به رغم ثقل جمعیتی و سیاسی و نظامی اصلی در غرب لیبی و اطراف طرابلس اما کنترل هلال نفتی ثقل ویژه ای به حفتر و جماعتش داد، به ویژه آن که این مرد که پس از عملیات کنترل هلال نفتی به درجه«ژنرالی»ارتقا پیدا کرد، رویای جانشنیی قذافی و الگوبرداری تجربه وی را در سر می پروارند؛امری که در صورت از سرگیری فعالیت تاسیسات نفتی و آغاز دوباره صادرات نفت به شکل طبیعی(بیش از یک میلیون بشکه در روز.اکنون لیبی فقط 250 هزار بشکه در روز صادر می کند)بعید نیست.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «فهمی هویدی»نویسنده معروف مصری و کارشناس مسائل جهان عرب در تحلیلی در روزنامه مصری الشروق به آخرین تحولات در لیبی پرداخت و نوشت:لیبی طی تعطیلات عید قربان شاهد تحول جنجالی بود که می تواند موازنه های قدرت در این کشور آشوب زده را تغییر دهد.گروه های نظامی که سرلشکر«خلیفه حفتر»آنها را هدایت می کند، موفق شدند که منطقه هلال نفتی این کشور را به کنترل خود در بیاورند و با این شرایط برگه برنده ای را به دست گرفتند که عنصر بسیار ارزشمندی در نزاع بر سر اراضی به شمار می رود زیرا این نخستین بار از زمان آغاز نزاع میان دو اردوگاه متخاصم در لیبی در سه سال پیش است که یکی از طرف ها موفق می شود که بر منبع درآمد اقتصادی نخست در کشور که در طول این مدت بی طرف باقی ماند،دست می گذارد.تاسیسات نفتی لیبی تحت حراست و محافظت عناصری وابسته به قبیله «المغاربه» است که «ابراهیم الجضران»فرمانده سابق در نیروهای گارد تاسیسات آنها را فرماندهی می کند.اما نیروهای وابسته به حفتر بامداد روز یکشنبه گذشته (9/11)موفق شدند که بندرهای منطقه «الزویتینیه،السوره،رأس لانوف و البریقه»را در شرایطی مشکوک که هنوز جزئیات آن منتشر نشده به کنترل خود دربیاورند.این اقدام بلافاصله تاثیر خود را نشان داد و شورای ریاستی و دولت وفاق ملی لیبی این عملیات را محکوم کردند، این در حالی است که ایالات متحده آمریکا و پنج کشور اروپایی بیانیه های مشابهی صادر کرده و خواستار عقب نشینی نیروهای اشغالگر در سریع ترین زمان ممکن شدند.کارشناسان مسائل لیبی که به آنها مراجعه کردم در اشاره به این عملیات به چندین عامل جلب توجه کردند که در صدر آنها اینها هستند:
-به رغم آن که منطقه هلال نفتی هدفی برای درگیری هایی بود که طی سه سال گذشته متوقف نشده است اما عملیات کنترل بندرهای نفتی این بار بدون مقاومت توسط نیروهای قبیله المغاربه که در این مدت مسئولیت حمایت و محافظت از آنها را به عهده داشتند، صورت گرفت.مشخص شد که پشت این اتفاق شکافی بوده است که در این قبیله رخ داده است زیرا پسر عموهای ابراهیم الجضران علیه وی موضع گرفتند و با عناصری از قبیله «المقارحه»که هوادار قبیله «القذاذفه»است که سرهنگ «معمر قذافی»رهبر سابق لیبی از این قبیله است،هم پیمان شدند، امری که باعث نیروهای حفتر بدون هیچ گونه مقاومت یا درگیری تاسیسات نفتی را به کنترل خود دربیاورند.
-«عقیله صالح»مشاور رئیس مجلس نمایندگان وابسته به حفتر که مقر آن شهر «طبرق»است مدعی شد که این عملیات را «ارتش ملی لیبی» انجام داده است و این کار را با تفویض مردمی انجام داد(چیزی که روزنامه الاهرام در صفحه نخست خود در روز 14 ستامبر کنونی برجسته کرد)درست است که این ارتش برخی از نظامیان هوادار حفتر را در بر می گیرد اما این ارتش گروه هایی از سلفی ها و مزدورانی از چاد و دارفور مجاور (از جماعت عدل و مساوات)را نیز در بر می گیرد. این چیزی بود که«عمر البشیر»رئیس جمهوری سودان به صراحت درباره آن سخن گفت و گزارش های کمیته کارشناسان سازمان ملل که مامور پیگیری اوضاع لیبی است نیز آن را ثابت کرده است.
-این کارشناسان به این مساله جلب توجه کردند که شماری از نیروهای ویژه فرانسوی در کنار نیروهای حفتر می جنگند.این چیزی بود که در ماه جولای گذشته علنی شد زمانی که یک بالگرد نظامی در نزدیکی شهر«بنغازی»سقوط کرد و سه نیروی ویژه فرانسوی کشته شدند؛امری که باعث شد رئیس جمهوری فرانسه به وجود این نیروها در شرق لیبی اذعان کرده و بگوید که نیورهای فرانسوی در حال انجام ماموریت جاسوسی و اطلاعاتی هستند اما بار دیگر گفت که این نیروها مشاوران حفتر هستند.روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در ماه آگوست گذشته نوشت که فرانسوی ها در کنار نیروهای حفتر می جنگند.این مساله دولت وفاق ملی لیبی در طرابلس را شگفت زده کرد و این دولت نسبت به دخالت خارجی در صحنه لیبی اعتراض کرد.
-کارشناسان مسائل لیبی درباره نقش منطقه ای که به حفتر کمک می کند اختلاف نظری ندارند.برخی از کشورهای همجوار لیبی به حفتر با نیرو کمک می کنند و برخی نیز با پول و تجهیزات و حمایت رسانه ای کمک می کنند.اشاره های صریح و آشکاری در روزنامه های غربی به نقش کشورهای حاشیه خلیج فارس می کنند به طوری که این روزنامه ها درباره کشورهایی سخن می گویند که انقلاب برعکس را تایید کرده و کمک زیادی برای مقاومت درباره بادهای تغییر در جهان عربی ارائه کرده اند و موفقیت های مشهودی در این زمینه داشتند.در این زمینه بد نیست این را یادآوری کرد که برخی از روزنامه های قاهره از کنترل هلال نفتی توسط نیروهای حفتر استقبال کرده و آن را دستاورد ارتش ملی در رویارویی با نیروهای تندرو و تروریستی دانستند و با این کار دولت وفاق ملی در طرابلس که از حمایت بین المللی برخوردار است را به چالش کشاندند.
به رغم ثقل جمعیتی و سیاسی و نظامی اصلی در غرب لیبی و اطراف طرابلس اما کنترل هلال نفتی ثقل ویژه ای به حفتر و جماعتش داد، به ویژه آن که این مرد که پس از عملیات کنترل هلال نفتی به درجه«ژنرالی»ارتقا پیدا کرد، رویای جانشنیی قذافی و الگوبرداری تجربه وی را در سر می پروارند؛امری که در صورت از سرگیری فعالیت تاسیسات نفتی و آغاز دوباره صادرات نفت به شکل طبیعی(بیش از یک میلیون بشکه در روز.اکنون لیبی فقط 250 هزار بشکه در روز صادر می کند)بعید نیست.این تحول لیبی را در نقطه عطف خطرناکی قرار می دهد که باعث می شود مشکل این کشور بیهوده تر و پیچیده تر شود.کسانی که به دلیل کنترل هلال نفتی توسط حفتر شادی کردند متوجه نیستند که این اقدام کمک کردن به انقلاب برعکس و نیروهایی است که از پیگرد بهار عربی در هر شکلش از پای نمی نشینند.
