آیتالله سید محمدعلی ایازی طی سخنانی با موضوع «بررسی جایگاه قرآن کریم به عنوان یگانه دلیل نبوت پیامبر اکرم(ص)»، در مرکز پژوهشهای تاریخ اسلام گفت: قرآن از طریق اقناع و تربیت درونی در پی هدایت مخاطب است؛ نه ایجاد شگفتی و نوعی مقهور کردن. معجزه از ریشه «عجز»، حامل بار معناییِ سَلبی و به معنای عاجز کردن و به زانو درآوردن مخاطب است. در حالی که واژگانی چون «آیت» و «بینه»، بارِ ایجابی دارند و همچون تابلوی راهنما، مسیر تفکر و هدایت را به انسان نشان میدهند.
عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه قرآن از طریق اقناع و تربیت درونی در پی هدایت مخاطب است، گفت: اعجاز عقلی به این معنا است که برای درک حقانیت آن باید تأمل و تدبر کرد. قرآن با تغییر ظرفیت وجودی انسان، تمدنی را پایهگذاری کرد که تمام علوم و معارف آن از دلِ همین کتاب جوشیده است. قرآن برخلاف عصای موسی که تنها در انحصار او بود، در دسترس همگان قرار دارد تا پیوسته منشأ تحول باشد.
به گزارش خبرنگار جماران، آیتالله سید محمدعلی ایازی طی سخنانی با موضوع «بررسی جایگاه قرآن کریم به عنوان یگانه دلیل نبوت پیامبر اکرم(ص)»، در مرکز پژوهشهای تاریخ اسلام گفت: دلیل عدم استفاده قرآن از واژه «معجزه» ظرافتی هدایتی دارد. قرآن از طریق اقناع و تربیت درونی در پی هدایت مخاطب است؛ نه ایجاد شگفتی و نوعی مقهور کردن. معجزه از ریشه «عجز»، حامل بار معناییِ سَلبی و به معنای عاجز کردن و به زانو درآوردن مخاطب است. در حالی که واژگانی چون «آیت» و «بینه»، بارِ ایجابی دارند و همچون تابلوی راهنما، مسیر تفکر و هدایت را به انسان نشان میدهند.
عضو مجمع محققین و مدرسین حوزه علمیه قم تأکید کرد: قرآن نمیخواهد با بستن دست و پای اندیشه، مخاطب را مسلوبالاختیار کند، بلکه در پی شکوفایی تعقل و ادراک پیامِ حق و تکامل و تحول است. تعبیر دقیق «بُرْهَانَانِ مِنْ رَبِّکَ إِلَى فِرْعَوْنَ وَمَلَئِهِ» درباره حضرت موسی(ع) نیز گواهی بر همین رویکرد هوشمندانه و تربیتیِ قرآن برای استفاده از این اصطلاح است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اینکه در مسأله اثبات نبوت دو چالش جدی وجود دارد، تصریح کرد: یکی این است که آیا دلیل نبوت پیامبر خود قرآن است؟ دیگر معجزاتی که از طریق روایات نقل شده، چگونه قابل اثبات هستند؟ دیگر اینکه آیا قرآن در مقام نشان دادن اینکه کتاب از سوی خداوند نازل شده و هدفی دارد به عنوان یک امر وجودی است یا امر سلبی است؟
آیتالله ایازی افزود: گرانیگاه مخالفت با آوردن آیه و معجزه در دستهای از آیات قرآن، آوردن امور خارقالعاده و به تعبیر امروز معجزه حسی بوده است؛ یعنی قرآن، خودش بهتنهایی گواه حقانیت نبوت است. قرآن نمیخواهد معجزات حسی بیاورد و تجربه برخورد امت های پیشین به ویژه بنی اسرائیل را یادآور میشود که با این وجود هم قبول نمیکنند. تأکید پروردگار بر اُمّی بودن پیامبر، دلیلی روشن بر همین ادعا است.
وی با بیان اینکه اعجاز قرآن یک اعجاز عقلی و تمدنساز است، اظهار داشت: اعجاز عقلی به این معنا است که برای درک حقانیت آن باید تأمل و تدبر کرد. قرآن با تغییر ظرفیت وجودی انسان، تمدنی را پایهگذاری کرد که تمام علوم و معارف آن از دلِ همین کتاب جوشیده است. قرآن برخلاف عصای موسی که تنها در انحصار او بود، در دسترس همگان قرار دارد تا پیوسته منشأ تحول باشد.
وی تأکید کرد: تأثیرگذاریِ هدایتیِ قرآن، امری موهوم نیست؛ تجربه عصر پیامبر(ص) و پس از آن است که موجی از گرایش و علاقه و جاذبه و ایمان ایجاد کرد. تأثیر روحی و روانی و دلداگی و ایمان به پیامبر(ص)، فداکاری و شهادت و مهمتر ایجاد تمدن کتابی نشانه همین تأثیر قرآن بر جامعه تا به امروز است. تأثیر قرآن بر طبقات فیلسوفان، عارفان، عالمان رشتههای مختلف از نقش هدایتی است.
