منتقدان، از جمله جمهوریخواهان، پیش از این شروع به سرزنش ونس کردهاند و میپرسند: آیا این توافق شبیه توافق هستهای سال ۲۰۱۵ است که توسط باراک اوباما، رئیسجمهور دموکرات، امضا شد؟ و آیا این توافق جدید به اهداف اعلام شده ترامپ از آغاز جنگ دست مییابد؟
به گزارش جماران به نقل از آسوشیتدپرس، قرار بود جی.دی. ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، این هفته را به تبلیغ کتاب جدید خود بگذراند، نوعی از رویدادها که معمولاً یک نامزد احتمالی ریاستجمهوری، مانند معاون رئیسجمهور، برای صحبت با مخاطبان گسترده درباره زندگی و ارزشهای خود قبل از شروع کارزار انتخاباتی خود استفاده میکند.
در عوض، مراسم رونمایی از دومین کتاب ونس با عنوان «ارتباط: یافتن راه بازگشت من به ایمان»تحتالشعاع موضوع دیگری قرار گرفت: توافق اولیه برای پایان دادن به جنگ با ایران.
معاون رئیسجمهور جمهوریخواه نقش اصلی مدافع توافقی را که ترامپ با ایران امضا کرده بود، بر عهده گرفت، جایی که او مجموعهای از مصاحبهها را انجام داد و در آن تفاهمنامه را «موفق» توصیف کرد و یک کلیپ ویدئویی برای تبلیغ آن منتشر کرد.
این موضوع نشاندهنده تغییر قابلتوجهی برای سیاستمداری است که به تردید خود در مورد مداخلات نظامی خارجی شناخته شده بود، و به نظر میرسید در مورد جنگ با ایران که ترامپ و نخستوزیر اسرائیل در پایان فوریه گذشته آغاز کردند، مردد بود.
ونس خود را برای ارتباط بیشتر با نتیجه درگیری فردا جمعه آماده میکند، و انتظار میرود برای آغاز مرحله جدیدی از مذاکرات با ایران به سوئیس سفر کند. در ابتدا انتظار میرفت که او در مراسم رسمی امضای توافقنامه شرکت کند، اما ترامپ به جای آن، دیروز چهارشنبه (امروز صبح به وقت مکه مکرمه) آن را رسماً امضا کرد.
قمار
و به نظر میرسد که تبدیل شدن ونس به یک مروج قدرتمند توافق، یک قمار کامل است، با این فرض که اگر او تصمیم بگیرد در سال 2028 برای ریاستجمهوری نامزد شود، رأیدهندگان به او پاداش خواهند داد زیرا او نمادی برای پایان دادن به یک درگیری نامحبوب است، همانطور که این موضوع ونس را برای تبدیل شدن به قربانی احتمالی در صورت شکست توافق با ایران آماده میکند.
ترامپ دیروز با او درباره این احتمال شوخی کرد و گفت: «اگر موفق شود، اعتبار آن را به خودم نسبت میدهم، و اگر موفق نشود، جی.دی. ونس را سرزنش خواهم کرد.»
در حالی که متن توافق واکنشهای خشمگینانهای را پیش از خود و پس از خود برانگیخت، کاخ سفید در بیانیهای معاون رئیسجمهور ونس را بازوی راست رئیسجمهور و عضوی ضروری از تیم امنیت ملی برجسته توصیف کرد.
اولیویا ولز، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «به همین دلیل به معاون رئیسجمهور مأموریت داده شد تا این مذاکرات را در کنار استیو ویتکاف، فرستاده ویژه، و جارد کوشنر رهبری کند، و آنچه رئیسجمهور ترامپ و تیمش در میدان نبرد و بر سر میز مذاکره به دست آوردند، از هر نظر فوقالعاده است و امنیت آمریکا را برای سالهای آینده تقویت خواهد کرد.»
خشم قانونگذاران
اما واکنشهای خشمگینانه، از جمله از سوی محافظهکاران، این هفته پس از اینکه ایالات متحده تفاهمنامه با ایران را به صورت الکترونیکی امضا کرد، شروع به افزایش کرد.
لوک شرودر، سخنگوی معاون رئیسجمهور، در بیانیهای گفت: «متأسفانه برخی جمهوریخواهان تلاش میکنند تا تلاشهای رئیسجمهور را برای دستیابی به صلح در خاورمیانه و تضمین عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای تضعیف کنند.»
مقامات پاسخهای متناقضی در مورد زمان انتشار متن توافق ارائه کردند، اما نسخههای فاش شده از پیشنویس توافق به سرعت با خشم و تردید قانونگذاران آمریکایی دموکرات و جمهوریخواه، و همچنین اسرائیل و مدافعان آن مواجه شد.
انتقادات آنها شامل نگرانیهایی بود مبنی بر اینکه این توافق -که هدف آن باز کردن باب مذاکرات به مدت دو ماه است- به نظر میرسد مزایای فوری به ایران میدهد بدون تضمینهای قابلتوجه در مقابل، و اینکه دلیل ترامپ برای آغاز درگیری -یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای- هنوز نامشخص است.
روز سهشنبه، ونس دوباره بر لزوم پایبندی ایران به تعهدات خود تأکید کرد و در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت: «اگر آنها به درستی عمل نکنند، هیچ یک از مزایای این توافق را به دست نخواهند آورد.»
تحت فشار واکنشهای خشمگینانه و پرسشهای فزاینده، دولت ترامپ دیروز متنی را به خبرنگاران ارائه کرد که در آن آمده بود ایالات متحده و ایران در مورد برنامه هستهای ایران مذاکره خواهند کرد، اما تعهدات دیگری هنوز نیاز به روشن شدن دارند.
تسلیم شدن آمریکا
پس از انتشار متن توافق، انتقادها از سوی جناح راست نسبت به آن افزایش یافت و اریک اریکسون، مفسر محافظهکار و از افراد تندرو که از جنگ حمایت میکرد، گفت: «این تسلیم شدن آمریکاست.»
تد کروز، سناتور جمهوریخواه تگزاس -نامزد احتمالی ریاستجمهوری در سال ۲۰۲۸- نیز از این توافق انتقاد کرد و به خبرنگاران گفت: به نظر من رئیسجمهور -متأسفانه- توصیههای بدی دریافت میکند.
پیش از این نیز عملیات خشم حماسی که ترامپ آغاز کرده بود، خشم جناحهایی از جنبش او را برانگیخته بود و درگیری چهار ماهه به تقسیم ائتلاف گسترده »ترامپ آمریکا را دوباره قدرتمند کنیم» منجر شده بود و خشم حامیان موضعی سرسختتر در قبال ایران و حامیان سیاست خارجی ترامپ «اول آمریکا» که بر شعار «نه جنگهای جدید» متمرکز بود را برانگیخته بود.
مسئولیت ونس
منتقدان، از جمله جمهوریخواهان، پیش از این شروع به سرزنش ونس کردهاند و میپرسند: آیا این توافق شبیه توافق هستهای سال ۲۰۱۵ است که توسط باراک اوباما، رئیسجمهور دموکرات، امضا شد؟ و آیا این توافق جدید به اهداف اعلام شده ترامپ از آغاز جنگ دست مییابد؟
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه کارولینای جنوبی -متحد ترامپ که به مواضع سرسختانه خود در قبال ایران شهرت دارد- نسبت به این توافق شکاک بود و ونس را در شبکههای اجتماعی «مهندس توافق» توصیف کرد.
پس از اعلام توافق، گراهام بیانیهای حمایتی اما نه چندان پرشور صادر کرد و گفت: «هنوز مشخص نیست که آیا ایالات متحده میتواند به توافقی قابل قبول و قابل راستیآزمایی با ایران در مورد برنامه هستهای و سایر مسائل خود دست یابد، اما من ضرر چندانی در تلاش برای این کار نمیبینم.»
بن دومینیک، سردبیر بخش نظرات در روزنامه دیلی وایر ، گفت که هر آنچه در مورد این توافق میشنود بد به نظر میرسد و به نظر میرسد ونس را با اشاره به اولین کتاب او «مرثیه هیلبیلی» که حاوی خاطرات اوست، سرزنش میکند.
دولت ترامپ هنوز به طور رسمی کنگره را در مورد جزئیات این تفاهمنامه مطلع نکرده است، اما ونس به آرامی شروع به برقراری ارتباط با برخی از سناتورهای جمهوریخواه در کاپیتول هیل کرده است.
برنی مورنو، سناتور جمهوریخواه اوهایو -متحد نزدیک ونس- معتقد است که معاون رئیسجمهور قادر خواهد بود حتی منتقدان خود در حزب خود را که نسبت به این توافق شک دارند، آرام کند، زیرا «جی صرفاً حامل پیام رئیسجمهور است و رئیسجمهور اشتباه همه آنها را ثابت خواهد کرد»
کوین کرامر، سناتور جمهوریخواه داکوتای شمالی، معتقد است که این توافق «تخصص ونس در امنیت ملی و ژئوپلیتیک را تقویت میکند»که پیش از تبدیل شدن به معاون رئیسجمهور، دو سال به عنوان سناتور اوهایو خدمت کرده بود، اما کرامر خطرات شکست توافق را پذیرفت.
کرامر گفت: «فکر میکنم مزیت این است که اگر شما نفر اول نباشید، میتوانید اعتبار را به خودتان نسبت دهید و از خطرات و انتقادات اجتناب کنید، اما شاید به این آسانی نباشد.»
ایران عراق نیست
ونس در مصاحبه ای طی این هفته، تلاش کرد مستقیماً با شکاکان در حزب خود صحبت کند و به تفاسیر دشواری که ممکن است از او خواسته شود -به عنوان یک نامزد- درباره جنگ ارائه دهد، اشاره کرد.
در برنامه «مگان کلی»، ونس خطاب به منتقدان گفت: «آنها تبلیغات ایران را در مورد توافق باور میکنند»، اما او به برخی از ناامیدیهای راست افراطی اذعان کرد و تلاش کرد مخالفان مداخله را مطمئن کند.
ونس معتقد است که «جنگ ایران مانند جنگ عراق نیست»، جایی که او به عنوان سرباز در تفنگداران دریایی خدمت کرده بود، و افزود:«ما هرگز به باتلاقی که بسیاری نگران آن بودند نمیرسیدیم، زیرا دونالد ترامپ جورج دبلیو بوش نیست.»
دموکراتها تأکید میکنند که حتی با وجود پیشتازی ونس در پرونده توافق هستهای ایران، سرنوشت هر مقام دولتی آمریکا که آرزوی ریاست جمهوری را دارد -به ویژه وزیر امور خارجه مارکو روبیو که به مواضع سختگیرانهاش معروف است و در مراحل پایانی توافق تا حد زیادی سکوت کرده بود- به نتایج آن گره خواهد خورد.
برایان شاتز، سناتور دموکرات هاوایی، گفت: «من فکر میکنم که صعود یا سقوط هر عضوی از این دولت به جنگ با ایران و مدیریت اقتصاد بستگی دارد و فکر نمیکنم استثنایی وجود داشته باشد.»
