پایگاه خبری جماران: نایب رئیس پیشین مجلس شورای اسلامی با تأکید بر اینکه رد صلاحیت دکتر علی لاریجانی برای ریاست جمهوری منطقی نبود و دلایلی که ذکر کردند خیلی سست، بیپایه و تعجببرانگیز بود، گفت: فعالان سیاسی باید مراقب باشند که اظهارنظرها تبدیل به مجادله یا ایجاد شکاف بین شخصیتها و گروههای سیاسی نشود؛ بلکه صرفا اظهارنظر باشد، بدون هرگونه توهین و تهمت. اگر کسی پیشنهادی میدهد، فوری به او حمله نشود و او را خائن معرفی نکنند. باید از این کارها پرهیز کنیم.
مشروح گفتوگوی خبرنگار جماران با علی مطهری را در ادامه میخوانید:
در آستانه چهلمین روز شهادت دکتر علی لاریجانی هستیم. به نظر شما ایشان چه رنجهایی کشید و چه بیمهریهایی دید؟
شهادت ایشان واقعا فقدان عظیمی بود و هنوز جامعه ما انتظار داشت که از تجربه و تدبیر ایشان استفادههای بیشتری ببرد. ولی دشمنان جنایت بزرگی مرتکب شدند و ایشان را از جامعه ما گرفتند و ان شاء الله که ترامپ و نتانیاهو مجازات خواهند شد؛ مخصوصا به خاطر شهادت رهبر شهیدمان، فرماندهان ارشد نظامی و شخصیت سیاسی و دانشمندی مثل آقای دکتر علی لاریجانی.
البته همان طور که شما هم اشاره کردید، به هر حال بیمهریهایی نسبت به ایشان انجام شده بود. دو بار رد صلاحیت ایشان برای ریاست جمهوری منطقی نبود و دلایلی که ذکر کردند خیلی سست، بیپایه و تعجببرانگیز بود. دیگر همه میدانند انتخابات سال 1400 و حتی 1403 تا حد زیادی مهندسی شده بود. ولی نوع برخورد آقای لاریجانی با این مطلب خیلی مهم است. ایشان ضمن اینکه دنبال دفاع از حق خودش بود و میخواست که احقاق حق کند، مراقب بود که آسیبی به نظام جمهوری اسلامی و اصل ولایت فقیه وارد نشود؛ و نه با نظام قهر کرد و نه در صف مخالفان قرار گرفت، بلکه راه سوم را انتخاب کرد که همان احقاق حق بود؛ او پیگیری کرد و دلایل رد صلاحیت خودش را به صورت مکتوب از شورای نگهبان خواست. بعد به طور مستدل و مفصل آنها را پاسخ داد و برای همه شخصیتها، سازمانها و نهادهایی که لازم بود، ارسال کرد.
بعد هم دیدیم در این شرایط سخت بعد از جنگ 12 روزه مسئولیت سنگین و خطرناک دبیری شورای عالی امنیت ملی را پذیرفت؛ مسئولیتی که توأم با خطر ترور بود و در نهایت هم ایشان به شهادت رسید. البته برای خود ایشان سعادت و فوز عظیم اما برای جامعه ما نقصان و محرومیت بود. ما نباید این حوادث را با عشق به شهادت توجیه کنیم و جنایت دشمن را کم اهمیت جلوه دهیم؛ باید واقعا دنبال انتقام باشیم. نمیشود که آنها به راحتی شخصیتها و حتی رهبر ما را به شهادت برسانند و ما فقط تشییع پیکر داشته باشیم و توجیه کنیم که اینها به آرزوی خودشان رسیدند. درست است و آن مطلب به جای خود، اما حتما باید انتقام سختی گرفته شود.
به نظر شما چرا دشمن به سراغ امثال شهید علی لاریجانی و شهید سید کمال خرازی آمد و این مهرهها را هدف گرفت؟
باید بهتر از آقای لاریجانی استفاده میشد و متأسفانه رقابتهای سیاسی مانع شد. این یک واقعیت است که خیلی بهتر میشد از تجربه و تدبیر ایشان استفاده کرد. دشمن خیلی بهتر از ما ایشان را شناخته بود و میدانست بالأخره ایشان شخصیتی است که میتواند اوضاع را جمع و جور کند و احیانا میتواند توافقی ایجاد کند و فاصلهای بین آمریکا و اسرائیل ایجاد کند. همین طور آقای خرازی که میدانستند ایشان هم در مذاکرات خیلی مؤثر است.
به نظر من یکی از دلایلش همین نقشی بود که اینها میتوانستند در دیپلماسی داشته باشند و اسرائیل مایل نبود که ما با آمریکا به توافقی برسیم و فاصلهای بین آمریکا و اسرائیل ایجاد شود؛ و دست به ترور این دو نفر زدند.
حالا که ایشان شهید شده و در بین ما نیستند باید عبرت بگیریم و در آینده دیگر از این کارها نکنیم. دیگر با شخصیتها این طور برخورد نکنیم.
ارزیابی و تحلیل شما از اوضاع فعلی ایران و شرایط مقابله با آمریکا چیست؟
در جنگ نابرابری که اتفاق افتاد، ایران خیلی خوب عمل کرد؛ در مقابل دو ارتش قدرتمند به خوبی ایستادگی و ضربات مهلکی را به آنها وارد کرد. مردم و نیروهای مسلح ما با اراده محکم ایستادند و متفق بودند که ما نباید تسلیم شویم و باید ضربه کاری بر دشمن وارد کنیم و تا اینجای کار ما دست بالا را داریم. مخصوصا که برای اولین بار ما مدیریت و کنترل تنگه هرمز را به عهده گرفتیم و از این نظر آسیب اقتصادی بزرگی به آمریکا وارد کردیم. الآن همه دنیا از جمله اروپا، کانادا، هند، آسیای شرقی و کشورهای حاشیه خلیج فارس بر آمریکا فشار وارد شده که به این حمله و تهاجم ناجوانمردانه خودش خاتمه دهد. البته آسیبها و خسارتهای اقتصادی زیادی هم بر ما وارد شد.
به هر حال ما باید فداکاری و حماسهای که در میدان آفریدیم را نقد کنیم. اگر دشمن حاضر شود که به طور عادلانه پای میز مذاکره بنشیند، ما باید شروط خودمان را بر دشمن تحمیل کنیم. به نظر من اولین مطلب این است که باید به صورت جهانی اعلام شود که آغاز کننده جنگ آمریکا و اسرائیل بودند و به دنبالش باید غرامت خسارتهای اقتصادی و ترورهایی که انجام دادند را بپردازند. میتواند در قالب یک قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل باشد؛ همان طور که ما در جنگ تحمیلی عراق روی این موضوع تأکید داشتیم. یعنی امام خمینی(س) روی این موضوع تأکید داشتند که اول باید آغاز کننده جنگ مشخص شود و به دنبالش پرداخت خسارتهایی که به ما وارد کردند. امروز هم ما باید همین را دنبال کنیم.
حتما باید همه تحریمهایی که در طول مدت طولانی بر ما وارد کردند رفع شود؛ چه تحریمهای مربوط به کنگره آمریکا و چه تحریمهایی که مربوط به رؤسای جمهور آمریکا است. مسأله «وحدت محور مقاومت» باید در نظر گرفته شود و دیگر به راحتی جرأت نداشته باشند که به لبنان حمله کنند. باید ما به نوعی از دوستانمان در محور مقاومت حمایت کنیم. آنچه آمریکا میخواهد بر ما تحمیل کند -از غنیسازی صفر و محدود کردن برد موشکها و همین طور محدود کردن فعالیتهای منطقهای ما- طبیعی است که زیر بار اینها نخواهیم رفت.
اگر همین شروط ما -البته به اضافه اینکه مدیریت و کنترل تنگه هرمز توسط ایران و عمان- برقرار باقی بماند، به نظر من یک پیروزی برای مردم ایران است و در واقع ایران وارد مرحله جدیدی میشود و به عنوان یک قدرت نوظهور در منطقه و جهان مطرح خواهد شد. فکر میکنم راه پیشرفت و توسعه و رفاه برای مردم ما باز میشود. ولی اگر آنها همچنان بر حرفهای خودشان پافشاری کنند و حتی بخواهند ما را فریب بدهند و غافلگیرانه به جنگ و تهاجم خودشان ادامه دهند، مسأله فرق میکند. طبیعی است که ما حتما باید ایستادگی و مقابله کنیم و البته حتما خسارتهای زیادی خواهیم دید و خسارتهای زیادی هم به دشمن وارد خواهیم کرد.
باید به گونهای رفتار کنیم که دشمن احساس نکند ما از ادامه جنگ میترسیم. باید به شکلی جلوه دهیم که ما خواهان خاتمه جنگ هستیم، اما اگر بخواهند ادامه جنگ را بر ما تحمیل کنند، آمادگی داریم؛ واقعا هم آمادگی داریم. نیروهای مسلح و مردم همچنان آماده هستند و نمیخواهند که این جنگ 38 روزه ما بدون ثمر باقی بماند و ما همیشه نگران حمله و تهاجم دشمن باشیم.
با توجه به کارهایی که آمریکا در دریا دارد انجام میدهد، چیزی که شما میگویید شدنی هست؟
الآن آمریکا هم راهی غیر از توافق ندارد. یعنی آمریکا قبل از شروع این جنگ فکر میکرد که با ترور رهبر و مقامات ارشد و حمله غافلگیرانه، واقعا حکومت جمهوری اسلامی را سرنگون میکند و ایران را تحت سلطه خودش در میآورد. ولی واقعا با این جنگ فهمید که این راه به جایی نمیرسد و الآن فهمیده که اگر بخواهد ادامه دهد هم باز مردم ایران ایستادهاند. البته میتواند خسارتهای زیادی به ما وارد کند، ولی میداند که مردم زیر بار تسلیم نمیروند.
از طرفی ما هم میخواهیم بالأخره از دستاوردها و داشتههای خودمان بهره ببریم و امتیازاتی را بگیریم. میدانیم که بالأخره 20 روز دیگر هم به اسرائیل حمله کنیم، اسرائیل که از بین نمیرود. البته یک گامی در راه آزادی فلسطین هست، ولی این که فکر کنیم اسرائیل از بین میرود، خود ما هم میدانیم این طور نیست؛ آمریکا هم که سر جای خودش هست. بنابراین، به نظر من دو طرف به اینجا رسیدهاند که بالأخره توافق کنند. البته اسرائیل مایل نیست؛ یعنی اسرائیل دوست دارد که جنگ ادامه پیدا کند و اگرچه به این نکته رسیده که نمیتواند حکومت را سرنگون و ایران را تسلیم کند، ولی میخواهد بیشترین خسارتها را به زیرساختهای اقتصادی و انرژی ما وارد کند تا ایران مثلا در 20 سال آینده مشغول بازسازی کشور باشد و نتواند به افزایش توان موشکی خودش برسد و دیگر خطری برای اسرائیل نباشد.
اما آمریکا دنبال چیزهای دیگری است. آمریکا دنبال نفت و منافع اقتصادی است. مثلا اگر احساس کند در ایران میتواند با همکاریهای اقتصادی به منافع اقتصادی خوبی برسد، مایل به توافق هست و حتی ممکن است تا حدودی از گستاخیهای اسرائیل هم جلوگیری کند. لذا اسرائیل به شدت نگران توافق است و ما باید کار خودمان را انجام دهیم؛ کاری که به صلاح کشور هست را انجام دهیم. شروط ما مشخص است. مسئولان ما دارند جلو میروند و اگر حداقل برخی از شروط اصلی ما را هم بپذیرند و کنترل و مدیریت تنگه هرمز هم همچنان به دست ما باشد، یک پیروزی نسبی برای ایران خواهد بود.
هیچ چیزی خیلی معلوم نیست و انسان نمیتواند یک پیشبینی قاطعی داشته باشد. ولی آنچه به صلاح کشور است؛ ان شاء الله اتفاق بیفتد.
یادم هست یکی از کسانی که خیلی در این زمینه هزینه داد شما بودید که طرفدار مذاکره عزتمند بودید و امروز هم برخی صداها شنیده میشود که انگار جنگ باید تا نابودی آمریکا و اسرائیل ادامه پیدا کند. نظر شما در این خصوص چیست؟
البته همه اظهارنظرهای مختلف از روی حسن نیت است. یعنی چه کسانی که معتقدند باید به جنگ ادامه داده شود و نباید پای میز مذاکره برویم و چه کسانی که میگویند ما باید با استفاده از دستاوردهای فعلی پای میز مذاکره برویم و این دستاوردها را نقد کنیم، هر دو واقعا حسن نیت دارند؛ و با گفتوگو قابل حل است. یعنی نظریات میتواند به هم نزدیک شود.
ولی به هر حال در گذشته رقابتهای سیاسی آسیبهایی به ما رسانده است. یعنی برجام در مجموع توافق خوبی بود و امروز هم ما تقریبا دنبال چنین چیزی هستیم. ولی تندرویهای داخلی باعث شد زمینهای فراهم شود برای اینکه دیوانهای پس ترامپ پیدا شود و در اثر فشارهای نتانیاهو از برجام خارج شود و بعد ما به این مشکلات برسیم و تحریمهای حداکثری علیه ما اعمال شود تا امروز که بالأخره کار به اینجا رسیده است.
از یک نظر هم شاید خوب شد. یعنی خود آمریکا فکر میکند با یک حمله دو سه روزه ایران را تصرف میکند و شاید اسرائیل هم چنین تصوراتی داشت و خود ما هم شاید فکر میکردیم اگر اینها حمله کنند واقعا ما خیلی نمیتوانیم مقاومت کنیم؛ ولی دیدیم الحمدلله مقاومت بسیار خوبی بود و ایران اصلا در دنیا جایگاه بسیار خوبی پیدا کرد.
واقعا هیمنه آمریکا شکست...
بله؛ هیمنه آمریکا در دنیا شکسته و اصلا به نظر من ایران دارد جور کل دنیا را میکشد و در تاریخ این مبارزه و این بزرگی و بزرگواری ایرانیها ثبت خواهد شد. کل دنیا از دست این دو دیوانه(ترامپ و نتانیاهو) واقعا در عذاب است. یعنی اروپا هم در عذاب است و کشورهای خلیج فارس هم در عذاب هستند. کانادا، ژاپن و کره جنوبی هم در عذاب هستند. دنیا از دست این دو نفر در عذاب است و همه در دلشان طرفدار ایران هستند؛ اگرچه ابراز نمیکنند.
الآن وضعیت میدان، دیپلماسی و خیابان را چگونه میبینید و مخصوصا در پساجنگ چه کارهایی برای حفظ و انسجام وحدت باید انجام شود؟
هنوز به پساجنگ نرسیدهایم، ولی هر سه این محورها الآن در جایگاه خوبی قرار دارند. به هر حال فعالان سیاسی باید مراقب باشند که اظهارنظرها تبدیل به مجادله یا ایجاد شکاف بین شخصیتها و گروههای سیاسی نشود؛ بلکه صرفا اظهارنظر باشد، بدون هرگونه توهین و تهمت. اگر کسی پیشنهادی میدهد، فوری به او حمله نشود و او را خائن معرفی نکنند. باید از این کارها پرهیز کنیم.
اقدامات دولت در جنگ اخیر برای تأمین نیازهای مردم و جلوگیری از کمبود کالا و خدمات و نیز عملکردش در بازسازی سریع آثار حملات دشمن به زیرساختها را چگونه ارزیابی میکنید؟
مقداری که من اطلاع دارم بسیار خوب بوده؛ شبیه جنگ 12 روزه، ما واقعا با کمبود اساسی در کالاهای اساسی مواجه نشدیم. این سیاست دولت که اختیارات خودش را بین استانداران تقسیم کرده و اختیارات خوبی خصوصا به استانداران استانهای مرزی داده، سیاست بسیار خوبی است و منجر شده به اینکه ما با کمبود اساسی مواجه نشویم و بازسازی و ترمیم تجهیزات آسیب دیده هم -مقداری که در اخبار میبینیم- بسیار جالب است و این نشان از همت و اراده مردم ایران دارد.
نقش حضور مردم اعم از زن و مرد در این شرایط و حضور آنها در خیابانها را چگونه میبینید؟
اتفاقا حضور خانمها خیلی پرشور، پررنگ و فراوان هست و اظهاراتی که دارند بسیار جالب است. زنان به طور کلی یک نقش مستقیم و یک نقش غیرمستقیم در تحولات اجتماعی و تاریخی دارند. یعنی زنان در تحریک حرکتهای اجتماعی مردان بسیار مؤثر هستند. یعنی یک مرد وقتی میبیند زنی وارد میدان شده، غیرتش تحریک میشود که من باید بیش از اینها فعالیت داشته باشم. بنابراین، حضور زنها بسیار مهم و مؤثر است.
امام خمینی(س) هم در نهضت اسلامی اعلام کردند که خانمها حتی بدون اجازه همسرانشان میتواند در تظاهراتها شرکت کنند. چون امام هم تأثیر مستقیم و غیرمستقیم زنان در تحولات جامعه را کاملا توجه داشتند. شهید مطهری هم روی این موضوع خیلی تأکید دارند و در کتاب «آینده انقلاب اسلامی ایران» این مطلب را خیلی خوب توضیح میدهند.
امروز هم واقعا میبینیم حضور بسیار پررنگ خانمها در جامعه و اظهارنظرهایی که دارند و تأکید میکنند که ما تا آخر ایستادهایم، انصافا یک موتور محرک برای کل جامعه و نیروهای مسلح ما است.
نظر شما در خصوص فعالیتهای مخالفان جمهوری اسلامی در این ایام چیست؟
معلوم شد که اینها آلت دست بودند. چون جنگ رمضان که با فاصله کمی از آشوبهای دی ماه صورت گرفت، نشان داد که آن آشوبها واقعا کار آمریکا و اسرائیل بود. اگر کسانی هم شک داشتند که اینها بیشتر کار آمریکا و اسرائیل بود، با این جنگ از حالت شک خارج شدند و به یقین رسیدند. به نظر من دیگر آبرویی برای آنها باقی نماند و خیلی از افرادی که در همان آشوبهای دی ماه حضور داشتند، بعدا اظهار ندامت کردند و در همین اجتماعات شبانه هم بعضی از اینها شرکت میکنند.
من افرادی را میشناسم که بعد از اینکه اینترنشنال اعلام کرد متأسفانه رهبر انقلاب ترور شدهاند – هنوز خبر قطعی نیامده بود و ما هم باور نمیکردیم – یک عدهای از بعضی ساختمانها هلهله کشیدند. بعد من بعضی از اینها را دیدم که در یکی از اجتماعات شبانه حضور داشتند. گفتم چه شد که شما به اینجا آمدید؟ گفت ما فهمیدیم که اشتباه کردیم و ابزار دست بودیم؛ فهمیدیم که آشوبهای دی ماه برنامه خارجی بود. به نظرم بسیاری از اینها هم آگاه شدهاند.
