جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، با استناد به گزارش مجله «تایم» از فعالیت یک کارزار پنهان و پرهزینه با حمایت مالی تلآویو برای مهندسی افکار عمومی در آمریکا، حمله به روند مذاکرات با ایران و به بنبست کشاندن توافق میان تهران و واشنگتن خبر داد؛ کارزاری که به گفته او از شبکههای اجتماعی، رسانهها و حتی تلاش برای جهتدهی به خروجی سامانههای هوش مصنوعی بهره گرفته است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، جیدی ونس، معاون رئیسجمهوری آمریکا، در گفتوگو با جو روگن، با استناد به گزارش نشریه «تایم»، از فعالیت یک کارزار پنهان و پرهزینه برای مهندسی افکار عمومی در آمریکا، تخریب روند مذاکرات با ایران و به بنبست کشاندن توافق میان تهران و واشنگتن خبر داد.
ونس در این گفتوگو از تلاشهای برنامهریزیشده تلآویو برای دستکاری پایگاه اجتماعی حامیان دونالد ترامپ، موسوم به «ماگا»، و تأثیرگذاری بر تصمیمهای سیاست خارجی آمریکا بهشدت انتقاد کرد و با واکنشی تند، مخالفت صریح خود را با این روند نشان داد.
اشاره او به گزارش ۱۴ ژوئیه ۲۰۲۶، برابر با ۲۳ تیر ۱۴۰۵، مجله تایم بود؛ گزارشی که از یک عملیات پیچیده جنگ شناختی و نفوذ خارجی در فضای سیاسی و رسانهای آمریکا پرده برداشته است.
براساس یافتههای تایم، برد پارسکال، مدیر پیشین کارزار انتخاباتی دونالد ترامپ، هدایت پروژهای با بودجه ماهانه ۱.۵ میلیون دلار را به سفارش مستقیم تلآویو بر عهده گرفته است. هدف این پروژه، تغییر نگرش منفی جوانان محافظهکار آمریکایی نسبت به اسرائیل و بازسازی تصویر این رژیم در میان حامیان جریان راست عنوان شده است.
این گزارش میگوید پس از توافق آتشبس میان ایران و آمریکا در ۱۷ ژوئن، شبکهای از اینفلوئنسرهای جریان راست با دریافت پول و از طریق هماهنگی در گروههای گفتوگوی خصوصی، انتشار محتوای همسو و سازمانیافته علیه این توافق را آغاز کردند. این افراد تلاش کردهاند با حمله به روند دیپلماسی، شرطیسازی فضای شبکههای اجتماعی و افزایش فشار بر مقامهای آمریکایی، مسیر توافق را مسدود کنند.
به نوشته تایم، این عملیات نفوذ صرفاً به شبکههایی مانند تیکتاک و اینستاگرام محدود نبوده است، بلکه گردانندگان آن تلاش کردهاند خروجی سامانههای هوش مصنوعی از جمله چتجیپیتی و جمنای را نیز به سود روایتهای تلآویو جهتدهی کنند.
ونس با اشاره به این گزارش گفت گروهی از افراد، بهطور مستقیم از سوی یکی از اعضای پیشین کارزار انتخاباتی ترامپ پول دریافت کردهاند؛ فردی که خود از حمایت مالی جریانهایی خاص در داخل کابینه اسرائیل برخوردار بوده است. به گفته او، این افراد تنها بهدلیل تلاش وی برای اجرای اهداف مذاکراتی تعیینشده از سوی رئیسجمهوری، او را آماج حملات شدید و سازمانیافته قرار دادهاند.
معاون رئیسجمهوری آمریکا در تشریح ماهیت این حملات گفت این جریان تخریبی عمدتاً از طریق شبکههای اجتماعی و درز هدفمند اطلاعات به رسانهها هدایت میشود. مخالفان مذاکره مدعیاند واشنگتن نباید با تهران وارد گفتوگو شود و عملیات نظامی علیه ایران باید بهصورت نامحدود ادامه یابد.
ونس همچنین اتهاماتی مانند تأثیرپذیری از دولتهای خارجی از جمله قطر یا خطگرفتن از چهرههایی مانند «تاکر کارلسون» را قاطعانه رد کرد و این ادعاها را فضاسازیهایی کاملاً بیاساس دانست.
او تأکید کرد مأموریت اصلیاش اجرای دستورات رئیسجمهوری برای دستیابی به توافقی جامع است؛ توافقی که ضمن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، جریان آزاد نفت و گاز در جهان را نیز تضمین کند.
راهبرد همزمان فشار و مذاکره
ونس در ادامه این گفتوگو، دیدگاه دولت ترامپ درباره ایران را تشریح کرد و گفت واشنگتن بهصورت همزمان سه مسیر فشار نظامی، فشار اقتصادی و مذاکره را دنبال میکند.
به گفته او، هدف اصلی آمریکا جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و ممانعت از بازسازی ظرفیت هستهای این کشور در بلندمدت است.
ونس گفت در کوتاهمدت، تأسیسات هستهای ایران هدف قرار گرفته و توان بازسازی آنها نیز تضعیف شده است. با این حال، او معتقد است حمله نظامی بهتنهایی نمیتواند مسئله را حل کند، زیرا ایران ممکن است در آینده بار دیگر برای احیای برنامه هستهای خود تلاش کند.
از نگاه او، یک توافق پایدار باید ایران را متعهد کند که نهفقط در شرایط کنونی، بلکه در بلندمدت نیز بهدنبال ساخت سلاح هستهای یا بازسازی ظرفیت لازم برای تولید آن نباشد.
ونس ساختار قدرت در ایران را به دو جریان «تندروها» و «عملگرایان» تقسیم کرد. او میگوید تندروها معتقدند ایران باید از تنگه هرمز بهعنوان مهمترین اهرم فشار خود استفاده کند، در حالی که عملگرایان خواهان ادامه مذاکرات هستند.
به گفته او، پس از توافق اولیه برای باز نگه داشتن تنگه هرمز، تندروها نگران شدند که ایران مهمترین اهرم خود را از دست داده است و به همین دلیل حملاتی علیه کشتیها انجام شد.
ونس گفت آمریکا در برابر حمله به کشتیها پاسخ نظامی خواهد داد و مراکز یا نیروهای مسئول این حملات را هدف قرار میدهد، اما در عین حال مسیر مذاکره را نیز باز نگه میدارد.
او این رویکرد را استفاده همزمان از «چماق و هویج» توصیف کرد؛ به این معنا که واشنگتن از یکسو با نیرو های عملگرا مذاکره میکند و از سوی دیگر فشار اقتصادی را ادامه میدهد و به اقدامات خشونتآمیز نیز پاسخ نظامی میدهد.
اهداف تفاهم میان ایران و آمریکا
ونس درباره یادداشت تفاهم میان دو طرف گفت هدف اولیه آن، باز نگه داشتن تنگه هرمز، توقف خشونت و آغاز مذاکرات گستردهتر درباره برنامه هستهای ایران بوده است.
به گفته او، ایران نیز در مقابل خواهان رفع تحریمها و دسترسی به فرصتهای اقتصادی بوده است.
معاون رئیسجمهوری آمریکا پذیرفت که نمیتوان نتیجه نهایی مذاکرات را پیشبینی کرد، اما مسیر کلی را درست دانست؛ هرچند به گفته او، این روند با توقفها، عقبگردها و بحرانهای متعدد همراه خواهد بود.
ونس همچنین از جمهوریخواهانی که با هرگونه مذاکره با ایران مخالفت میکنند، انتقاد کرد و گفت مذاکره بهمعنای تسلیم یا خیانت نیست، بلکه بخشی از راهبردی است که میکوشد در کنار فشار نظامی و اقتصادی، راهحلی پایدار برای مسئله هستهای ایران پیدا کند.
او در بخش دیگری از گفتوگو گفت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به آمریکا اعلام کردهاند که در صورت تغییر واقعی رفتار ایران، از جمله توقف حمایت از گروههای تروریستی، ممکن است برای سرمایهگذاری در اقتصاد ایران آمادگی داشته باشند.
ونس تأکید کرد این منابع مالی از سوی آمریکا پرداخت نخواهد شد و سرمایهگذاری احتمالی از سوی کشورهای منطقه صورت خواهد گرفت.
انتقاد از تسلیم سیاستمداران آمریکایی در برابر نفوذ خارجی
ونس میان لابیگریهای مرسوم دیپلماتیک و نفوذ مخرب خارجی تفکیک قائل شد و گفت انتقاد برخی جریانهای داخلی دولت اسرائیل از توافق با ایران یا تلاش دولتهای خارجی برای اعمال نفوذ در آمریکا، موضوعی مسبوق به سابقه در روابط بینالملل است که همواره از سوی متحدان و دشمنان واشنگتن رخ میدهد.
او گفت شخصاً با اصل تلاش دولتهای خارجی برای تأثیرگذاری بر آمریکا چالشی ندارد، اما آنچه موجب خشم و تأسف است، تسلیم شدن رهبران آمریکایی در برابر این نفوذ و تأثیرپذیری قضاوتها و تصمیمگیریهای آنان از جریانهای خارجی است.
ونس با ابراز انزجار از افشاگریهای تایم درباره تأمین مالی یک کارزار نفوذ خارجی برای نابودی توافق در دست اقدام و حملات سازمانیافته حقوقبگیران این کمپین، خطاب به تخریبگران گفت: «به جهنم!»
او تأکید کرد بهعنوان نماینده مردم آمریکا، پاسداری از منافع آمریکاییها را همواره در اولویت نخست خود قرار خواهد داد.
با وجود این تلاشها، مجله تایم با استناد به نظرسنجیها و نگرانیهای مطرحشده از سوی مقامهای کاخ سفید نتیجه گرفته است که این کارزار تأمین مالیشده از سوی یک نیروی خارجی، نهتنها در بازسازی چهره اسرائیل در افکار عمومی آمریکا شکست خورده، بلکه مستقیماً با اهداف سیاست خارجی واشنگتن برای پایان دادن به درگیریها در تقابل قرار گرفته است.
در مجموع، سخنان ونس نشان میدهد که او از ادامه مذاکرات با ایران دفاع میکند، اما همزمان حفظ فشار اقتصادی و پاسخ نظامی به حملات منتسب به ایران را نیز ضروری میداند. از نگاه او، هدف نهایی صرفاً متوقف کردن برنامه هستهای فعلی ایران نیست، بلکه باید از بازگشت این کشور به همان مسیر در آینده نیز جلوگیری شود.
