلاف است. ایران همچنین دارای موشکهای کروز ضدکشتی، قایقهای تندروی اژدرافکن و شمار زیادی پهپاد است که تهدید مستقیمی علیه کشتیها و نیروهای آمریکایی محسوب میشوند.
والاستریت ژورنال در گزارشی تحلیلی به بررسی توانمندیهای نظامی جمهوری اسلامی ایران در سناریوی تقابل احتمالی با ایالات متحده پرداخته و تأکید میکند که با وجود تحریمهای گسترده، فشارهای اقتصادی و ضربات نظامی واردشده در جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن، تهران همچنان از ظرفیت واقعی برای وارد آوردن پاسخهای ویرانگر به آمریکا و متحدانش در خاورمیانه برخوردار است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، بر اساس این گزارش، در جریان جنگ ۱۲روزه ماه ژوئن، اسرائیل ضربات سنگینی به زیرساختها و توان نظامی ایران وارد کرد، اما حکومت ایران با وجود این درگیری فرساینده، با بخش قابلتوجهی از زرادخانه خود شامل هزاران موشک بالستیک از میدان خارج شد؛ زرادخانهای که همچنان یکی از مؤلفههای اصلی قدرت بازدارندگی تهران در منطقه به شمار میرود.
والاستریت ژورنال مینویسد برآوردها نشان میدهد ایران حدود ۲ هزار موشک بالستیک میانبرد در اختیار دارد که قادرند سراسر خاورمیانه را پوشش داده و حتی اسرائیل را هدف قرار دهند. افزون بر این، تهران ذخایر مهمی از موشکهای کوتاهبرد دارد که میتوانند پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و همچنین شناورها در تنگه هرمز را هدف بگیرند؛ هرچند آمار دقیق این موشکها محل اختلاف است. ایران همچنین دارای موشکهای کروز ضدکشتی، قایقهای تندروی اژدرافکن و شمار زیادی پهپاد است که تهدید مستقیمی علیه کشتیها و نیروهای آمریکایی محسوب میشوند.
برد موشکهای ایران
به نوشته این روزنامه، این توان نظامی به ایران امکان میدهد اهداف متعددی را در سراسر منطقه تهدید کند؛ مسألهای که موجب میشود هرگونه اقدام نظامی آمریکا، حتی با وجود تمایل دونالد ترامپ به استفاده محدود، سریع و قاطع از زور، بهسرعت به یک بحران منطقهای فراگیر تبدیل شود.
بهنام بنطالبلو، مدیر ارشد برنامه ایران در اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسیها» در واشنگتن، در اینباره میگوید: «تهران ممکن است تضعیف شده باشد، اما نیروی موشکی قدرتمند آن به این معناست که همچنان مرگبار است.»
در همین چارچوب، ایالات متحده ناوگروه ضربتی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و شمار بیشتری از هواپیماهای جنگی را به خاورمیانه اعزام کرده تا گزینههای نظامی لازم را در اختیار رئیسجمهور آمریکا قرار دهد. این تحرکات پس از هفتهها اعتراضات داخلی در ایران انجام شد؛ اعتراضاتی که پیش از سرکوب خشن، بزرگترین تهدید علیه بقای حکومت ایران در سالهای اخیر تلقی میشد.
مقامهای ایرانی طی روزهای گذشته بارها هشدار دادهاند که به هرگونه حملهای واکنشی قاطع و تهاجمی نشان خواهند داد. همزمان، گروههای همپیمان ایران در عراق نیز اعلام کردهاند که در صورت بروز درگیری، ممکن است در هرگونه پاسخ تلافیجویانه مشارکت کنند.
این گزارش یادآور میشود که ایالات متحده در خاورمیانه با شبکهای گسترده از داراییهای نظامی روبهروست که باید از آنها محافظت کند؛ از جمله حدود دو دوجین پایگاه نظامی زمینی از ترکیه تا کویت و نزدیک به ۴۰ هزار نیروی نظامی. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرده است که ۳۰ تا ۴۰ هزار نیروی آمریکایی در هشت یا نه پایگاه منطقهای مستقر هستند که همگی در برد موشکهای ایرانی قرار دارند. به گفته او، بخشی از این نیروها اوایل ماه جاری و همزمان با بررسی گزینه حمله به ایران، از پایگاههای آمریکا جابهجا شدهاند.
تأسیسات نظامی ایالات متحده در خاورمیانه
روبیو تأکید کرده است: «تمام این نیروها در برد هزاران پهپاد ایرانی و موشکهای بالستیک کوتاهبرد قرار دارند که حضور نظامی آمریکا را تهدید میکند.»
ایران پیشتر در واکنش به حملات آمریکا، پایگاههای این کشور در عراق و قطر را هدف قرار داده است و تحلیلگران هشدار میدهند که نیروهای آمریکایی در اردن نیز در برابر حمله آسیبپذیر هستند. در همین حال، متحدان ایران از جمله حوثیهای یمن، طی سالهای اخیر اهدافی را در عربستان سعودی و امارات متحده عربی مورد حمله قرار دادهاند.
به باور کارشناسان نظامی، ایران در صورت درگیری، احتمالاً ابتدا نزدیکترین داراییهای آمریکا به سواحل خود را با استفاده از ذخایر گسترده موشکهای کوتاهبرد هدف خواهد گرفت و همزمان کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، بهعنوان متحدان نزدیک واشینگتن، در معرض حملات موشکی قرار خواهند گرفت.
دنیل شاپیرو، مقام پیشین وزارت دفاع آمریکا، هشدار داده است که ایران از توان کافی برای حمله به پایگاههای آمریکا در خلیج فارس «در حجمی فراتر از ظرفیت دفاعی» برخوردار است؛ حملاتی که میتواند آمریکا و کشورهای خلیج فارس را برای دفاع، تحت فشار شدید قرار دهد. او همچنین تأکید کرده که تهران ظرفیت آن را دارد که اسرائیل را برای چند روز متوالی زیر آتش موشکی نگه دارد.
این گزارش میافزاید که اگرچه آمریکا سامانههای پدافندی «پاتریوت» و «تاد» را در سراسر منطقه مستقر کرده و در حال تقویت آنهاست، اما این سامانهها باید محدودهای بسیار گستردهتر از میدان نبرد اسرائیل در جنگ ژوئن را پوشش دهند. به گفته فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد مؤسسه واشینگتن، «بخش قابلتوجهی از موشکهای ایرانی در نهایت میتوانند به اهداف خود اصابت کنند.»
والاستریت ژورنال همچنین به مسأله پرتابگرهای موشکی ایران پرداخته و مینویسد که در هر حمله احتمالی آمریکا، این پرتابگرها از اهداف اصلی خواهند بود تا توان پاسخ تلافیجویانه تهران تضعیف شود. دنیل گُلد، رئیس بخش پژوهش و توسعه دفاعی وزارت دفاع اسرائیل، گفته است که اسرائیل در جریان جنگ ژوئن با استفاده از پهپادهای سرگردان و جنگندههای جت، حدود ۷۰ درصد از پرتابگرهای موشکی ایران را از کار انداخت و برخی دیگر نیز توسط عوامل مخفی اسرائیل در داخل خاک ایران نابود شدند.
به گفته مقامهای نظامی اسرائیل، ایران در آن مقطع چند صد پرتابگر موشکی در اختیار داشت. برآورد اندیشکده «هادسون» نشان میدهد که تعداد پرتابگرهای متحرک ایران موسوم به TEL از حدود ۴۸۰ دستگاه پیش از جنگ، به حدود ۱۰۰ دستگاه پس از پایان درگیریها کاهش یافته است. با این حال، مشخص نیست تهران اکنون چه تعداد پرتابگر عملیاتی در اختیار دارد.
تحلیلگران و مقامهای امنیتی میگویند ایران در حال بازسازی پرتابگرهای خود و بازیابی آن دسته از سامانههایی است که پس از بمباران ورودی انبارهای زیرزمینی موشکی، از چرخه عملیاتی خارج شده بودند. فابیان هینتس، پژوهشگر مؤسسه بینالمللی مطالعات راهبردی، میگوید ایران در سالهای اخیر در ساخت پرتابگرهای سادهتر و سریعالساخت، مهارت بالایی به دست آورده است.
این گزارش تأکید میکند که جنگ ژوئن، علاوه بر تضعیف بخشی از توان نظامی ایران، فرصتی برای اصلاح تاکتیکها نیز در اختیار تهران قرار داد. با ادامه جنگ، ایران موشکهای پیشرفتهتر و دوربردتری را از نقاط متنوعتر و عمیقتری در داخل خاک خود شلیک کرد، زمانبندی و الگوی حملات را تغییر داد و دامنه جغرافیایی اهداف را گسترش داد تا احتمال اصابت افزایش یابد.
طبق اعلام ارتش اسرائیل، ایران در جریان این جنگ ۵۵۰ موشک بالستیک به سوی اسرائیل شلیک کرد که ۸۶ درصد آنها توسط سامانههای پدافند هوایی آمریکا و اسرائیل رهگیری شدند. با این حال، حملات ایران به مناطق پرجمعیت و مراکز امنیتی اسرائیل اصابت کرد و بنا بر اعلام مقامهای اسرائیلی، ۲۸ کشته بر جای گذاشت. ایران همچنین حدود هزار پهپاد به سمت اسرائیل پرتاب کرد که تنها دو فروند آنها در خاک این کشور فرود آمد؛ موضوعی که نشان داد حتی پیشرفتهترین سامانههای ضد موشکی جهان نیز بهطور کامل نفوذناپذیر نیستند.
در جریان جنگ، آمریکا و اسرائیل حجم زیادی از موشکهای رهگیر خود را مصرف کردند و کمبود جهانی این تسلیحات باعث شده است جایگزینی آنها بهسادگی امکانپذیر نباشد. با طولانی شدن درگیریها، اسرائیل ناچار شد ذخایر پدافندی خود را مدیریت و محدود کند؛ وضعیتی که در صورت بروز یک جنگ طولانیمدت با ایران، آمریکا و متحدانش نیز با آن مواجه خواهند شد.
در جمعبندی، والاستریت ژورنال مینویسد اگرچه ایران توان تهاجمی و تاکتیکی خود را ارتقاء داده است، اما همچنان با ریسکهای بزرگی روبهروست. در ۲۴ ساعت نخست جنگ ژوئن، اسرائیل موفق شد بخش بزرگی از سامانههای پدافند هوایی ایران را از کار بیندازد و کنترل کامل آسمان را در اختیار بگیرد. با توجه به اینکه این سامانهها همچنان تا حد زیادی خنثی شدهاند، جنگندههای آمریکا یا اسرائیل میتوانند آزادانه به اهداف مختلف در داخل ایران حمله کرده و توان واکنش متقابل تهران را بهشدت محدود یا مختل کنند.
