پایگاه خبری جماران، زهره شجاع: با گذشت چند ماه از آتشبس ۱۹ فروردین و در شرایطی که کشور همچنان با وضعیت جنگی رو به روست، در داخل، مناقشه بر سر مسیر دیپلماسی و نحوه مواجهه با تحولات سیاسی همچنان ادامه دارد. در این میان، افرادی که اصولا به سنگاندازی بر سر راه هر تحول مثبتی در کشور عادت کردهاند، پس از تصمیم نظام برای ورود به مذاکرات نیز با اظهارات و اقدامات خود، دست به ایجاد اخلال در مسیر سیاستهای اعلامی کشور زدند؛ از مخالفت با تیم مذاکرهکننده و طرح ادعاهایی درباره روند تصمیمگیریها گرفته تا حواشی انتخابات هیأترئیسه مجلس و عملکرد رسانه ملی، همگی به موضوعی بحثبرانگیز در فضای سیاسی ماههای اخیر تبدیل شده است. این جریان اگرچه اقلیت است، اما به واسطه تریبونهای خود از جمله صداوسیما، صدایی کرکننده دارد.
برای بررسی وضعیت فعلی کشور، تاثیرات اقدامات جریان تندرو بر شرایط و تحلیل آینده، در «جماران» گفتوگویی داشتیم با امیرابراهیم رسولی، مشاور سیاسی رئیس مجلس که مشروح آن را در ادامه میخوانید.
در مورد فضای سیاسی کشور از پس از آتشبس فروردینماه میخواستیم از شما بپرسیم. آن فضایی که در روزهای پایانی منتهی به توافق آتشبس شکل گرفت و منجر به امضای یادداشت تفاهم شد را چطور ارزیابی میکنید؟ چرا آقای قالیباف برای مذاکرات انتخاب شدند؟
فارغ از اینکه چه کسی رئیس تیم مذاکرهکننده است و اصلا رئیسجمهور و وزیر امور خارجه چه کسانی هستند، مهم این است که نظام جمهوری اسلامی تصمیم به انجام کاری گرفته است و آن کار میتواند مذاکره باشد یا پاسخ به حملات دشمن. اینها اصلا تصمیم شخص نیست و نظام برای آنها تصمیمگیری میکند. به پیشنهاد رئیسجمهور و تایید رهبر انقلاب، آقای قالیباف به ریاست تیم مذاکرهکننده انتخاب و بنا به خواست نظام، راهی مذاکرات اسلامآباد شد. در آن جا، یک تیم ۷۰ نفره کاملا متنوع ایشان را همراهی کرد، با این هدف که همه اعم از دوستان نظامی، رسانهای و... با سلایق مختلف، در فرایند مذاکرات حاضر باشند. در همان زمان بسیاری علیه تیم مذاکرهکننده فضاسازی کردند، در حالیکه نهایتا چون منافع کشور در آن مذاکرات تامین نشد، تیم مذاکرهکننده بدون انجام هیچ کاری به کشور بازگشت.
اکنون ما در وضعیت نه جنگ و آتشبس قرار داریم و تنها مسئلهای که برایمان اهمیت دارد، تنگه هرمز است؛ اگر طرف مقابل حق حاکمیت ایران بر این آبراهه و تردد صرف از مسیر ایرانی را بپذیرد، آنگاه میتوان مذاکرات را از سر گرفت، اما در غیر این صورت، صحبت در مورد سایر مسائل ممکن نیست. مجموعه کشور و نظام هر تصمیمی که بگیرد، همه باید پای آن بایستند و حتی کسانی که مخالف هستند هم طبق اصل آزادی در جمهوری اسلامی، میتوانند نظرات خود را مطرح کنند، اما حق ایجاد اخلال در اجرای تصمیم نظام را ندارند.
شما به ترکیب متنوع تیمی که به اسلامآباد عازم شد، اشاره کردید. ما دیدیم حتی افرادی که پیش از آن با هر گونه دیپلماسی مخالفت داشتند و پس از مذاکرات اسلامآباد هم مجددا مخالفتهای خود را ادامه دادند، در آن تیم حاضر بودند. آن زمان وقتی از چنین ترکیبی رونمایی شد، بسیاری در داخل امیدوار بودند حضور چنین افرادی در تیم مذاکرهکننده، باعث تفاوت رویکرد آنان خواهد شد و موجب میشود این افراد، بر سر راه مذاکرات بعدی و تفاهم نهایی، سنگاندازی نکنند، اما چنین نشد. فکر میکنید این افراد از همان ابتدا با قصد اختلال در مسیر مذاکرات وارد تیم مذاکرهکننده شدند یا بعد که دیدند حصول تفاهم ممکن است منافع آنان را به خطر بیندازد، مجددا علیه دیپلماسی موضع گرفتند؟
من نمیتوانم در مورد افراد نیتخوانی کنم. غرضورزیهای سیاسی، توجه به منافع شخصی و تعلقات سیاسی در برخی افرادی که میتوان در مورد تاریخچه سیاسی آنان حرفها زد، باعث میشود که یک سری رفتارها را از خود نشان دهند. هر فردی در جمهوری اسلامی حق اظهار نظر دارد، اما نهایتا کشور مسیر خود را میرود. طی ماههای اخیر، برخی حرفهای عجیب و غریبی زدند، اما اخلالی در مسیر کشور ایجاد نشد.
کسانی که برای اهداف شخصی و سیاسی خود، اذهان مردم را مشوش میکردند، ببینند! همان فردی که روزی رفت و پای میز مذاکره نشست، امروز هم پای تنگه هرمز ایستاده است. ما هیچ تفاوتی بین میدان، دستگاه دیپلماسی و خیابان قائل نیستیم و همه را در یک راستا میبینیم. برخی تلاش به انتخاب گزینشی پیامهای رهبری دارند، در حالیکه باید کل فرمایشات ایشان را در کنار هم دید؛ رهبری همان طور که به اهمیت نقشآفرینی مردم مبعوثشده و لزوم توجه به منتقدین اشاره دارند، بر وحدت و حمایت از مسئولین نیز تأکید میکنند.
مشکل ما با کسانی است که آن بخش از صحبتهای رهبری که مورد پسند خودشان است را درشت میکنند و با صدای بلند فریاد میزنند و سایر قسمتهای پیامهای ایشان را کنار میگذارند. این تناقض عملکرد این افراد است. در شرایط حساس فعلی، باید با صبر انقلابی از کنار این افراد عبور کرد، اما من فکر میکنم جمهوری اسلامی در وقت مناسب، با کسانی که نظام را مظلوم گیر آوردند و در بدترین شرایط، نامناسبترین رفتارها را داشتند، برخورد خواهد کرد.
فکر میکنید در پیام رهبری برای امضای یادداشت تفاهم، منظور ایشان از «علیالاصول نظر دیگری داشتم» چه بود؟ آیا همان طور که جناح تندرو سعی در تبلیغ آن دارد، این عبارت معنای مخالفت ایشان با این تفاهم را میدهد؟
اگر رهبری مخالفت داشتند که در همان پیام نمیگفتند اجازه مذاکره را صادر کردهاند. دکتر حداد عادل نیز به عنوان کسی که مشاور عالی و امین رهبر شهید بود و سابقه ۱۶ سال نمایندگی مجلس و یک دوره ریاست قوه مقننه را دارد و رابطهاش با رهبر سوم انقلاب هم مشخص است، از همان ابتدا صریحا در حمایت از مسئولین تیم مذاکرهکننده موضع گرفت، اما برخی همین را هم برنمیتابند. قطعا ما مخالف کسانی هستیم که تلاش دارند بگویند یادداشت تفاهم به رهبر انقلاب تحمیل شده است. رهبری دارای اراده و قدرت تصمیمگیری هستند و بر اساس شرایط موجود و تعهدات دولت، اجازه مذاکره را دادند.
قشر پرسروصدا به دنبال تحریم انتخابات هیاترئیسه مجلس بود؛ جمهوری اسلامی این رفتارها را فراموش نخواهد کرد
در دولتهای خاتمی و روحانی میشد مخالفت قشر تندرو با تیم دیپلماسی را در راستای تضاد فکری و سیاسی آنان با دولت ارزیابی کرد. اکنون اما میبینیم این قشر حتی به قالیباف به عنوان یک فرد اصولگرا هم رحم نمیکند. این چه تصویری از جریان تندرو به ما ارائه میدهد؟
من وارد واژهسازیها تندرو، کندرو و... نمیشوم و تنها شما را به آخرین دیدار رهبر شهید با نمایندگان مجلس ارجاع میدهم که صراحتا فرمودند، «انقلابیگری فقط به سروصدا نیست». یعنی یک انقلابی میتواند منطقی و بدون توهین صحبت کند. حتما رهبر شهید چنین معضلی را دیده بودند که این تذکر را دادند. حال شما نمیخواهید این را بپذیرد؟ مانند برخی که رهبر شهید تذکر دیگری را به آنان دادند، اما درشتی کردند و نپذیرفتد و گفتند ما هم حرف داریم؛ جلسه بگذارید تا حرفهایمان را بزنیم. یا در جای دیگری گفتند ما ضبط صوت نیستیم. ما به این افراد برچسب نمیزنیم، اما راهمان از آنان جداست و مسیر جمهوری اسلامی را محکم جلو میبریم.
اینها تلاش کردند از ریاست مجدد آقای قالیباف بر مجلس جلوگیری کنند، اما شکست خوردند. حتی گفته بودند انتخابات هیاترئیسه را تحریم کنیم. شما در جمهوری اسلامی، انتخابات تحریم میکنید؟ بیانیه دادند تا تحریک به تحصن در جلوی مجلس کنند. جمهوری اسلامی اینها را فراموش نمیکند و این افراد را رها نخواهد کرد. شما چطور به خودتان اجازه دادید دهنتان را باز کنید و حرف کودتا بزنید؟ اصلا شما میدانید کودتا چیست؟ بروید دوتا کتاب علوم سیاسی بخوانید تا بفهمید کودتا چیست، نه اینکه شب بخوابید و صبح بیدار شوید، بگویید کودتا شده است. این قدر وقیح شدهاید که به جمهوری اسلامی تهمت میزنید؟ چرا مستندات خود در مورد کودتا را ارائه نمیدهید؟
این همه گفتند مجلس تعطیل است، در حالیکه سیستم اداری مجلس و نمایندگان در حال انجام وظایف خود بودند. حتی آقای قالیباف حدود دو ماه پیش در نامهای خطاب به دستگاههای ذیصلاح، آمادگی خود برای بازگشایی صحن علنی را اعلام کرد، اما پاسخی به این نامه داده نشد. البته این دستگاهها هم برای منع برگزاری جلسات صحن علنی منطق خود را داشتند. اگر جلسات برگزار میشد و دشمن دست به اقدامی میزد، همین دوستان نمیگفتند این به خاطر بیتدبیری شما بوده که ۲۹۰ نماینده را زیر یک سقف جمع کردهاید؟ حتی اخیرا هم که جلسه برگزار و رأیگیری انجام شد، مشکل آییننامهای برای رأیگیری در جلسات غیرحضوری رفع و اکنون قانونگذاری در حال انجام است. پیش از آن هم وظیفه نظارتی مجلس در حال انجام بود و کمیسیونهای مجلس بیش از ۱۴۰ جلسه در وزارتخانهها تشکیل داده بودند.
نتیجه انتخابات هیاترئیسه اندازه شما را نشان داد؛ لااقل به اندازهتان سروصدا کنید
انتخاب مجدد آقای قالیباف به ریاست مجلس علیرغم تمام تخریبهای صورتگرفته، نشان میدهد این افراد فقط اقلیتی در مجلس اند. حال که اندازه و تعداد شما مشخص شد، لااقل به اندازهتان سروصدا کنید. جمهوری اسلامی مظلوم اما مقتدر است و هیچ چیز را فراموش نمیکند. وقایع مجلس ششم را یادمان هست. در آن زمان کاری با نمایندگان وقت نداشتند، اما هنوز هم برخی به خاطر مسیر خلافی که آن زمان در مقابل جمهوری اسلامی در پیش گرفتند، برای تاییدصلاحیت خود التماس و ابراز ندامت میکنند. امروز نیز جمهوری اسلامی فراموش نمیکند که چطور عدهای در حال تشویش اذهان ملت مبعوثشده هستند. حتما پس از این مرحله، دستگاههای نظارتی و امنیتی ما، برای احقاق خون شهدا و جمهوری اسلامی، از این افراد حساب خواهند کشید. عملکرد اینها هرگز پاکشدنی نیست.
شما گفتید که به عبارت تندرو اعتقادی ندارید، ما هم در ادامه گفتوگو از همان تعبیری که شما به نقل از رهبر شهید مطرح کردید، استفاده میکنیم و به این افراد میگوییم قشر پرسروصدا. به نظر میرسد طی دو سال اخیر، حاکمیت در حال عبور از قشر پرسروصداست و اقدامات کنونی آنان نیز دستوپازدنهای آخر به شمار میرود. چه آیندهای را میتوانید برای این قشر متصور باشید؟
اینها برای مردم، سیستم و آینده کشور یک تجربه است تا نقش مشارکت مردم در انتخابات مشخص شود. وقتی مردم به هر دلیلی در انتخابات شرکت نمیکنند، افرادی با سلیقه حداقلی وارد میشوند و برای همه تصمیم میگیرند. برای عبور از برخی افراد باید مشارکت در انتخاباتها افزایش یابد. البته منتقدین باید حضور داشته باشند، اما نهایتا به آنچه نظر اکثریت است، احترام بگذارند. در انتخابات هیاترئیسه به سازوکارتحریم رسیدند، اما کسی محل نگذاشت و خودشان ماندند و حوضشان. از همین موضوع باید به این نتیجه برسند که خجالت و حیا برای همین مواقع است. یک جا ترمز خود را بکشید و از نظر اکثریت و قوه عاقله نظام تمکین کنید.
ما به آقای پزشکیان رأی ندادیم، اما امروز و در این زمان جنگ، ایشان رئیسجمهور ماست. در اوج جنگ، کشور با هیچ کمبودی مواجه نشد. من منکر ضعفهای دولت نیستم، اما در شرایط جنگی نباید خود را مقابل دولت ببینیم.
دوستان آنچنان هنرمندند که توانستهاند یک اجماع گسترده را برای خداحافظی رئیس فعلی صداوسیما ایجاد کنند
در ذیل اقدامات جریان پرسروصدا، عملکرد صداوسیما مطرح است. همیشه انتقادات زیادی نسبت به تکصدابودن صداوسیما میشد، اما اکنون شاهدیم این رسانه پا را از این هم فراتر برده و در برنامههای خود، صحبتهای روسای قوا را تقطیع میکند. به نظرتان صداوسیما دقیقا به چه سمت و سویی پیش میرود؟
۷ مهرماه، دوره پرچالش مدیریت کنونی صداوسیما تمام میشود. این دوستان آنچنان هنرمندند که توانستهاند یک اجماع گسترده را برای خداحافظی ایجاد کنند و همه انتظار ۷ مهر را میکشند. بنده دوره مدیریت شهید لاریجانی در صداوسیما را دیدم و دوران آقایان ضرغامی و علیعسگری را هم درک کردم. این حجم از نارضایتی را در آن سه دوره ندیده بودم. حتما نقاط مثبتی هم در دوره مدیریت فعلی صداوسیما وجود داشته، اما در مجموع، نتوانسته وحدت ایجاد کند و باعث شکافآفرینی شده است.
محکومیت یکی از دیگر اعضای جریان تندرو
فکر میکنید این هیاهویی که در رسانه ملی، تریبونهای مختلف و صفحات مجازی برخی نمایندگان علیه تیم مذاکرهکننده شکل گرفته، واقعا ناشی از اعتقادات قلبی این افراد میشود یا ما میتوانیم پدیده نفوذ را در این اظهارات به صورت پررنگ ببینیم؟
من نمیتوانم همه را ذیل یک عنوان قرار دهم، اما آسیبی که رفتار این افراد به جمهوری اسلامی میزنند، در تاریخ ماندگار میشود. تشخیص نفوذ در حوزه کاری دستگاههای امنیتی قرار میگیرد و از علم بنده خارج است. من در جایی که مطمئن باشم، به صراحت حرفم را میزنم. به عنوان مثال، من میدانم که آقای x در دادگاهی به زندان محکوم شده، نتیجه تجدیدنظر هم مشخص و به اجرای احکام رفته است. اما چون این فرد میداند عاقبت این محکومیت چیست، در حال ساخت چهرهای از خود نزد مردم و رسانههاست تا فردا که حکمش اجرا شد، بگوید به خاطر حضور در کنار مردم به این وضع دچار شده است. این حکم تا کنون رسانهای نشده است. من در مورد مسائلی از این دست که اطلاع دارم، صحبت میکنم، اما در مورد نفوذ، بیاطلاع هستم.
برخورد هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان با برخی از اعضای مجلس
ممکن است در مورد فضای داخلی مجلس مبسوطتر توضیح دهید؟ آیا از سمت دیگر نمایندگان یا هیاترئیسه مجلس، تذکری به نمایندگان پرسروصدا داده میشود؟
اخیر هیات نظارت بر رفتار نمایندگان، در برابر رفتار برخی از این نمایندگان ایستاده است. من معتقدم بهترین پاسخ به این اقلیت، آرای انتخابات هیاترئیسه و رای نمایندگان به برگزاری جلسات به صورت مجازی بود.
ما به موجب تفاهم اولیه توانستیم نفت خود را بفروشیم، بدون اینکه هیچ امتیازی بدهیم
به عنوان سوال پایانی میخواستیم در مورد آخرین وضعیت مذاکرات را از شما بپرسیم. ممکن است برخی از جزئیات مذاکرات را به ما بگویید؟
آمریکا چیزی به نام تفاهمنامه باقی نگذاشته است. آنچه باعث سربلندی نظام و تیم مذاکرهکننده ماست، این است که ما به موجب تفاهم اولیه، نفت خود را فروخته و تجارتمان را انجام دادیم، بدون اینکه هیچ گونه امتیازی به طرف مقابل بدهیم. حتی کارهای بازسازی کشور هم شروع شده است. بنابراین، ما اصلا از دیپلماسی ضرر نکردیم. اکنون در وضعیت نه جنگ و نه آتشبس به سر میبریم و صرفا یک توافق لحظهای داریم، تا زمانی که طرف مقابل، حاکمیت ما بر تنگه هرمز را بپذیرد و اکنون جز این، هیچ موضوع دیگری در مذاکرات مطرح نیست.
