اسرائیل هیوم در گزارشی نوشت سقوط یک فروند اف-۱۵ آمریکا در آسمان ایران، نشانهای از ظهور لایهای تازه و پیچیده در توان پهپادی تهران است؛ روایتی که بر اساس آن، خلبان آمریکایی پیش از سقوط، آرایشی هماهنگ از پهپادهای ایرانی را مشاهده کرده که بهدلیل شکل و ساختار شبکهای خود، به یک «عروس دریایی» غولپیکر تشبیه شده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، اسرائیل هیوم در گزارشی نوشت سرنگونی یک فروند جنگنده اف-۱۵ آمریکا در حریم هوایی ایران، ابعاد تازهای از توان پهپادی و دفاعی تهران را آشکار کرده است؛ روایتی که در آن از مشاهده آرایشی پیچیده از پهپادهای ایرانی با ساختاری شبیه به یک «عروس دریایی» غولپیکر سخن گفته میشود.
بر اساس این گزارش، خلبان آمریکایی پس از سقوط جنگنده و نجات از خاک ایران، در جلسات اطلاعاتی خود گفته پیش از اصابت، مجموعهای از پهپادهای ایرانی را مشاهده کرده که در آرایشی هماهنگ، یکپارچه و متصل به یکدیگر پرواز میکردند؛ پهپادهای بزرگتر در بالا و پهپادهای کوچکتر در پایین، شکلی شبیه پاهای یک عروس دریایی ایجاد کرده بودند.
این خلبان فضای اطراف خود را به یک «میدان مین پهپادی» تشبیه کرده و منابع آگاه نیز این صحنه را پدیدهای کاملاً غیرمعمول توصیف کردهاند. طبق روایت اسرائیل هیوم، این تنها مورد از دست رفتن یک جنگنده آمریکایی در خاک ایران در جریان جنگ اخیر بوده است. افسر سامانههای تسلیحاتی این جنگنده نیز پس از ۳۶ ساعت در عملیاتی پیچیده نجات داده شد، هرچند روشن نیست او نیز این آرایش پهپادی را مشاهده کرده باشد.
جهش تکنولوژیک در جنگ پهپادی
فناوری توصیفشده در این گزارش، در ادبیات نظامی با عنوان «شبکهسازی توری یکبهچند» شناخته میشود؛ قابلیتی که به یک اپراتور امکان میدهد همزمان چندین پهپاد را بهصورت هماهنگ هدایت و کنترل کند. ارزیابیهای اولیه این گزارش نشان میدهد همین آرایش هوشمند پهپادی میتواند عامل اصلی سرنگونی جنگنده اف-۱۵ بوده باشد.
با این حال، مقامات اطلاعاتی آمریکا نسبت به دقت روایت خلبان تردیدهایی دارند؛ زیرا او هنگام بیان مشاهدات خود دچار ضربه مغزی بوده و پیشتر نیز در جریان همین جنگ، بر اثر آتش نیروهای خودی کویت سرنگون شده بود.
اِما بیتس، کارشناس جنگافزارهای پهپادی، در این باره هشدار داده است که مقابله با توانمندی شبکهسازی توری، نیازمند هزینههای بسیار سنگین است. به گفته او، اگر پهپادها بتوانند خود را در یک آرایش مشخص هماهنگ کنند، آن آرایش را حفظ کنند، حامل مواد منفجره باشند و بخشی از توان خود را برای حملات ثانویه و نابودی اهداف باقیمانده نگه دارند، با رویکردی بسیار کارآمد و مرگبار روبهرو هستیم؛ قابلیتی که پیشتر تصور نمیشد در اختیار تهران باشد.
ردپای چین و روسیه در توسعه پهپادی ایران
بر اساس گزارش اسرائیل هیوم، نهادهای اطلاعاتی آمریکا تا پیش از این رویداد، ارزیابی نکرده بودند که جمهوری اسلامی به قابلیت پیشرفته شبکهسازی توری دست یافته باشد. ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، و دفتر مدیر اطلاعات ملی نیز از ارائه توضیح درباره این موضوع خودداری کردهاند.
با این وجود، این گزارش مدعی است مجموعهای از شواهد نشان میدهد توسعه این فناوری احتمالاً با کمک و پشتیبانی خارجی انجام شده است. چین و روسیه دو کشوری معرفی شدهاند که بهطور قطع چنین قابلیتی را در اختیار دارند و دو منبع آگاه نیز گفتهاند این کشورها به تهران در توسعه فناوریهای پهپادی پیشرفته کمک کردهاند.
اسرائیل هیوم این جهش ایران در حوزه جنگافزارهای بدون سرنشین را نشانه تغییری مهم در موازنه قدرت نظامی منطقه دانسته و تأکید کرده ظهور چنین شبکه پهپادی هوشمندی میتواند نیروهای آمریکایی و متحدان واشنگتن را با تهدیدی پیچیدهتر از گذشته روبهرو کند.
به نوشته این رسانه، این تحول از لایههای پنهان و پیشرفته دفاع هوایی ایران پرده برمیدارد و فرضیه برتری مطلق هوایی آمریکا در نبردهای آینده خاورمیانه را با چالشهایی جدی و پیشبینینشده مواجه میسازد.
