پرواز قیمت برنج در جهان به دلیل جنگ علیه ایران

به گزارش جماران به نقل از خبرگزاری بلومبرگ، قیمت برنج در آسیا در ماه مه جاری، به دلیل نگرانی‌ها در مورد کاهش تولید به علت افزایش هزینه‌های انرژی و کود مرتبط با جنگ در خاورمیانه و خطرات آب و هوایی مرتبط با پدیده «ال نینو» با بیشترین سرعت ماهانه در نزدیک به دو دهه گذشته افزایش یافت.

داده‌های جمع‌آوری شده توسط بلومبرگ نشان می‌دهد که قیمت برنج سفید تایلندی، یکی از شاخص‌های مرجع در بازار آسیا، در ماه مه جاری حدود ۲۰ درصد افزایش یافته و بیشترین افزایش ماهانه از سال ۲۰۰۸ را به ثبت رسانده است، در حالی که قراردادهای آتی برنج در بورس شیکاگو، بزرگترین بورس معاملات کالاهای اساسی در جهان، حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است.

کارشناسان بر این باورند که قیمت برنج در ماه‌های آینده با پیش‌بینی بازگشت پدیده «ال نینو» افزایش بیشتری خواهد یافت.

پدیده  ال نینو  یک اختلال آب و هوایی ناشی از افزایش دمای آب اقیانوس آرام است و اغلب منجر به خشکسالی و افزایش دما در آسیا می‌شود که تولید محصولات اصلی مانند برنج را تهدید کرده و فشارها را بر قیمت غذا افزایش می‌دهد.

هزینه‌های تولید بالا

کشورهای آسیایی وابسته به واردات به دلیل افزایش قیمت سوخت و کود، تحت فشارهای فزاینده‌ای قرار دارند، در حالی که اختلالات عرضه ناشی از  بسته‌شدن تنگه هرمز ادامه دارد، که این امر هزینه‌های تولید برنج را افزایش می‌دهد، برنجی که یکی از پرمصرف‌ترین محصولات از نظر کود است.

موسسه تحقیقات بین‌المللی برنج اعلام کرد که قیمت کودهای نیتروژنی در تایلند، کامبوج و فیلیپین از زمان آغاز جنگ در فوریه گذشته بین ۴۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.

این موسسه افزود که ذخایر فعلی برای پوشش نیازهای دوره بین مارس تا مه کافی بوده است، اما در ماه‌های آینده در صورت عدم بازگشت تجارت کود به حالت عادی، کمبود عرضه ممکن است ظاهر شود.

همچنین، عملیات آبیاری مزارع برنج به شدت به پمپ‌های دیزلی وابسته است، که این امر افزایش قیمت سوخت را به عاملی اضافی برای فشار بر هزینه‌های تولید تبدیل می‌کند.

خطرات برای عرضه

در ویتنام، کشاورزان می گویند که افزایش قیمت کود و شرایط آب و هوایی دشوار، برخی از آنها را مجبور کرده است که تعداد فصول کشاورزی را کاهش دهند یا عملیات کشت را به تعویق بیندازند.

فیلیپین پیش از این هشدار داده است که یک پدیده  ال نینو  قوی ممکن است تولید برنج خام را حدود ۷۰۰ هزار تن کاهش دهد که معادل ۳.۵ درصد از هدف سالانه تولید است.

کارشناسان بر این باورند که هرگونه کاهش در تولید آسیا، که بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان برنج در جهان مانند هند، تایلند و ویتنام را شامل می‌شود، ممکن است بر عرضه جهانی و قیمت غذا تاثیر بگذارد.

با این حال، تحلیلگران اشاره کردند که افزایش قیمت ممکن است به دلیل فراوانی ذخایر جهانی، به ویژه در هند، همراه با تقاضای جهانی ضعیف‌تر در مقایسه با سال‌های گذشته، نسبتاً محدود باقی بماند.

شوک‌های بلندمدت

گزارش‌های اخیر هشدار داده‌اند که تاثیر جنگ در خاورمیانه و پدیده  ال نینو ممکن است تنها به افزایش قیمت برنج در دوره کنونی محدود نشود، بلکه ممکن است تا سال‌ها پس از پایان این بحران‌ها نیز بر قیمت جهانی غذا تاثیر بگذارد.

بر اساس گزارشی از واحد اطلاعات انرژی و اقلیم (ECIU)، قیمت مواد غذایی در هنگام بحران‌ها به سرعت افزایش می‌یابد، اما پس از فروکش کردن آنها بسیار آهسته کاهش می‌یابد، به این معنی که مصرف‌کنندگان ممکن است برای مدت طولانی با هزینه‌های غذایی بالا مواجه شوند. این گزارش اشاره کرد که قیمت مواد غذایی تنها ۱ درصد از افزایش اولیه را پس از شش ماه، ۵ درصد پس از یک سال و تنها ۷ درصد پس از دو سال بازیابی می‌کند.

این گزارش افزود که جنگ علیه ایران اختلالات بزرگی در عرضه انرژی و کود ایجاد کرده است، زیرا بیش از ۳۶ درصد از تولید اوره جهانی، که در صنعت کودهای نیتروژنی استفاده می‌شود، از منطقه خلیج فارس می‌آید، در حالی که اختلال در عرضه منجر به افزایش هزینه‌های کشاورزی در تعدادی از کشورهای آسیایی شده است.

خطرات  ال نینو 

تحلیلگران بانک «جی پی مورگان» پیش‌بینی می‌کنند که پدیده  ال نینو  قوی در سال جاری بر تولید برنج، شکر، روغن‌های گیاهی و کاکائو، علاوه بر محصولات دیگری مانند موز، قهوه و چای تاثیر خواهد گذاشت.

این گزارش اشاره کرد که تاثیرات  ال نینو  بر قیمت محصولات در تابستان آغاز خواهد شد و در زمستان آینده به اوج خود خواهد رسید، به ویژه اگر با ادامه اختلالات عرضه کود و تاخیر در رسیدن آنها به دست کشاورزان همزمان شود.

این گزارش همچنین پیش‌بینی کرد که بازیابی زنجیره‌های تامین کود بین یک تا چهار سال طول خواهد کشید، در حالی که برخی از تاسیسات گاز طبیعی آسیب‌دیده ممکن است تا پنج سال برای بازگشت به ظرفیت طبیعی خود نیاز داشته باشند، که این امر تهدید می‌کند که فشارها بر قیمت جهانی غذا را طولانی‌تر کند.