برخلاف انتظار واشنگتن و تلآویو، سه ماه جنگ نه تنها ایران را از مواضعش عقب ننشانده، بلکه اهرمهای جدیدی برای مذاکره در اختیار تهران قرار داده است. در حالی که ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز، کاهش قیمت انرژی و دستیابی به یک توافق سیاسی تحت فشار است و نتانیاهو نیز به دنبال یک پیروزی پایدار در لبنان میگردد، ایران همچنان بر حفظ حزبالله و محور مقاومت به عنوان بخشی از راهبرد دفاعی خود پافشاری میکند.
به گزارش سرویس بین الملل جماران، تام اوکانر، نویسنده ارشد سیاست خارجی و معاون سردبیر امنیت ملی و سیاست خارجی نیوزویک در مقاله ای استدلال میکند که برای جمهوری اسلامی، حزبالله صرفاً یک متحد ایدئولوژیک نیست، بلکه بخشی از معماری امنیت ملی ایران محسوب میشود. از دید تهران، امنیت ایران در مرزهایش متوقف نمیشود و جبهه لبنان یکی از خطوط مقدم بازدارندگی در برابر اسرائیل و آمریکا است. به همین دلیل، ایران حاضر است حتی در شرایط فشار اقتصادی شدید، محاصره و خطر ادامه جنگ، بر آتشبس در لبنان به عنوان بخشی از هر توافق با آمریکا اصرار کند.
مقاله همچنین نشان میدهد که برخلاف انتظار واشنگتن و تلآویو، سه ماه جنگ نه تنها ایران را از مواضعش عقب ننشانده، بلکه اهرمهای جدیدی برای مذاکره در اختیار تهران قرار داده است. در حالی که ترامپ برای بازگشایی تنگه هرمز، کاهش قیمت انرژی و دستیابی به یک توافق سیاسی تحت فشار است و نتانیاهو نیز به دنبال یک پیروزی پایدار در لبنان میگردد، ایران همچنان بر حفظ حزبالله و محور مقاومت به عنوان بخشی از راهبرد دفاعی خود پافشاری میکند.
حزبالله از زمان تأسیس خود در دهه ۱۹۸۰، مهمترین متحد منطقهای ایران بوده و نقش کلیدی در آموزش، سازماندهی و پشتیبانی از سایر گروههای محور مقاومت در عراق، سوریه، یمن و دیگر نقاط منطقه داشته است. از نگاه تهران، تضعیف یا خلع سلاح حزبالله تنها یک شکست در لبنان نیست، بلکه ضربهای مستقیم به شبکه بازدارندگی منطقهای ایران است. یکی از کارشناسان مصاحبهشونده در مقاله، محور مقاومت را برای ایران مشابه نقشی میداند که ناتو برای آمریکا ایفا میکند؛ شبکهای از متحدان که برای دفاع از منافع و امنیت کشور عمل میکنند.
مقاله سه مزیت مهم ایران در مذاکرات کنونی را برجسته میکند: نخست، ساختار سیاسی جمهوری اسلامی که پس از ترور آیتالله علی خامنهای نیز تحت رهبری آیتالله مجتبی خامنهای و سپاه پاسداران همچنان انسجام خود را حفظ کرده و کمتر از دولت ترامپ در معرض فشارهای انتخاباتی و افکار عمومی قرار دارد. دوم، توانایی ایران در ایجاد اختلال در تنگه هرمز که بازارهای جهانی انرژی را دچار شوک کرده و هزینههای اقتصادی سنگینی برای جهان و آمریکا به همراه داشته است. سوم، فشار بر کشورهای عربی خلیج فارس که میزبان نیروهای آمریکایی هستند و اکنون بیش از گذشته خواهان کاهش تنش و رسیدن به توافق شدهاند.
در سوی دیگر، نتانیاهو وعده داده است که حزبالله را به طور پایدار تضعیف کند و دستاوردی امنیتی در لبنان به دست آورد، اما نفوذ او بر ترامپ کاهش یافته است. مقاله به نقل از تحلیلگران میگوید واشنگتن به این نتیجه رسیده که نمیتواند اجازه دهد اقدامات نتانیاهو روند مذاکرات با ایران را تخریب کند. به همین دلیل، ترامپ تلاش میکند کنترل بیشتری بر روند جنگ و مذاکرات داشته باشد و حتی گفته است که نتانیاهو «هر کاری که من بخواهم انجام خواهد داد.»
با این حال، لبنان همچنان بزرگترین مانع توافق است. ایران خواهان توقف کامل عملیات اسرائیل و خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان است، در حالی که اسرائیل این شروط را نمیپذیرد. برخی مقامات و کارشناسان آمریکایی معتقدند تهران در تلاش است از اختلافات احتمالی میان ترامپ و نتانیاهو بهرهبرداری کند و دست آمریکا را برای مهار اسرائیل باز بگذارد. در مقابل، برخی دیگر میگویند هر توافق پایداری تنها زمانی ممکن است که ایران نیز حزبالله را برای توقف حملات به اسرائیل تحت فشار قرار دهد.
نویسنده در نهایت نتیجه میگیرد که سرنوشت مذاکرات آمریکا و ایران تا حد زیادی به لبنان گره خورده است. اگر تهران بر آتشبس کامل در لبنان اصرار کند و نتانیاهو بر ادامه عملیات علیه حزبالله پافشاری کند، خطر شکست مذاکرات وجود دارد. همچنین برخی تحلیلگران معتقدند تشدید عملیات اسرائیل در جنوب لبنان دقیقاً در زمانی که مذاکرات به مراحل حساس رسیده، ممکن است تلاشی برای دشوار کردن یا حتی به شکست کشاندن توافق احتمالی میان واشنگتن و تهران باشد.
