در پی حملات نظامی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران طی روزهای اخیر، گزارشهایی از آسیب دیدن برخی آثار تاریخی و فرهنگی کشور منتشر شده است؛ آثاری که بخش مهمی از هویت تاریخی ایران و در مواردی از میراث ثبتشده جهانی به شمار میروند. وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز با انتشار بیانیهای ضمن محکوم کردن این حملات، از جامعه جهانی خواسته است در برابر تهدید و تخریب میراث فرهنگی ایران سکوت نکند.
به گزارش جماران، براساس گزارشها، در جریان این حملات، برخی از بناهای تاریخی و محوطههای فرهنگی کشور در معرض تهدید و آسیب قرار گرفتهاند. در میان آثاری که نام آنها در گزارشها و بیانیه رسمی وزارت میراثفرهنگی آمده، بناهایی مانند کاخ گلستان در تهران، مسجد جامع عباسی در میدان نقشجهان اصفهان، کاخ چهلستون و همچنین درههای تاریخی خرمآباد دیده میشود. این بناها نهتنها از مهمترین نمادهای تاریخی و فرهنگی ایران محسوب میشوند، بلکه برخی از آنها در فهرست میراث جهانی یونسکو نیز ثبت شدهاند و از این رو بخشی از سرمایه مشترک بشریت به شمار میروند.
خبرآنلاین نوشت؛ وزارت میراثفرهنگی در بیانیه خود اعلام کرده است که ایران در روزهای اخیر با «تجاوز نظامی آشکار و مغایر با معاهدات بینالمللی و اصول بنیادین انسانی» از سوی ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی مواجه شده و در جریان این حملات، برخی مناطق تاریخی و فرهنگی کشور در معرض آسیب و تهدید قرار گرفتهاند.
در این بیانیه تأکید شده است که میراث فرهنگی ایران تنها متعلق به یک ملت نیست، بلکه بخشی از حافظه تمدنی جهان محسوب میشود. به گفته این وزارتخانه، آسیب دیدن بناهایی مانند کاخ گلستان، مسجد جامع عباسی در میدان نقشجهان، کاخ چهلستون و محوطههای تاریخی خرمآباد، تنها به معنای تخریب آثار تاریخی ایران نیست، بلکه ضربهای به میراث مشترک بشریت و حافظه تاریخی جهان تلقی میشود.
بر اساس اعلام وزارت میراثفرهنگی، چنین اقداماتی نهتنها عواطف ملی ایرانیان را جریحهدار کرده، بلکه میراثی را که تحت حمایت یونسکو و جامعه بینالمللی قرار دارد، در معرض تهدید قرار داده است. در این بیانیه تأکید شده که هدف قرار گرفتن یا آسیب دیدن میراث فرهنگی در جریان مخاصمات نظامی اقدامی «ضدفرهنگی و ضدتمدنی» محسوب میشود.
نقض آشکار تعهدات بینالمللی
این وزارتخانه همچنین با اشاره به کنوانسیونهای بینالمللی مرتبط با حفاظت از میراث فرهنگی اعلام کرده است که براساس کنوانسیون ۱۹۷۲ حفاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان و همچنین اصول حقوق بینالملل بشردوستانه، هرگونه حمله یا آسیب به اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه نقض آشکار تعهدات بینالمللی محسوب میشود.
در ادامه این بیانیه، وزارت میراثفرهنگی ضمن محکوم کردن آنچه «اقدام جنایتکارانه» خوانده شده، از همه ایرانیان در سراسر جهان خواسته است با استفاده از ظرفیتهای حقوقی، رسانهای و مدنی نسبت به این موضوع واکنش نشان دهند. در این فراخوان از ایرانیان خواسته شده است از طریق اقداماتی مانند برگزاری اعتراضات مدنی، ارسال طومارهای اعتراضی و پیگیری حقوقی، توجه نهادهای بینالمللی را به تهدید میراث فرهنگی ایران جلب کنند.
این وزارتخانه همچنین از سازمانهای بینالمللی از جمله یونسکو و سازمان ملل متحد خواسته است سازوکارهای نظارتی و حقوقی لازم برای حفاظت از میراث فرهنگی در شرایط مخاصمه را فعال کنند. در این بیانیه بر ضرورت اعزام فوری کارشناسان، ناظران و خبرنگاران بیطرف برای بررسی میدانی میزان خسارتها و ارزیابی دقیق آسیبهای وارد شده تأکید شده است.
در بخش دیگری از این بیانیه آمده است که میراث فرهنگی ایران که طی قرنها به دست مردم این سرزمین حفظ شده، امروز در معرض تهدید قرار گرفته و واکنش مسئولانه جامعه جهانی میتواند از گسترش تخریب و آسیب جلوگیری کند.
وزارت میراثفرهنگی همچنین تأکید کرده است که حفاظت از این آثار تنها یک مسئولیت ملی نیست، بلکه دفاع از هویت تاریخی و حافظه جمعی بشریت به شمار میرود. به گفته این وزارتخانه، همبستگی ایرانیان در داخل و خارج از کشور و همچنین حساسیت افکار عمومی جهانی میتواند نقش مهمی در جلوگیری از آسیب بیشتر به این میراث ارزشمند ایفا کند.
در پایان این بیانیه هشدار داده شده است که اگر امروز در برابر تهدید میراث تمدنی ایران اقدام جدی و مسئولانهای صورت نگیرد، تاریخ درباره این سکوت قضاوت خواهد کرد و نسلهای آینده چنین کوتاهیای را نخواهند بخشید.
