خط «شرق – غرب» که با نام «پترولاین» نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین شریانهای نفتی عربستان سعودی است؛ این خط به طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر از میدانهای نفتی منطقه شرق تا بندر «ینبع» در ساحل دریای سرخ امتداد دارد و تنها جایگزین زمینی است که از تنگه هرمز عبور نمیکند.
به گزارش جماران به نقل از روسیا الیوم،در ضربهای سنگین به یکی از مهمترین شریانهای نفتی جهان، عربستان خط لوله استراتژیک «شرق – غرب» را پس از حمله هوایی به آن بست؛ اقدامی احتیاطی با هدف تأمین امنیت تأسیسات و ارزیابی خسارات.
این خط لوله «سپر صادرات» عربستان را تجسم میبخشد، زیرا تنها مسیر زمینی است که از تنگه هرمز عبور نمیکند. با بسته شدن آن، نگرانیها از یک اختلال جدید در بازارهای انرژی افزایش مییابد، در زمانی که قیمتها موج شدیدی از افزایش را تجربه میکنند. اهمیت این مسیر چیست و چه تأثیری بر بازارها دارد؟
خط «شرق – غرب» چیست؟
خط «شرق – غرب» که با نام «پترولاین» نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین شریانهای نفتی عربستان سعودی است؛ این خط به طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر از میدانهای نفتی منطقه شرق تا بندر «ینبع» در ساحل دریای سرخ امتداد دارد و تنها جایگزین زمینی است که از تنگه هرمز عبور نمیکند.
این خط از دو لوله موازی با قطر ۵۶ و ۴۸ اینچ تشکیل شده، دارای ۱۱ ایستگاه پمپاژ است و حداکثر ظرفیت طراحی آن حدود ۷ میلیون بشکه در روز میباشد که حدود ۲ میلیون بشکه از آن برای تغذیه پالایشگاههای داخلی در ساحل غربی اختصاص مییابد و حدود ۵ میلیون بشکه باقیمانده قابلیت صادرات از طریق بنادر دریای سرخ را دارد.
این خط لوله در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی وارد فاز بهرهبرداری شد؛ دورانی که شاهد تنشهای منطقهای و نگرانیهای فزاینده از اختلال در حملونقل دریایی تنگه هرمز بود.
اهمیت استراتژیک فزاینده
ارزش اساسی این خط در آن است که تنها مسیر جایگزین برای نفت عربستان است که به طور سنتی از تنگه هرمز صادر میشد؛ بهویژه با تشدید تنشها در خلیج فارس و کاهش شدید ترافیک دریایی از این تنگه در سال ۲۰۲۶، که این خط را از یک گزینه ذخیره به ابزاری اصلی برای حفظ جریان صادرات عربستان به بازارها تبدیل کرد.
از سوی دیگر، این مسیر خود نیز با تشدید تنشها پیرامون دریای سرخ و بابالمندب با خطرات فزایندهای روبرو است.
توقف آن به چه معناست؟
اعلام توقف پمپاژ نفت خام از طریق این خط به صورت احتیاطی لزوماً به معنای تخریب گسترده یا خارج شدن آن از سرویس برای مدت طولانی نیست، زیرا مقامات پمپاژ را موقتاً متوقف کردند تا مکانهای آسیبدیده را تأمین امنیت کنند و سلامت خطوط لوله و ایستگاههای پمپاژ را بررسی نمایند.
و اگرچه تأثیر واقعی را نمیتوان تنها با فرض از دست رفتن ۷ میلیون بشکه در روز سنجید — چرا که این رقم نشاندهنده حداکثر ظرفیت خط است و نه مقداری که در زمان توقف واقعاً پمپاژ میشد — این رویداد فشارهای صعودی بر قیمت جهانی نفت را افزایش میدهد که پیشتر نیز به دلیل تنشهای ژئوپلیتیکی موج شدیدی از افزایش را تجربه میکرد.
آژانس بینالمللی انرژی روز جمعه گذشته اعلام کرد که عرضه نفت خام عربستان به پایینترین سطح خود در بیش از سه دهه اخیر رسیده است.
