تصمیم جمهوری دموکراتیک کنگو برای ممنوعیت فوری صادرات کنسانتره مس و کبالت، در شرایطی اعلام شده که قیمت مس در بازار جهانی در نزدیکی رکورد تاریخی قرار دارد؛ تصمیمی که در کوتاهمدت به افزایش قیمت مس انجامیده و میتواند از مسیر قیمتهای جهانی فلزات پایه بر بازار مس و سهام شرکتهای مرتبط در بورس ایران اثر بگذارد.
قیمت مس با تحویل سه ماهه در بورس فلزات لندن پس از انتشار خبر ممنوعیت صادرات کنسانتره کنگو با ۱.۸ درصد افزایش به ۱۴ هزار و ۳۶۹.۵۰ دلار در هر تن رسید. با این حال، داده های صادراتی کنگو نشان میدهد بخش عمده مس این کشور پیش از این نیز به شکل کاتد و پس از فرآوری داخلی صادر می گردیده است؛ موضوعی که درباره اندازه اثر واقعی این ممنوعیت بر عرضه جهانی مس اهمیت دارد.
رقمهای صادراتی کنگو از یک نکته مهم خبر میدهد
به گزارش ایسنا، بر اساس گزارش رویترز، جمهوری دموکراتیک کنگو صادرات کنسانتره های مس و کبالت را با دستور دولت ممنوع کرده است. این ممنوعیت بلافاصله اجرایی شده، اما در متن دستور امکان صدور معافیتهای یکساله در «شرایط استراتژیک» پیشبینی شده است.
کنگو یکی از بزرگ ترین تولید کنندگان مس جهان و مهم ترین تولیدکننده کبالت است. با این حال، بخش عمده مس صادراتی این کشور در قالب محصول تصفیه شده عرضه میشود و سهم کنسانتره در صادرات مس نسبتا محدود است.
بر اساس آمار رسمی مورد استناد رویترز، کنگو در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۶۹۶ هزار و ۷۲۵ تن کاتد مس صادر کرده است. در همین مدت، صادرات کنسانتره مس به ۵۳ هزار و ۹۲۶ تن رسید که حاوی حدود ۱۸ هزار و ۸۶۳ تن مس فلزی بود.
بازار مس در هفته نخست ماه آگوست
تصمیم کنگو در شرایطی اعلام شد که قیمت مس در بازار جهانی در سطوح بالایی قرار داشت.
در هفته منتهی به ۸ اگوست ۲۰۲۶، بازار مس در مسیر صعودی قرار گرفت و قیمت این فلز در بورس فلزات لندن بار دیگر به محدوده رکوردهای تاریخی نزدیک شد.
پس از انتشار گزارش رویترز درباره ممنوعیت صادرات کنسانتره کنگو، قیمت مس باتحویل سه ماهه در بورس فلزات لندن با ۱.۸ درصد افزایش به ۱۴ هزار و ۳۶۹.۵۰ دلار در هر تن رسید. این بالاترین قیمت از ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ بود؛ روزی که قیمت مس در بازار لندن به رکورد تاریخی ۱۴ هزار و ۵۲۷.۵۰ دلار در هر تن رسیده بود.
در بازار آمریکا نیز مس در همین هفته رکورد جدیدی ثبت کرد. گزارش های بازار، افزایش تقاضای مرتبط با توسعه زیرساخت های هوش مصنوعی و مراکز داده، محدودیت عرضه معدنی، سیاست های تجاری آمریکا و نگرانی درباره اختلال در عرضه را از عوامل موثر بر وضعیت بازار عنوان کردهاند.
آیا ممنوعیت کنگو یک شوک بزرگ عرضه است؟
واکنش اولیه قیمت نشان می دهد بازار این تصمیم را بهعنوان یک عامل افزایش ریسک عرضه تلقی کرده است؛ اما آمار صادرات کنگو نشان میدهد ممنوعیت کنسانتره لزوما به معنای حذف همان حجم از مس تصفیه شده از بازار جهانی نیست.
کریستین-ژرو نیم، تحلیل گر معدن در سازمان غیرانتفاعی China-Global South Project، معتقد است بعید است این ممنوعیت تاثیر شدیدی بر اکثر اپراتورها داشته باشد، زیرا بخش عمده مس و کبالت کنگو در داخل کشور فرآوری میشود.
از این رو، اثر میان مدت تصمیم به نحوه اجرای ممنوعیت، میزان معافیت ها و توان فرآوری داخلی کنگو وابسته خواهد بود.
پیامد احتمالی برای بازار سرمایه ایران
در بازار سرمایه ایران، شرکتهای فعال در زنجیره مس در معرض تغییرات قیمت جهانی این فلز قرار دارند. با این حال، اثر هرگونه تغییر در قیمت جهانی مس بر سهام شرکت های ایرانی به عوامل دیگری از جمله نرخ ارز، قیمت گذاری داخلی، حجم تولید و فروش، هزینه های تولید و شرایط کلی بازار سرمایه نیز وابسته است.
بنابراین، افزایش قیمت مس در بازار جهانی میتواند از متغیرهای اثرگذار بر چشم انداز شرکت های تولیدکننده مس در ایران باشد، اما میزان اثرگذاری آن بر قیمت سهام، مستقیما و به همان نسبت تغییر قیمت جهانی مس نخواهد بود.
در نتیجه، ممنوعیت کنگو در کوتاه مدت یک خبر مثبت برای بازار جهانی مس بوده است، اما اندازه و دوام اثر آن بر بازار جهانی و به دنبال آن بر بازار مس و بورس ایران، به چگونگی اجرای سیاست جدید کنگو و وضعیت سایر عوامل عرضه و تقاضای جهانی بستگی خواهد داشت.
