این گزارش استدلال میکند که امارات متحده عربی، با تکیه بر جایگاه خود بهعنوان یک «هاب منطقهای» در حوزه تجارت، کار، حملونقل و سرمایه، در حال تبدیل وابستگیهای اقتصادی پاکستان به اهرمی سیاسی علیه اسلامآباد است. از نگاه نویسندگان، ابوظبی به این جمعبندی رسیده که پاکستان دیگر شریک قابل اتکایی نیست و هند، به دلیل همسویی بیشتر در حوزههای اقتصادی، امنیتی و راهبردی، میتواند جایگزین مناسبتری برای آن باشد.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، پایگاه مطالعات خاورمیانه «کینگز کالج لندن» در تحلیلی به بررسی یک چرخش راهبردی در سیاست خارجی ابوظبی پرداخته و از روندی سخن گفته که میتوان آن را «جایگزینی هند به جای پاکستان» در محاسبات امارات دانست.
این گزارش استدلال میکند که امارات متحده عربی، با تکیه بر جایگاه خود بهعنوان یک «هاب منطقهای» در حوزه تجارت، کار، حملونقل و سرمایه، در حال تبدیل وابستگیهای اقتصادی پاکستان به اهرمی سیاسی علیه اسلامآباد است. از نگاه نویسندگان، ابوظبی به این جمعبندی رسیده که پاکستان دیگر شریک قابل اتکایی نیست و هند، به دلیل همسویی بیشتر در حوزههای اقتصادی، امنیتی و راهبردی، میتواند جایگزین مناسبتری برای آن باشد.
بر اساس این تحلیل، وقایع آوریل ۲۰۲۶ نشانهای از یک فشار هماهنگ علیه پاکستان بود؛ فشاری که در چند سطح مختلف خود را نشان داد: از حوزه نیروی کار گرفته تا بدهیهای مالی و قراردادهای شرکتی.
در سطح نیروی کار، گزارش به بازداشت و اخراج گسترده حدود ۱۵ هزار کارگر پاکستانی از دبی اشاره میکند؛ اقدامی که بهعنوان استفاده ابوظبی از «سلاح کارگر» علیه اسلامآباد توصیف شده است.
در سطح مالی، صندوق توسعه ابوظبی خواستار بازپرداخت فوری یک میلیارد دلار از تسهیلات ۳.۴۵ میلیارد دلاری پاکستان شد؛ اقدامی که در این تحلیل بهعنوان «سلاح بدهی» معرفی شده و نشاندهنده آسیبپذیری شدید اسلامآباد در برابر فشارهای مالی کشورهای خلیج فارس است.
در سطح شرکتی نیز اخراج گروهی کارکنان پاکستانی از هواپیمایی اتحاد و لغو قرارداد بهرهبرداری از فرودگاه بینالمللی اسلامآباد، نمونههایی از فشار اقتصادی و نهادی امارات بر پاکستان عنوان شده است.
به نوشته این گزارش، خشم ابوظبی از اسلامآباد ریشه در دو تحول مهم دارد. نخست، امضای پیمان دفاعی دوجانبه میان پاکستان و عربستان سعودی در سپتامبر ۲۰۲۵؛ توافقی که امارات آن را نوعی فاصله گرفتن پاکستان از محور مورد نظر ابوظبی و نزدیکتر شدن به ریاض ارزیابی کرد.
عامل دوم، نقش میانجیگرانه پاکستان میان تهران و واشینگتن در جریان جنگ ۲۰۲۶ بود. امارات که در این جنگ هدف حملات موشکی ایران قرار گرفته بود، بیطرفی پاکستان را نه یک تلاش دیپلماتیک، بلکه نوعی عدم همراهی راهبردی تلقی کرد.
در همین زمینه، «حسین حقانی»، دیپلمات سابق پاکستانی، گفته است: «امارات شوکه شد که پاکستان از آنها علیه ایران حمایت نکرد، و پاکستان هم شوکه شد که امارات شوکه شده است.»
بخش مهم دیگر این تحلیل به «جایگزینی هند» اختصاص دارد. به نوشته کینگز کالج لندن، ابوظبی طی دو سال اخیر پیوندهای عمیقتری با دهلینو برقرار کرده است؛ پیوندهایی که فقط اقتصادی نیست، بلکه ابعاد سیاسی، امنیتی و ایدئولوژیک نیز دارد.
امارات و هند در چند محور به یکدیگر نزدیک شدهاند: هر دو دولت نگاه سختگیرانهای نسبت به اسلام سیاسی دارند، عملگرایی اقتصادی و تجاری را بر همبستگی مذهبی ترجیح میدهند و نفوذ منطقهای ایران را تهدیدی جدی برای منافع خود ارزیابی میکنند.
سفر ژانویه ۲۰۲۶ «محمد بن زاید» به هند نیز نقطه عطفی در این روند بود؛ سفری که به انعقاد قراردادهای بزرگ در حوزه گاز طبیعی مایع، همکاریهای انرژی و مشارکتهای دفاعی منجر شد و عملاً جایگاه هند را در محاسبات راهبردی امارات تقویت کرد.
در مقابل، پاکستان که برای دههها یکی از شرکای سنتی امنیتی و نیروی انسانی کشورهای خلیج فارس محسوب میشد، اکنون با واقعیتی تازه روبهروست: وابستگی اقتصادی به امارات میتواند در شرایط بحران، به ابزاری برای فشار سیاسی تبدیل شود.
نویسندگان گزارش هشدار میدهند که پاکستان نخستین کشور جنوب آسیاست که طعم «سلاحسازی از وابستگی» توسط امارات را میچشد. اسلامآباد اکنون درمییابد که درآمد چند میلیارد دلاری میلیونها کارگر پاکستانی در امارات، دیگر صرفاً یک مسئله اقتصادی نیست، بلکه میتواند به اهرمی برای اعمال فشار سیاسی تبدیل شود.
بر اساس این تحلیل، حدود دو میلیون کارگر پاکستانی در امارات سالانه میلیاردها دلار ارز به کشور خود ارسال میکنند؛ رقمی که برای اقتصاد آسیبپذیر پاکستان اهمیت حیاتی دارد. همین وابستگی، به ابوظبی امکان میدهد در بزنگاههای سیاسی، از بازار کار و جریان حوالههای مالی بهعنوان ابزار فشار استفاده کند.
در جمعبندی این گزارش آمده است که پاکستان برای کاهش آسیبپذیری خود، باید به سمت تنوعبخشی به بازارهای کار خارجی، تقویت ذخایر ارزی و افزایش اتکا به حمایتهای مالی و راهبردی پکن و ریاض حرکت کند.
