ریاست زنان در جهان فوتبال

ورزشی جماران، میشل کانگ به شکلی قابل توجه وارد دنیای فوتبال شد. تاجر اهل کره جنوبی ماموریت داشت فوتبال زنان را به یک تجارت سودآور تبدیل کند. می خواست نشان دهد که فوتبالیست های زن هم می توانند سود آفرین باشند، دنبال کننده  و بازتاب جهانی داشته باشند. در این راستا، کانگ تیم زنان واشنگتن اسپیریت در لیگ آمریکا، لندن سیتی لاینسیز در انگلیس و بخش زنان، مهم ترین باشگاه زنان یعنی لیون را خرید. 

با این حال شرایط یا تقدیر باعث شد او رییس شود. به نوشته آس، اوایل سال ۲۰۲۵ زمانی که تیم لیون در بحران قرار داشت و او مالک باشگاه در بخش زنان بود، به عنوان رییس انتخاب شد تا لیون را از سقوط به خاطر بدهی های فراوان نجات دهد. تاجر کره ای ضمانت های مالی لازم را برای نجات باشگاه تامین کرد. چهره اش که پیش از این در فرانسه شناخته شده بود آرامش و ثبات را به لیون آورد و او را به نخستین زنی تبدیل کرد که ریاست یک تیم دسته یکی در فرانسه را بر عهده گرفت. 

کانگ با این پیش فرض پذیرفت: "نمی توانی چیزی باشی که نمی توانی ببینی." او نمونه ای است که نشان می دهد زنان می توانند با موفقیت و احترام یک باشگاه مردانه را ریاست کنند. در فرانسه اتفاق جدیدی به حساب می آمد اما در کشورهای دیگر این چنین نیست. در سال های ۶۰ آملیا دل کاستیو در اسپانیا پیشگام بود و نشان داد که زنان می توانند ریاست باشگاه را بر عهده بگیرند. تیم اتلتیکو پینتو بود که تاسیس کرد و در زمان دیکتاتوری فرانکو ریاستش را بر عهده گرفت. در آن زمان قانونی در رابطه با منع زنان از ریاست وجود نداشت. 

ادامه حماسه 

از زمان آملیا دل کاستیو، اسپانیا می تواند جزو کشورهایی باشد که بیشترین حضور زنان در سمت ریاست تیم مردان را به خود دیده است. اکنون سه نفر در فوتبال حرفه ای هستند: ماریان مورینیو در سلتاویگو در لالیگا و در دسته دو، سوفیا یانگ در گرانادا و آمایا گوروستیسا در ایبار. 

قضیه مورینیو مانند کانگ اتفاقی نبود. او در بخش های مختلف باشگاه حضور داشت و هر بار به سمت مهمتری دست پیدا می کرد. مورینیو عضو شواری اجرایی بود، قبل از اینکه به ریاست برسد همه چیز را به خوبی درباره فوتبال، باشگاه و نحوه عملکردش می دانست. با این حال او در طول ۱۷ سالی که پدرش ریاست سلتاویگو را بر عهده داشت به او نزدیک بود. زمانی که کارلوس مورینیو از سمتش کنار رفت، شرایط آماده بود تا ماریان بر این سمت گماشته شود و او برای اینکار کاملا آماده بود. 

رییس باشگاه سلتاویگو گفت: "حقیقت این است که من آن را با غرور و اشتیاق فراوان و از همه مهم تر با حس عادی بودن تجربه می کنم. برای من از همه مهم تر این است که کارم را به خوبی انجام دهم و مسئولیتی را که با ریاست بر باشگاهی با قدمت صد سال مانند سلتا همراه است، به خوبی انجام دهم." الگویی که سه سال است ریاست باشگاه را در دست داشته است. رئیس باشگاه سلتا یکی از کسانی است که با کار خود نشان می‌دهد که برای اداره یک باشگاه، دانش و فداکاری لازم است.

مورینیو درباره اینکه زنان حضور کمرنگی در فوتبال مردان دارند، گفت: "فکر می کنم به گذشته مربوط است. فوتبال به شکل سنتی از دنیایی خیلی مردانه می آید که همان باعث شده است زنان فرصت کمتری برای کسب مسئولیت داشته باشند و این تغییر تدریجی است. هر بار حضور زنان در شورای اجرایی، مدیریت مانند مربیگری، داوری و جزیی از اعضای کادرفنی پیشرفت خیلی مثبتی به حساب می آید."

آمایا گوروستیسا ۱۰ سال است که در راس ایبار قرار دارد. از سال ۲۰۱۴ در شورا حضور داشت و از سال ۲۰۱۶ به عنوان رییس باشگاه انتخاب شد که در آن زمان تیم در سطح اول لالیگا حضور داشت.‌ او توانست ایبار را در فصل ۱۸-۲۰۱۷ با قرار گرفتن در رتبه نهم در لالیگا حفظ کند. همچنین روی تیم زنان شرط‌بندی کرد و آن ها را به لالیگا زنان برد و توانست هر دو تیم را در بالاترین سطح فوتبال اسپانیا نگه دارد، افتخاری که تیم های کمی به آن دست یافتند. به آن باید ساخت کمپ ورزشی و ثبات مالی که حتی پس از سقوط حفظ شد را اضافه کرد. یک الگو برای ثبات ورزشی. مادر چهار فرزند (سه نفر از آن ها فوتبالیست) که اکنون  یکی از مهمترین مدیران تاریخ باشگاه ایبار به حساب می آید. 

زمانی که آمایا در سال ۲۰۱۶ ریاست باشگاه را بر عهده گرفت تعداد زنان مدیر خیلی کم بودند. با این حال او معتقد بود که کم کم عادی می شود. رییس ایبار گفت: "متاسفانه به خودی خود عجیب به نظر می رسد اما شرایط تغییر خواهد کرد. لحظه ای خاص است که تصور می کنم موقتی باشد. عادی خواهد شد." یک دهه پیش سه زن رییس باشگاه فوتبال وجود داشت. 

آخرین نفر که به ریاست رسید سوفیا یانگ در گرانادا بود. این زن چینی در سال ۲۰۲۲ به این سمت دست یافت و اکنون در بحبوحه فروش باشگاه به صورت مشترک با ایگناسیو بریستاین ریاست را بر عهده دارند. شرکت مالک باشگاه پس از سقوط یکی مانده به آخری یانگ را برای دوران جدید انتخاب کرد. سوفیا در یک مصاحبه درباره زن بودن در فوتبال گفت: "دوست ندارم از این به عنوان بهانه یا نقطه شروع استفاده کنم اما واضح است که زن بودن و ملیت چینی داشتن، به معنای اقلیتی در دل اقلیت بودن است و این یک وضعیت پیچیده است و به هیچ وجه آسان نیست. زنان زیادی در سمت ریاست در فوتبال نیستند اما این شرایطی است که باید برای یادگیری روزانه، حفظ همیشگی اعتماد به نفس و ادامه دادن به بهتر کردن وضعیت تلاش کرد."

یانگ بی پرده درباره نقش زنان در جهان فوتبال صحبت کرد که به شکل سنتی از مردان تشکیل شده و زنان حضور کمرنگی دارند. او گفت: "کلیشه های بیشتری نسبت به تبعیض وجود دارد. دو کلیشه اصلی را درک می‌کنم: در مردان پذیرفته شده است که آن ها شخصیت قوی دارند، یا اینکه خودخواهی یا کار کردن با آن ها دشوار است زیرا پر توقع هستند، در زنان این به عنوان چیزی منفی تلقی می‌شود. سپس این جنبه که زنان در بخش مدیریت که پیچیده است احساساتی تر هستند. مانع اصلی ورود زنان این تصور است که آنها تنها به دلیل زن بودن، اطلاعات کمتری در مورد فوتبال دارند. این درست نیست که زنان دانش فوتبالی کمتری دارند؛ ما باید این مانع را بشکنیم و زنان را به دنبال کردن سمت‌های ریاست در فوتبال تشویق کنیم."

قبل از آن ها تعداد بیشتری وجود داشت چون در اسپانیا ریاست یک زن خیلی عجیب نیست. ترسا ریورا که ۱۷ سال در رایووایکانو در این سمت بود اولین زنی لقب گرفت که ریاست باشگاه لالیگایی را بر عهده گرفت. او با وایکانو راهی جام یوفا شد و به خاطر اینکه نخستین رییس بوده یکی از روسای شناخته شده به حساب می آید. ریورا اتفاقی به این سمت رسید پس از اینکه شوهرش، خوسه ماریا روییس ماتئوس بخشی از سهام باشگاه را خرید. در واقع او حتی اعتراف کرد فوتبال را دوست ندارد. 

بهترین دوران لگانس با نام یک زن گره خورده است: ویکتوریا پاوون. او در سال ۲۰۰۸ برای نجات باشگاه رفت، آن را از دسته سه به دسته دو و سپس از دسته دو به لالیگا و به نیمه نهایی کوپا دل ری رساند. توانست باشگاه را در سطح اول فوتبال اسپانیا با یک سبک خیلی خاص که همیشه با هواداران ارتباط خیلی خوبی داشت نگه دارد. او با مدرک مدیریت ورزشی و تجربه بالا در تجارت کسی بود که باشگاه شهرش را متحول کرد. پاوون گفت: "شروع تحول آغاز شده است. زنان اکنون ورزش را دنبال می کنند و آن را امتحان می کنند. آن ها به آن علاقه دارند و از اوقات فراغت با خانواده شان لذت می برند. باید به این شکل کار کرد."

اما مواردی بیشتری است مانند آنا اورکیخو که در سپتامبر ۲۰۰۶ پس از استعفای فرناندو لامیکیس به عنوان رییس باشگاه اتلتیک بیلبائو انتخاب شد. اورکیخو نخستین زن رییس یک باشگاه صدساله همچون اتلتیک شد، هر چند که تنها یک سال در این سمت حضور داشت. یا ماریا دلا پنیا براوند که در سال ۲۰۰۷ به رئال سوسیداد رفت اما چند ماه بعد از ریاست کناره گیری کرد. همچنین ایسابل تاراگو بود که توانست یاگوسترا را از دسته سه به دسته دو برساند. 

در اروپا

کانگ اولین در فرانسه بود. با این حال، برای مثال در آلمان تنها هامبورگ یک زن را در مدیریت داشت که رییس نبود اما در هیئت مدیره حضور داشت. او کتیا کراوس نام داشت. در انگلیس نیز رییس زن وجود ندارد و تنها می توانیم دلیا اسمیت را برجسته کنیم که مالک مشترک و رییس افتخاری نوریچ است و کارن بریدی که او هم به ریاست نرسید اما به عنوان عضو اجرایی در بیرمنگام و وستهام برجسته عمل کرد. در بلژیک، هلند، سوییس یا پرتغال نام برجسته ای در هیچ یک از باشگاه های حرفه ای دیده نمی شود. 

نمونه مشابه اسپانیا، ایتالیا است، به خصوص در باشگاه رم که دو رییس زن داشته است: روسلا سنسی (۱۱-۲۰۰۸) و فلورا ویولا (۱۹۹۱). به آن باید پاتریسیا تستا را اضافه کرد که یک دهه رییس پرو پاتریا بود و نیکولا ریتسو که ریاست ترناتا را بر عهده داشت. 

تغییر

میشل کانگ این سمت را برای تغییر پذیرفت. این جمله "نمی توانی چیزی باشی که نمی توانی ببینی". چون اکنون رسیدن به چنین سمت هایی سخت است اما نه به اندازه دو دهه پیش. مورینیو که ریاست سلتا را بر عهده دارد، گفت: "در گذشته سخت تر بوده است چون نمونه های کمتری داشتیم و زنان کمتری در این سمت اما آن در حال تغییر است. هر بار زنان بیشتری آماده هستند و برای کسب مسئولیت اشتیاق دارند. همچنین فضای بیشتری وجود دارد تا بتوانند آن را انجام دهند." 

فرصت ها فرا می رسند و نقش زنان عادی می شود. اکنون دیدن آن ها روی زمین بازی عجیب نیست و قادر به جذب مردم هستند. همچنین در نیمکت ها زنان بیشتری حضور دارند. علاوه بر این قضاوت زنان به شکل چشمگیری افزایش یافته است. و مدیریت؟ برای مورینیو کلید رشد آن در فرصت ها و الگوها است. او گفت: "به نظرم مهم تر از همه این است که فرصت داده شود و الگوها بیشتر و بیشتر شوند تا یک دختر یا یک زن جوان ببینند زنان دیگر در چنین سمت هایی مشغول به کار هستند و متوجه شوند که آن ها نیز می توانند چنین کاری انجام دهند. از این پس باید روی این کار کرد که دسترسی به چنین سمت هایی باید هر بار عادتی تر شود."

کسانی مثل او که موانع را شکستند و آن به یکی از بزرگترین افتخاراتشان تبدیل شد. مورینیو در پایان اظهار کرد: "خیلی زیبا است که توجه خیلی از زنان را جلب کنید. دیدن اینکه چطور بازیکنان و مربیان آس سلتا و همینطور خیلی از زنانی که در مدیریت هستند به تو نزدیک می شوند و شور و شوق خود را نشان می دهند. اگر این واقعیت که امروزه زنان بیشتری در این فضاها مشغول هستند، به دختران و زنان جوان کمک کند تا آن را به عنوان چیزی عادی ببینند و بدانند که می‌توانند به هر کجا که می‌خواهند بروند، فکر می‌کنم این یک چیز بسیار مثبت است." اکنون دیگر رییس یک باشگاه شدن غیر ممکن نیست.