مرز باریکی میان مهار متحدان منطقهای و ورود ناخواسته به تقابل مستقیم با ایران وجود دارد که موازنه آن پیچیدهترین چالش ریاض خواهد بود.
«یوئل گوزانسکی»، مدیر بخش خلیج فارس در انستیتو مطالعات امنیت ملی اسرائیل، معتقد است عربستان سعودی بدون کنار گذاشتن سیاست پرهیز از جنگ مستقیم با ایران، در حال فاصله گرفتن از مهار منفعلانه و حرکت به سوی رویکردی تهاجمیتر است؛ راهبردی ترکیبی که همزمان گفتوگو با تهران و اقدام نظامی علیه گروههای همپیمان ایران در یمن و عراق را دنبال میکند. به باور او، این تغییر میتواند موقعیت منطقهای ریاض را تقویت کند، اما خطر بازگشت به باتلاق یمن، تهدید شریانهای انرژی و حتی لغزش ناخواسته به سوی تقابل مستقیم با تهران را نیز افزایش میدهد.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، یادداشت «یوئل گوزانسکی»، مدیر بخش خلیج فارس در انستیتو مطالعات امنیت ملی رژیم صهیونیستی (INSS) در پایگاه این موسسه، به کالبدشکافی چرخش رفتاری ریاض در تفکیک تهران از متحدان منطقهایاش میپردازد. گوزانسکی استدلال میکند ریاض همچنان هدف استراتژیک «پرهیز از جنگ مستقیم با تهران» را حفظ کرده، اما از سیاست مهار منفعلانه عبور کرده و یک «رویکرد ترکیبی بر پایهی گفتوگو با ایران و اقدام پیشدستانهی نظامی علیه گروههای همپیمان آن در یمن و عراق» را در پیش گرفته است؛ رویکردی که اگرچه برای منافع غرب و رژیم صهیونیستی مطلوب است، اما ریسکهای تصاعدی سنگینی برای پادشاهی به همراه دارد.
نویسنده ارکان این دکترین نوین و چالشهای ساختاری آن را در سه محور تبیین میکند:
۱. ابتکار ائتلاف دریای سرخ و ضربات هوایی در عراق
چرخش رفتاری ریاض در دو اقدام عملیاتی متجلی شده است: ائتلاف دریایی دریای سرخ و بابالمندب: تشکیل ائتلافی با حضور ۱۳ کشور (شامل ترکیه، پاکستان و مصر) با مقر فرماندهی در عربستان برای مقابله با محاصره دریایی انصارالله، بدون اتکای مستقیم به آمریکا و اروپا. (امارات و عمان به دلیل رقابتهای منطقهای به آن نپیوستهاند). حملات مشترک با آمریکا در عراق: مشارکت در هدف قراردادن شبهنظامیان عراقی پس از حملات پهپادی به تأسیسات نفتی سعودی، با این پیام صریح به بغداد که حاکمیت ملی نمیتواند سپری برای بازیگران غیردولتی باشد.
۲. بحران خط پروازی صنعا-تهران و اهمیت دوگانه هرمز و بابالمندب
حمله هوایی جولای ریاض به فرودگاه بینالمللی صنعا واکنشی به تلاش انصارالله برای برقراری خط پروازی مستقیم با تهران بود؛ اقدامی که سعودی آن را ایجاد کریدور هوایی دائمی برای تغییر موازنه تلقی کرد. از منظر ریاض، همزمانی تهدید در تنگه هرمز از شرق و محاصره بابالمندب از غرب، پادشاهی را در یک تنگنای راهبردی بیسابقه قرار میدهد؛ لذا بازدارندگی در آبهای جنوبی ضرورتی حیاتی یافته است.
۳. محدودیتها و هزینههای راهبردی قاطعیت نوین
گوزانسکی هشدار میدهد تشدید رویارویی با نیروهای نیابتی(جماران: ایران همواره نیابتی بودن متحدان خود را خلاف واقع دانسته و عمده تحلیلگران نیز آنها را بازیگران غیردولتی مستقل می دانند) نه تنها تضمینی برای پیروزی قاطع ندارد، بلکه خطر گرفتار شدن مجدد در باتلاق یمن، آسیب به شریانهای انرژی و فرسایش منابع مالی طرح «چشمانداز ۲۰۳۰» را بالا میبرد. علاوه بر این، مرز باریکی میان مهار متحدان منطقهای و ورود ناخواسته به تقابل مستقیم با ایران وجود دارد که موازنه آن پیچیدهترین چالش ریاض خواهد بود.
