مؤسسه کشورهای عربی خلیج فارس در تحلیلی اقتصادی مینویسد اگر تفاهمنامه واشنگتن و تهران پایدار بماند و تنگه هرمز بهطور کامل بازگشایی شود، عربستان سعودی میتواند پس از یک نیمه نخست دشوار در سال ۲۰۲۶، وارد مسیر احیای قدرتمند شود؛ مسیری که با بازگشت تولید نفت، ترمیم اعتماد بخش خصوصی و تداوم تزریق مالی به مگاپروژهها، چشمانداز رشد ۷ تا ۸ درصدی در سال ۲۰۲۷ را دوباره برای ریاض و پروژه «چشمانداز ۲۰۳۰» زنده میکند.
به گزارش جماران، تحلیل موسسه کشورهای عربی خلیج فارس، به کالبدشکافی آیندهی اقتصادی عربستان سعودی در سایهی تحولات دیپلماتیک اخیر میپردازد. این گزارش استدلال میکند که در صورت پایدار ماندن تفاهمنامه میان ایالات متحده و ایران، اقتصاد پادشاهی در نیمه دوم سال ۲۰۲۶ و سال ۲۰۲۷ رشد قدرتمندی را تجربه خواهد کرد. اگرچه ریاض از جنگ رمضان آسیب دید، اما عمق این آسیب به دلیل اهرمهای خنثیکننده، کمتر از همسایگانش بود. انسداد هرمز صادرات نفت را مختل کرد که تنها بخشی از آن توسط «خط لوله استراتژیک شرق-غرب» به سمت دریای سرخ جبران شد.
این موسسه با استناد به دادههای بازنگریشدهی اداره آمار سعودی، عملکرد سهماهه نخست ۲۰۲۶ را بررسی میکند:
- انقباض مهارشده: تولید ناخالص داخلی (GDP) واقعی سعودی در Q1 ۲۰۲۶ حدود ۱.۲٪ منقبض شد که البته این رقم از برآورد اولیه (۱.۵٪-) وضعیت بهتری را نشان میدهد.
- جهش مخارج دولتی: تقاضای بخش دولتی (مصرف و سرمایهگذاری) رشد چشمگیر ۷ درصدی را ثبت کرد که بالاترین رقم از اواسط سال ۲۰۲۲ است. وزارت دارایی با تزریق نقدینگی به مگاپروژههای سرمایهای، مانع از فروپاشی تقاضا شد.
- پارادوکس تراز تجاری: علیرغم افت صادرات نفت به دلیل انسداد هرمز، تقاضای خارجی موازنه مثبتی داشت؛ چرا که در یک رکورد جنگی، واردات کشور ۱۲.۲٪ سقوط کرد در حالی که کل صادرات تنها ۲.۱٪ کاهش یافت. این ریزش شدید واردات، اثری مثبت بر محاسبهی نهایی GDP بر جای گذاشت.
- رکود بخش خصوصی: تقاضای خصوصی به دلیل سقوط شاخص مدیران خرید (PMI) بانک ریاض و افت شدید اعتماد بازرگانان، کاملاً راکد ماند و بخشهای ساختوساز، املاک و خرده-عمدهفروشی دچار انقباض شدند.
نویسنده پیشبینی میکند که سه ماهه دوم ۲۰۲۶ به دلیل افت ۲۵ تا ۳۰ درصدی تولید نفت نسبت به فصل اول، شاهد انقباض شدیدتری باشد و کل نیمه نخست سال منفی قلمداد شود. اما نیمه دوم سال ۲۰۲۶ بستر یک بازگشت عمده خواهد بود، مشروط بر اینکه تفاهمنامه واشینگتن-تهران پابرجا بماند و هرمز بازگشایی شود. شرکت آرامکو اعلام کرده که قادر است ظرف چند روز تولید خود را به اعداد پیش از جنگ بازگرداند. با فرض بازگشت تدریجی به تولید ۱۰ میلیون بشکه در روز در سه ماهه چهارم، تولید نفت در نیمه دوم ۲۰۲۶ حدود ۲۰ درصد بالاتر از نیمه اول خواهد بود. این ثبات، اعتماد بخش خصوصی را احیا کرده و بخش غیرنفتی را به حرکت درمیآورد.
در نهایت، نویسنده نتیجه میگیرد که برای کل سال ۲۰۲۶، انقباضی مهارشده بین ۰.۵٪ تا ۱٪ پیشبینی میشود (GDP نفتی ۷.۵٪- تا ۸٪- و بخش غیرنفتی ۲.۵٪+ تا ۳٪+). این موازنه، پیریزی یک سال رؤیایی در ۲۰۲۷ با رشد شگفتانگیز ۷٪ تا ۸٪ را رقم خواهد زد. البته این سناریوی بهینه، کاملاً گروگان عدم بازگشت تنشهای نظامی آمریکا-رژیم صهیونیستی با ایران و تضمین امنیت پایدار حریم پادشاهی است؛ چرا که در صورت اشتعال مجدد، هزینههای ریسک مگاپروژههایی چون نیوم غیرقابلتحمل خواهد شد.