بررسی عملکرد ایران در ادوار جام جهانی؛ از بردهای به یاد ماندنی تا حسرت بزرگ صعود

جماران ورزشی- امیررضا احمدی؛ رقابت های جام جهانی فوتبال 2026، از 21 خرداد به میزبانی آمریکا، کانادا و مکزیک آغاز می شود. تیم ملی فوتبال ایران که برای هفتمین بار به مهم ترین تورنمنت فوتبالی دنیا راه یافته، در گروه G با بلژیک، نیوزلند و مصر هم گروه است و ساعت 4:30 روز سه شنبه 26 خرداد در اولین بازی اش به مصاف نیوزلند می رود.

تیم ملی فوتبال ایران پیش از این در جام های جهانی 1978، 1998، 2006، 2014، 2018 و 2022 حضور داشته و حالا هفتمین حضور ادوار و چهارمین حضور پیاپی را تجربه می کند. جایی که برای اولین بار این مسابقات با 48 تیم در قالب 12 گروه برگزار می شود و علاوه بر تیم های اول و دوم هر گروه، 8 تیم برتر سوم هم به مرحله حذفی صعود خواهند کرد تا ایران شانس بالایی برای رقم زدن اولین صعود تاریخش داشته باشد.

با وجود این، صعود سفیدپوشان به جام جهانی همیشه به همین راحتی نبوده و تیم ملی ایران در ادوار مختلف، چالش های زیادی داشته و در دوره های مختلفی هم موفق به صعود نشده است که در ادامه حضور ایران در ادوار مختلف جام جهانی بررسی می شود.

جام جهانی 1978؛ اولین صعود تاریخ

تیم ملی فوتبال ایران در بازه 1930 تا 1938 عضو فیفا نبود، بعد از آن در سال های 1950 تا 1970 در مسابقات شرکت نکرد، در مقدماتی جام جهانی 1974 حذف شد و نهایتا در جام جهانی 1978 توانست یکی از 16 تیم راه یافته به مسابقات باشد. شاگردان حشمت مهاجرانی در اولین حضور تاریخ فوتبال ایران در جام جهانی، با هلند، پرو و اسکاتلند هم گروه بودند که در نهایت با 2 باخت، 1 تساوی، 2 گل زده و 8 گل خورده به کار خود پایان دادند. 

نتایج ایران در جام جهانی 1978:

ایران 0-3 هلند

ایران 1-1 اسکاتلند/ زننده گل: ایرج دانایی فرد

ایران 1-4 پرو/ زننده گل: حسن روشن

جام جهانی 1998؛ از شب فراموش نشدنی ملبورن تا گل های به یادماندنی در فرانسه

ایران بعد از 4 دوره غیبت و راه نیافتن به جام جهانی، سرانجام با صعودی دراماتیک برای دومین بار مسافر جام جهانی شد؛ بازی نوستالژیک و به یادماندنی مقابل استرالیا در ملبورن، حکم صعود را امضا کرد تا سفیدپوشان ایران راهی فرانسه شوند. شاگردان جلال طالبی در این مسابقات با آلمان، یوگسلاوی و آمریکا هم گروه شدند. ستاره های نسل طلایی 98 در دومین بازی خود در فرانسه، ورزشگاه ژرلان لیون شبی به یادماندنی را رقم زدند؛ تیم ملی فوتبال در بازی مقابل آمریکا با نتیجه 2 بر 1 پیروز شد و با گل های حمید استیلی و مهدی مهدوی کیا، اولین برد تاریخ ایران در جام جهانی به دست آمد. تیم ایران در نهایت با 1 برد، 2 باخت، 2 گل زده و 4 گل خورده به حضورش در این جام پایان داد.

نتایج ایران در جام جهانی 1998:

ایران 0-1 یوگسلاوی

ایران 2-1 آمریکا/ زننده گل: حمید استیلی، مهدی مهدوی کیل

ایران 0-2 آلمان 

جام جهانی 2006؛ تیم خوب و رویای صعودی که رنگ باخت

پیش از جام جهانی 2006، همه از تیم برانکو ایوانکوویچ انتظار صعود داشتند؛ وقتی قرعه ها از گوی درآمد و ایران با آنگولا، مکزیک و پرتغال هم گروه شد، خیلی بلیت دور بعد را برای ایران کنار گذاشتند اما حواشی پیرامون تیم، نداشتن تدارک مناسب و... باعث شد تا ایران در جام جهانی آلمان به توفیقی نرسد. شاگردان برانکو در این دوره از بازی ها مقابل پرتغال و مکزیک شکست خوردند و با تساوی مقابل آنگولا به کار خود پایان دادند. ایران در مسابقات با 2 باخت، 1 تساوی، 6 گل خورده و 2 گل زده به پایان خط رسید.

نتایج ایران در جام جهانی 2006:

ایران 1-3 مکزیک/ زننده گل: یحیی گل محمدی

ایران 0-2 پرتغال

ایران 1-1 آنگولا/ زننده گل: سهراب بختیاری زاده

جام جهانی 2014؛ صعود چهارم با مرد پرتغالی برای شروع روزهای خوب

بعد از ناکامی تیم ایران در انتخابی جام جهانی 2010، فدراسیون فوتبال به سراغ کارلوس کی روش سرمربی اسبق تیم ملی پرتغال رفت تا ماجراجویی جدیدی را دنبال کند؛ شاگردان مرد پرتغالی در مقدماتی جام جهانی شرایطی مشابه سال 1998 داشتند و نهایتا در بازی آخر مرحله انتخابی، گل قوچان نژاد مقابل کره جنوبی صعود ایران را امضا کرد. یوزها در برزیل با آرژانتین، نیجریه و بوسنی همگروه شدند. بازی درخشان مقابل آرژانتین در این جام از بازی های به یاد ماندنی بود که تیم کی روش تا دقایق پایانی ترمز رقیب را کشیده بود و نهایتا شاهکار لیونل مسی تیر خلاص را به قلب ایران زد. ایران در این مسابقات مانند دوره های قبل ترک عادت نکرد و با 1 تساوی و 2 باخت در انتهای گروه ایستاد. 

نتایج ایران در جام جهانی 2014:

ایران 0-0 نیجریه

ایران 0-1 آرژانتین

ایران 1-3 بوسنی/ زننده گل: رضا قوچان نژاد

جام جهانی 2018؛ وقت ثمر دادن نسل جدید در گروه مرگ

کارلوس کی روش بعد از جام جهانی 2014 تیم جدیدی را برای حضور در جام جهانی 2018 روسیه ساخته و پرداخته کرد. نسلی که با فوتبال دفاعی مد نظر کی روش بار آمده بود و شرایط خوب تیم ملی، امکانات مناسب در اختیار کی روش و عملکرد خوب تیم در بازی های تدارکاتی و... باعث شد همه منتظر رقم خوردن صعودی تاریخی در روسیه باشند؛ تیم ایران در این مسابقات با اسپانیا، پرتغال و مراکش هم گروه شد تا با وجود قرار گرفتن در گروهی سخت، خیلی ها به صعود امیدوار باشند. شاگردان کی روش در بازی اول مراکش را شکست دادند تا بعد از 20 سال سومین برد تاریخ ایران در جام جهانی رقم بخورد. در بازی دوم ایران با دفاعی سرسخت با نتیجه نزدیک 1 بر 0 مغلوب اسپانیا شد و همه چیز به بازی آخر رسید که سفیدپوشان به تساوی 1-1 رسیدند تا با 4 امتیاز و کسب بهترین نتیجه دور گروهی شان، از صعود باز بمانند. 

نتایج ایران در جام جهانی 2018:

ایران 1-0 مراکش/ گل به خودی

ایران 0-1 اسپانیا

ایران 1-1 پرتغال/ زننده گل: کریم انصاری فرد

جام جهانی 2022؛ باز هم خبری از صعود نبود!

تیم ملی ایران در مسیر جام جهانی 2022 روزهای عجیبی را سپری کرد؛ دراگان اسکوچیچ با رکورد شکست ناپذیری تیمش را به قطر رساند اما در آستانه حضور در بازی ها، کارلوس کی روش برای سومین بار به نیمکت ایران برگشت. او همان ترکیب همیشگی اش را راهی دوحه کرد و ایران در مصاف با آمریکا، انگلیس و ولز در جست و جوی صعود بود اما باز هم این اتفاق رقم نخورد. شاگردان کی روش در بازی اول با نتیجه سنگین 6 بر 2 مقابل انگلیس شکست خوردند تا سنگین ترین باخت تاریخ تیم ملی در جام جهانی ثبت شود. نهایتا ایران با یک باخت دیگر مقابل آمریکا و برد مقابل ولز، با 2 باخت و 1 برد باز هم در حسرت صعود ماند.

نتایج بازی های ایران در جام جهانی 2022:

ایران 2-6 انگلیس/ زننده گل: مهدی طارمی (2)

ایران 2-0 ولز/ زننده گل: روزبه چشمی، رامین رضاییان

ایران 0-1 آمریکا