جماران ورزشی؛ تیم ملی هندبال ایران چندی پیش در مسابقات قهرمانی آسیا، در دور سوم مرحله گروهی با نتیجه 30 بر 29 به ژاپن باخت و حذف شد. عملکردی که باعث انتقاد کارشناسان هندبال شد و خیلی ها از لزوم تغییرات جدی در این تیم و سبک بازی بازیکنان گفتند.
علیرضا بکماز، بازیکن اسبق هندبال ایران و سرمربی پیشین ذغال سنگ طبس، در گفت و گو با جماران ورزشی درباره عملکرد تیم ملی هندبال گفت: این نتایج تیم ملی قابل پیش بینی بود چون از ابتدا این انتخاب صحیح نبود. اصلا فدراسیون ما در چند سال اخیر در انتخاب هایش فنی تصمیم نگرفته، بلکه دور هم نشسته اند و انتخاب هایی می کنند که به نظر من بحث فنی در آن دخیل نیست. فقط رضایت سازی می کنند و در تمام رده های ملی چه آقایان و چه بانوان همینطور است. تعدد تعداد مربی ها در چندسال اخیر در تیم های ملی و اتفاقاتی که می افتد و از نظر فنی متوجه آن نمی شوند نیز مزید بر علت است.
او ادامه داد: من پارسال سرمربی ذغال سنگ طبس بودم و یادم می آید که رافائل را معرفی کردند. در هفته هفتم در اصفهان با سپاهان بازی داشتیم و قرار شد رافائل برای اولین بار بیاید لیگ را ببیند، آن هفته و هفته بعد لیگ را دید و اسامی دعوتی ها به تیم ملی اعلام شد. بالاخره من هم سرمربی یک تیم لیگ برتری بودم و مسابقات را دنبال می کردم و تا هفته هشتم رصد کردم اما لیستی که بیرون آمد، طوری بود که اصلا در دو هفته ای که رافائل بازی ها را دید، آن نفرات بازی نکرده بودند. حالا به علت مصدومیت یا... بازی نکرده بودند و این نشان می دهد که در سری اول، مربی خارجی نفرات را انتخاب نکرد بلکه لیست به او القا شد و اسامی بازیکنان را از قبل داده بودند.
بکماز افزود: از این دست کارها زیاد اتفاق افتاده و من زیاد دیده ام. خودم هم یکی از مخالفان سرسخت این قضیه بوده و هستم. اینکه رافائل دوسال مربیگری کرده و این همه بازیکنان را از نزدیک دیده، اما تعداد بازیکنان دعوتی در اردوها، در هر دوره 70 درصد تغییر می کند یعنی چه؟ شما چه طور نمی توانی به ثبات بازیکن برسی؟ چه قدر می خواهی تست کنی؟ چه قدر هر بار بازیکن را آزمایش کنی؟ تیم به ثبات بازیکن نیاز دارد تا به ثبات تاکتیکی و انسجام برسد. چه طور هر دوره 70 درصد تیم را تغییر می دهی؟ یک بار فلان بازیکن سفارش می شود و دفعه بعد یک نفر دیگر. این باگ بزرگی است. رئیس فدراسیون که فنی نیست و به نظرم از آدم های فنی هم مشورت نمی گیرد. چون اگر از افراد فنی مشورت می گرفت همانجا می توانستند جلوی او را بگیرند. چون چیز مشخصی است که یا بلد نیستند یا نمی دانند که این کار را می کنند. اگر نه چه طور می شود هر بار 70 درصد ترکیب تیم را عوض می کنند؟
*چرا از ابتدا جوانگرایی نکردید؟ مگر تیم ملی جای تست بازیکن است؟
سرمربی اسبق تیم زاگرس درباره صحبت های مسئولان فدراسیون مبنی بر جوانگرایی تیم ملی در قهرمانی آسیا گفت: به رده سنی تیم ملی در بازی های کشورهای اسلامی نگاه کنید که چند بازیکن بالای 30 سال داشتیم؟ بازی هایی که اصلا مهم نبود و اگر می خواستیم جوان ها را محک بزنیم، می توانستیم آنجا محک بزنیم. اما در مسابقاتی که برای صعود به جام جهانی است، بازیکنان جوان را آورده ایم و در بوق و کرنا می کنیم که جوانگرایی کرده ایم. مگر تیم ملی جای تست کردن است؟ در تیم ملی شما باید نتیجه بگیرید. اصلا در ورزش بازیکن جوان و پیر معنایی ندارد. بازیکن یا توانایی دارد و خوب است، یا نه. شما 7 سال است رئیس فدراسیونی، از اول یک تیم جوان می چیدی و الان بعد از 7 سال نتیجه می گرفت. اگر به فکر جوانگرایی هستید چرا این کار را نکردید؟ به نظر من این ها بازی با کلمات است و پشت این موارد قایم می شوند تا نتایجی که در این سال ها نگرفته اند را پنهان کنند.
او ادامه داد: همان یک دوری که مانوئل تیم را به جام جهانی برد هم بعد از آن با فدراسیون سر همین تدارکات و دخالت ها، دچار مشکل شد و رفت. تنها کسی که نتیجه گرفت، علیه فدراسیون کار می کرد که به مذاق شان هم خوش نیامد و ایشان رفت. در کل یک باگ بزرگ این است.
علیرضا بکماز، گریزی هم به وضعیت لیگ برتر و انتقاداتش از شیوه برگزاری مسابقات زد و گفت: باگ بزرگ دیگر، برگزاری لیگ است. من سه ماه است استعفا داده ام چون دیگر خسته شدم و از هدایت تیم لیگ برتری در هفته چهارم- پنجم استعفا دادم. آنقدر ناداوری دیدم و بازی هایی را دیدم که از قبل مشخص بود قرار است چه اتفاقی بیفتد، دیگر نتوانستم. بعد خود آقای پاکدل می آید و از داوری می نالد؟ خودتان افرادی مانند من که از داوری می نالم را محروم می کنید و حکم 18 ماه محرومیت و 100 میلیون جریمه می دهید. بعد خودتان در آسیا از داوری می نالید؟ چه داوری؟ وقتی تیم 5 گل جلو بود و همه ایران فهمیدند که باید در آن 5 دقیقه آخر، وقتی دفاع ژاپن بالا بازی کرد تا ایجاد استرس کند تا در 10 ثانیه توپ را تحویلشان بدهی یا نتیجه بگیری، اگر تیم پاور پلی می کرد همان زمان به 40-50 ثانیه می کشید. نیاز به پاور پلی تاکتیکی هم نبود و یک پاور پلی ساده به نفع تیم می شد. چون وقتی 7 به 6 بازی کنی، رقیب عقب می نشیند و می شد تایم را مدیریت کرد و حتی اگر گل نزدیم، گل کمتری بخوریم و در این شرایط شاید ژاپن به 3 گل هم نمی رسید، چه برسد به اینکه بخواهد در 5 دقیقه 6 گل بزند و ما هم هیچی نزنیم و بازی که جلو بودیم را ببازیم.
او افزود: من برای بچه ها ناراحتم چون خیلی زحمت کشیدند و هیچ وقت درگیر چنین مسائلی نمی شوند. اما هم ناتوانی رافائل که در چند دوره اثبات شد و حامیانش در فدراسیون یا دوست نداشتند ببینند، یا واقعا ندیدند که در هر دو حالت این یک ایراد است. اما بچه ها زحمت خودشان را کشیدند و مقصر اصلی و صد درصد این قضیه کسانی اند که این مربی را انتخاب کردند و دفعه قبل هم مربی که از اسلوونی آمد همینطور بود. همه هندبال روز دنیا را می بینند و می فهمند که تیم ملی با هیچ برنامه ای کار نمی کند. اینکه قرار باشد 6 بازیکن را در زمین بفرستی را هر مربی در هر درجه بلد است، اما اینکه بازی تیم شکل و مدل داشته باشد، کار هر کسی نیست. حداقل از یک مربی خارجی در این سطح انتظار می رود بتواند چنین کاری کند.
بکماز گفت: شاید ما انتظار بیش از اندازه ای از هندبال داشتیم و کاش مربیان داخلی می ماندند و همین نتیجه را می گرفتند و کسی هم انتقاد نمی کرد. چون اگر قرار بر درجا زدن باشد و فقط یک سری رضایت سازی ها صورت بگیرد، نیازی به این همه بوق و کرنا نیست. به نظرم الان نفراتی که برای تیم ملی به عنوان مربی انتخاب می شوند یا به عنوان بازیکن دعوت می شوند، مثل یک بلیت سینما آن ها را وارد می کنند تا بعدا از آن ها هواداری کنند. در این وضعیت دنبال پیشرفت نباشید و تا تفکر همین است، این وضعیت ادامه دار است. کسی هم حق انتقاد ندارد چون اگر انتقاد کنند یا از این دایره بیرون می روند، یا کاری می کنند خودش برود. ما هم جزو همین افرادیم که از اول مخالف این ساختار و تصمیم های غیرفنی بودیم و در آینده هم خواهیم بود. اینکه فقط به به و چه چه بخواهی و همه برای اینکه جایگاهشان در باشگاه ها یا فدراسیون را از دست ندهند، تعریف و تمجید کنند که نمی شود. چطور می خواهیم پیشرفت کنیم وقتی هر کس کوچک ترین انتقادی کند تبدیل به دشمن خونی می شود.
*چرا باید فدراسیون در امور جزیی تیم های لیگ برتری دخالت کند؟
کارشناس هندبال ایران درباره دخالت فدراسیون در مسابقات لیگ برتر گفت: من یک مربی 39 ساله هستم و 8 سال در لیگ مربیگری کرده ام. من و آقای امینایی مربی مس کرمان در این سن مربیگری کردیم. اما وقتی کار به جایی برسد که بعد از این همه زحمت و تلاش که کرده ای تا به این نقطه برسی، استعفا بدهی و بروی یعنی کارد به استخوان رسیده. اگر نه کسی بعد از این همه زحمت برای حضور روی نیمکت تیم های لیگ برتری، استعفا نمی دهد. یا باید با شما شریک شوند و حرف هایتان را گوش بدهند، یا اگر هم حرف بزند شما او را بیرون می کنید، پس اینکه من خودم می گذارم و می روم یک درد بزرگ است.
این بازیکن اسبق هندبال که سابقه نشستن روی تیم های لیگ برتری مختلف را دارد، در پاسخ به این سوال که «آیا انتقادها را به رئیس فدراسیون گفته؟»، افزود: قبل از این ها هم چند بار مستقیم با آقای پاکدل صحبت کردم و تنها چیزی که شنیدم این بود که می گفتند فکر می کنی اینطور است. چندبار درخواست دادم که بنشینیم سر مسائل مختلف صحبت کنیم چون بعضی آدم ها هستند که تیم های لیگ برتری را می چینند. یعنی از بدنه فدراسیون به باشگاه ها زنگ بزنی بگویی حق نداری این مربی را بگیری، بلکه باید فلان مربی و فلان بازیکن ها را بگیری. چرا باید فدراسیون چنین کاری کند؟ اگر فقط یک دلیل برای این موضوع داشته باشید، دیگر هر چه بگویید را قبول می کنم. اصلا چرا باید فدراسیون مشاوره بدهد؟ این موضوع در ذهن یا بقیه این را تداعی می کند که وقتی فدراسیون چنین کاری کند، پس از آن تیم حمایت هم می کند. وقتی 15-20 مربی هستند که گزینه های لیگ برترند و باشگاه ها بخواهند با هرکدام کار می کنند، دیگر دخالت شما چه دلیلی دارد؟ یا بازیکنی که منتظر است به بهترین پیشنهاد بپیوندد اما به بازیکن بگویید به فلان تیم برو و اگر نه تو را از تیم ملی خط می زنیم، این ها اتفاقاتی است که باعث شده این ورزش درست نشود و نخواهد شد.
بکماز درباره لزوم تغییر دیدگاه در بخش کلان فدراسیون و تصمیم گیری ها، گفت: اگر شما رئیس فدراسیونی، باید برای مسیر راه برنامه ریزی کنی نه اینکه تا این اندازه جزیی در تدارکات یک تیم هم تعیین تکلیف کنی که چه کسی تدارکات یا بدنساز فلان تیم باشد. ما این ها را از نزدیک به چشم دیدیم اما دیوار حاشا هم بلند است و خیلی زیبا می توانند کتمان کنند. اما من حرف که می زنم پای آن هستم و همین حرف را به آن ها گفتم که از من به جرم نشر اکاذیب و افترا شکایت کردند و تا آخر مسیر هم می روم چون پیش وجدان خودم راحتم که سکوت نکردم. چون ما جوانیم و زحمت می کشیم تا به یک نقطه موفقیت برسیم، اما باگ اصلی و مشکل شما را می بینیم. شما باید همراه باشید. اما چون ممکن است فلانی خوشش نیاید یا فقط برای رضایت یک گروه، چنین کاری کنید و آینده تیم ملی را نابود کنید. بعد هم بیایید با چهره حق به جانب همه چیز را به گردن رافائل بیندازید.
*چرا هیچ کس عذرخواهی نمی کند و توضیح نمی دهند؟/ خیلی از کشورها اصلا به نتایج پایه نگاه نمی کنند
او در پاسخ به این سوال که فدراسیون همه دلایل حذف تیم ملی را به گردن رافائل انداخته، افزود: مگر همین کمیته فنی تصمیم گیری نکرد؟ پس چرا الان یک بیانیه نمی دهند و کسی نمی گوید اشتباه کردیم ببخشید؟ من الان صراحتا اعلام می کنم درباره آقای رحیم زاده اشتباه کردم. زمانی که ایشان مربی تیم بود، کاش من یک کلمه درباره ایشان حرف نمی زدم. من شهامتش را دارم و چند بار مستقیم به ایشان گفتم اشتباه کردم و عذرخواهی کردم اما آن هم از سر دلسوزی برای تیم ملی بود. اما شما هم شهامت دارید عذرخواهی کنید؟ اینکه برای تیم ملی نوجوانان چه اتفاقی افتاد که در مسابقات آسیا و جهان، در سنی که باید شرکت می کردند، اشتباه کردند و فهمیدند نمی توانند برخی بازیکن ها را بازی بدهند. یا درباره بازی با عربستان در قهرمانی آسیا عذرخواهی کردند که بگویند ببخشید یادمان رفت آی دی کارت بازیکن را بیاوریم. می توانید عذرخواهی کنید؟ خب عذرخواهی کنید و مردم هم قبول می کنند، کسی که دشمن شما نیست. اما اینکه حق به جانب بگویید ما نبودیم بلکه کمیته فنی بود و... جالب نیست. شما تصمیم ها را شخصی گرفتید و دو- سه نفرتان در فدراسیون تصمیم می گیرید بعد به گردن یک عده پیشکسوت می اندازید و می گویید با آن ها همفکری کردیم.
سرمربی اسبق ذغال سنگ طبس گفت: این فدراسیون هر وقت سیاستش را از فضاسازی در افکار عمومی، خوشگل جلوه دادن و در بوق و کرنا کردن چیزهای الکی خارج کرد و در اصل قضیه رفت، کار درست می شود. فنی یعنی مثل ورزش روز دنیا. الان می گویند اگر بازیکنی قد 192 سانتی داشته باشد، به او جایزه می دهیم. هندبال که ورزش قدبلندها نیست، بلکه ورزش افرادی است که هوش دارند. در کل دنیا ببینید بهترین بازیکن هایی که یک تنه برای یک تیم تصمیم می گیرند، چه قد و قواره ای دارند. اصلا قد بلندی ندارند. تعدادی از افراد که در فدراسیون هستند، علم 30 سال پیش را پیاده می کنند و فکر می کنند کارشان علمی است. این موضوع برای 20-30 سال پیش است که مثلا روسیه بازیکنان قد بلند داشت و از روی سر شوت می زدند. الان مدل هندبال اینطور نیست. همین حسین صیاد بازیکن بحرین یا گیبسل بازیکن مطرح دانمارک را ببینید که قدشان چه قدر است اما در تیم هایشان یک تنه چه کار می کنند. اصلا بحث این نیست که در استعدادیابی بازیکن قد بلند بیاورید.
او ادامه داد: در تیم زیر 17 سال شما ببینید کادرفنی چه تیم خوبی درست کرد، چون به روز ترین هندبال را بازی کرد. هندبال دنیا خیلی ساده بازی می کند و این تیم هم ساده بازی کرد و در فهم تاکتیکی بازیکن ها درست جا افتاد. همین باعث شد تیم نتیجه بگیرد. اما فدراسیون آنقدر این نتیجه را در بوق و کرنا کرد. وقتی تیم در نونهالان که اولین بار مسابقاتش برگزار شده نتیجه بگیرد، و تیم ها هیچ شناختی نداشتند. در نونهالان ممکن است هیچ تیمی کار نکرده باشد و تیمی مانند ازبکستان که در هندبال آسیا جایگاهی ندارد، نتیجه بگیرد. اما در نوجوانان و جوانان و... وقتی بازیکن قرار است انتقال داشته باشد، مهم است چه کسی این انتقال را انجام دهد.
بکماز گفت: خیلی از کشورها اصلا به نتایج پایه نگاه نمی کنند بلکه سعی می کنند یک تفکر تاکتیکی و انسجام تیمی را القا کنند. ما آمدیم در نوجوانان آسیا دوم شدیم و تیم با آقای رحیم زاده به جهانی رفت که بهترین بازی ها را انجام داد و سر یکسری اتفاق ها تیم نتیجه نگرفت. اما صعود به فینال آسیا خیلی خوب بود. اگر همین تیم که نوجوانان جهان صعود کرده و بازیکنانش به رده جوانان می آیند، باید در همین رده هم نتیجه بگیرد. پس چرا نتیجه نمی گیرد؟ چون شما رفته اید از طریق یکی از دوستانتان که برایتان تبلیغ می کند، مربی آورده اید که قرار شد فقط حرفش را گوش دهید و او هم در کنار این آقا در کنار یک تیم بایستد. آن هم تیم ملی، چون تیم کوچک قبول نمی کنند. حالا ببینید چه نتایج افتضاحی گرفتیم و چندم شدیم. اگر می گویید در نونهالان فلان نتیجه را گرفتیم، پس قبلا در نوجوانان هم دوم آسیا شدیم، چرا این نتایج کسب شد؟ چون دوره انتقال را بلد نیستید و یک نفر می گوید فلان کار را بکنید و می گویید چشم.
او در پایان گفت: هر وقت یک نفر بدون هیچ نگاه و وابستگی خاصی توانست فنی تصمیم بگیرد، تیم نتیجه می گیرد. در ایران هم بچه های فنی زیادی داریم اما فدراسیون نمی خواهد ببیند. بلکه فدراسیون یک سری عزیز دردانه دارد که می خواهد همیشه باشند و برایشان همه کار هم کرده است. پس تا آن تفکر خودشان درست نشود، این وضعیت هیچ وقت درست نمی شود.
