چرا قیمت بلیط های هواپیما ممکن است بیشتر از این شود؟

در حالی که بسیاری از مردم برای رهایی از فشارهای عصبی و تنش های روزمره، به دنبال راهی برای خروج کوتاه مدت از کشور هستند، بازار حمل ونقل هوایی با موجی از گرانی ها روبرو شده که انگار قرار نیست به این زودی ها فروکش کند. پرواز که روزی ابزاری برای جابه جایی سریع و راحت بود، حالا در حال تبدیل شدن به یک کالای طبقاتی است. اما این گرانی از کجا آب می خورد؟ آیا صرفاً با یک نوسان ساده قیمت ارز طرف هستیم یا دست های دیگری در کار است که می خواهند صندلی هواپیما را از دسترس طبقه متوسط خارج کنند؟ پاسخ به این سوال، ترکیبی از سیاست های کلان اقتصادی و واقعیت های تلخ صنعت هوانوردی ایران است.

ناترازی سوخت و خداحافظی با بلیط های یارانه ای

یکی از اصلی ترین دلایلی که باعث می شود کارشناسان از افزایش دوباره قیمت ها بگویند، بحث واقعی سازی نرخ سوخت جت است. سال هاست که ایرلاین ها سوخت را با قیمتی بسیار ناچیز دریافت می کنند، اما حالا زمزمه های برداشته شدن این یارانه به گوش می رسد.

اگر دولت تصمیم بگیرد نرخ سوخت را به قیمت های جهانی یا حتی منطقه ای نزدیک کند، قیمت صندلی ها در مسیرهای پرترددی مثل دبی می تواند جهشی ناگهانی را تجربه کند که این افزایش قیمت بلیط دبی می تواند هیچ ارتباطی به نرخ دلار هم نداشته باشد. این یعنی هزینه های عملیاتی پرواز به شدت بالا می رود و شرکت های هواپیمایی، این هزینه را مستقیماً از جیب مسافر برمی دارند.

فرسودگی ناوگان و هزینه گزاف نگهداری قطعات

صنعت هوایی ایران با ناوگانی پیر و فرسوده دست وپنجه نرم می کند. وقتی هواپیماها قدیمی باشند، هزینه نگهداری و تعمیر آن ها به صورت دلاری بالا می رود. تحریم ها هم باعث شده تا تامین قطعات از طریق واسطه ها با قیمتی چندین برابر انجام شود.

هر چقدر که این هواپیماها فرسوده تر شوند، ریسک پرواز بالا می رود و ایرلاین ها مجبورند برای سرپا نگه داشتن ناوگان خود، نرخ ها را افزایش دهند. در چنین شرایطی، مسافر نه تنها هزینه جابه جایی، بلکه هزینه دور زدن تحریم ها و نگهداری از هواپیماهای از رده خارج را هم می پردازد.

نوسانات ارزی؛ مهمان همیشگی فاکتورهای پروازی

نمی توان از گرانی بلیط گفت و به دلار اشاره نکرد. از اجاره هواپیما گرفته تا حقوق پرسنل در ایستگاه های خارجی و هزینه های نشست وبرخاست در فرودگاه های بین المللی، همگی با ارز محاسبه می شوند.

وقتی ارزش پول ملی سقوط می کند، قیمت بلیط ها هم مثل هر کالای دیگری بالا می رود. اما فاجعه اصلی زمانی رخ می دهد که تقاضا برای خروج، به دلیل استرس های محیطی و نیاز به آرامش، بالا می رود و عرضه صندلی به دلیل کمبود هواپیما ثابت می ماند. اینجاست که قیمت ها از عرفِ منطقی خارج می شوند.

لیست مقاصد و هزینه هایی که احتمالاً گران تر می شوند

برای اینکه درک بهتری از وضعیت بازار داشته باشید، در جدول زیر مقاصدی را ردیف کرده ایم که بیشترین پتانسیل رشد قیمت را در ماه های آینده دارند:

تاثیر گرانی پرواز بر اقامت و کیفیت سفر

وقتی بخش بزرگی از بودجه مسافر صرف خرید بلیط می شود، طبیعتاً از کیفیت اقامت کاسته خواهد شد. بسیاری از مسافران که پیش از این به دنبال بهترین هتل های دبی بودند تا چند روزی را در آرامش سپری کنند، حالا مجبورند به سراغ گزینه های ارزان قیمت و حاشیه ای بروند.

این یعنی سفر نه تنها استرس را کم نمی کند، بلکه به دلیل کمبود بودجه برای هزینه های جاری در مقصد، به استرس مسافر اضافه هم می کند. گرانی بلیط، زنجیره ای از افت کیفیت را در کلِ تجربه سفر ایجاد کرده است.

انحصار و نبود رقابت واقعی در بازار ایران

یکی دیگر از عوامل پنهان گرانی، انحصار در برخی مسیرهاست. وقتی تعداد ایرلاین های فعال در یک مسیر محدود باشد، قیمت گذاری از حالت رقابتی خارج شده و به صورت دستوری یا توافقی بین چند شرکت انجام می شود.

در غیاب ایرلاین های بزرگ بین المللی که می توانستند با نرخ های رقابتی وارد بازار ایران شوند، شرکت های داخلی هر طور که بخواهند قیمت را بالا می برند و مسافر چاره ای جز پرداخت ندارد. این نبودِ رقابت، سمی است که به جانِ بودجه سفر مردم افتاده است.

سخن پایانی؛ رفتن یا ماندن در بن بست قیمت ها؟

در نهایت، واقعیت تلخ این است که هیچ نشانه ای از ارزان شدن بلیط در افق دیده نمی شود. برعکس، با توجه به واقعی سازی قیمت ها و افزایش هزینه های جهانی، باید منتظر اعداد و ارقام جدیدی باشیم.

اگر کسی برای انجام کاری ضروری یا فرار از یک فضای تنش زا، نیاز به رفتن دارد، شاید معطل کردن به امید کاهش قیمت ها، بزرگترین اشتباه باشد.

متاسفانه پرواز در ایران در حال تبدیل شدن به یک امتیاز خاص است؛ امتیازی که هر روز بهای بیشتری برای آن مطالبه می شود. در این میان، تنها راهِ نجات، برنامه ریزی دقیق و استفاده از حداقلِ فرصت های باقی مانده برای خرید بلیط، پیش از موج بعدی گرانی هاست.

 *** این مطلب در سرویس گزارش آگهی منتشر شده و تبلیغاتی می باشد؛ لذا جماران هیچ توصیه در رابطه با انجام فعالیت فوق ندارد.