موج بازگشت هنرمندان به کشور که از قیصر و اصغر فرهادی شروع شده بود، اخیرا به محسن نامجو، فاطمه معتمدآریا و بیژن مرتضوی رسیده و ظاهرا قرار است طی روزهای آتی، گلشیفته فراهانی و فریبرز عرب‌نیا را نیز شامل شود و اگر از صداوسیما و اقلیتی همیشه‌معترض صرف‌نظر کنیم، این اقدام با واکنش مثبت عمده مردم و فعالین سیاسی و فرهنگی مواجه شد.
پایگاه خبری جماران، زهره شجاع: موج بازگشت هنرمندان به کشور که از قیصر و اصغر فرهادی شروع شده بود، اخیرا به محسن نامجو، فاطمه معتمدآریا و بیژن مرتضوی رسیده و ظاهرا قرار است طی روزهای آتی، گلشیفته فراهانی و فریبرز عرب‌نیا را نیز شامل شود و اگر از صداوسیما و اقلیتی همیشه‌معترض صرف‌نظر کنیم، این اقدام با واکنش مثبت عمده مردم و فعالین سیاسی و فرهنگی مواجه شد.
سال‌ها دولت‌های مختلف سعی کرده‌اند که حداقل به طور لفظی، نشان دهند که آمادگی استقبال از هنرمندان ایرانی ساکن خارج کشور را دارند. به عنوان مثال، محمدمهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ دولت سیزدهم، در دوران وزارت خود چندین بار از تاکیدات شهید رئیسی بر لزوم بازگشت هنرمندان خارج کشور خبر داده بود و حتی یک بار اعلام بود که «معین» هم می‌تواند به ایران بازگردد و مانند سایر خوانندگان، روال‌های قانونی برای برگزاری کنسرت در ایران را طی کند. دولت سیزدهم اما نه‌تنها در این زمینه به توفیقی دست نیافت، بلکه هنرمندان بسیاری در سه سال این دولت به خارج از کشور مهاجرت کردند و آن طور که رئیس سازمان سینمایی دولت سیزدهم اعلام کرده بود، 30 هنرمند سینما در زمان این دولت ممنوع‌الکار شده بودند.
دولت چهاردهم اما در عمل نشان داده که در حال تلاش برای مقابله با ممنوع‌الکاری هنرمندان و همچنین ایجاد بستر برای بازگشت هنرمندان خارج از کشور است. حتی پس از حوادث دی‌ماه سال گذشته نیز رئیس‌جمهور به وزیر اطلاعات دستور داد به طور ویژه به وضعیت هنرمندان گرفتارشده به خاطر آن حوادث، رسیدگی کند. فارغ از این دستورها و حمایت‌های لفظی از هنرمندان، آنچه اکنون تلاش عملی دولت در این زمینه را نشان می‌دهد، تعداد هنرمندان خارج‌نشین بازگشتی به کشور طی چند ماه اخیر است.
در حالیکه عمده مردم، فعالین سیاسی و اجتماعی از بازگشت هنرمندان به کشور استقبال کردند و آن را از ثمرات وفاق دولت و حاکمیت با «جامعه» دانستند و خواستار مسامحه با تعداد بیشتری از هنرمندان ایرانی خارج‌نشین و تشویق آنان به بازگشت به وطن شدند، صداوسیما که عملا به تریبون اقلیتی تندرو تبدیل شده، در گزارشی این اتفاق را خلاف عقلانیت و عدالت عنوان کرد و خواستار برخورد قضایی با هنرمندان بازگشتی شد. رسانه دیگری که از بازگشت هنرمندان به ایران ابراز عصبانیت کرد، ایران اینترنشنال است که این اقدام هنرمندان ایرانی ساکن خارج را غیراخلاقی توصیف کرد. این چندمین بار است که صداوسیما و شبه‌رسانه ضدایرانی ایران اینترنشنال در موضوعی، موضع مشابه اتخاذ می‌کنند و چرایی این امر جای سوال دارد.
اهمیت بازگشت هنرمندان به ایران زمانی بیشتر می‌شود که توجه کنیم عمده آنان، در زمان تجاوز علیه کشورمان کاملا در کنار ایران ایستادند و جنگ را محکوم کردند؛ نامجو در یکی از روزهای جنگ 40 روزه، با انتشار ویدئویی، به شدت به ترامپ و پهلوی هجمه وارد و از خشنودی سلطنت‌طلبان نسبت به تجاوز به کشور ابراز تعجب کرد، اصغر فرهادی در روزهای پایانی جنگ رمضان، حمله به ایران را جنایت جنگی توصیف کرد و از هنرمندان جهان خواست صدای توقف حمله به ایران باشند، گلشیفته فراهانی در مصاحبه‌ای که بهمن سال گذشته و پیش از شروع جنگ داشت، بر مخالفت خود با حمله به ایران تاکید کرد و گفت که ترامپ از جنگ با ایران، تنها هدف تامین منافع خود را پیگیری می‌کند و فریبرز عرب‌نیا هم که همواره مرزگذاری پررنگی با رضا پهلوی داشته و بارها مخالفت خود با تجاوز نظامی به کشور را اعلام کرده است.
بنابراین بر خلاف آنچه صداوسیما تبلیغ می‌کند، استقبال از هنرمندانی که در سخت‌ترین روزها در کنار کشورشان ایستاده‌اند و می‌خواهند در سختی‌های جاری و احتمالی آینده، در داخل ایران و همراه هموطنان‌شان باشند، نه بی‌عدالتی که عین عدالت است؛ چه آنکه رئیس‌جمهور و رئیس مجلس نیز بارها تاکید کردند هسته سخت کشور، تمام ایرانیان حامی ایران هستند.
بازگشت هنرمندان به کشور، جای تقدیر دارد
حسنعلی اخلاقی امیری، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس نیز بر لزوم ملاطفت با ایرانیان بازگشته از خارج تاکید دارد و معتقد است بازگشت هموطنان به کشور، امر مبارکی است که باید تداوم یابد.
وی در گفت‌وگو با خبرنگار جماران با بیان اینکه ایرانیان در تمام نقاط جهان، عشق به کشور را در دل خود دارند، اظهار کرد: اختلاف عقیده طبیعی است، اما بازگشت به میهن، امری مطلوب برای تمام ایرانیان خارج از کشور به شمار می‌رود و میهن نیز آغوش خود را به روی فرزندانش باز کرده است. ممکن است برخی از ایرانیان ساکن خارج کشور پرونده‌هایی داشته باشند که باید مورد بررسی نهادهای مربوطه قرار گیرد، اما به طور کلی، مسیر برای بازگشت هموطنان باز است.
این نماینده مجلس افزود: پس از جنگ 12 روزه، ما قانونی را در مجلس تصویب کردیم که به تسهیل امور ایرانیان خارج از کشور می‌پردازد و تکالیفی را برای نهادهای مختلف تعیین کرده تا بتوان از ظرفیت هموطنان خارج کشور در تمام زمینه‌ها استفاده کرد. حاکمیت آغوش خود را به سوی تمام کسانی که علقه ایران را در دل دارند و به پرچم کشور عشق می‌ورزند، باز کرده است.
اخلاقی امیری ادامه داد: معمولا در کشورهای مختلف، مردم حین جنگ از کشورشان خارج می‌شوند، اما در کشور ما نه‌تنها چنین چیزی رخ نداد، بلکه حتی در جریان دو جنگ اخیر، حدود یک و نیم میلیون ایرانی تقاضای ورود به کشور داشتند. این نشان می‌دهد که مردم ما هر کجا باشند، ایرانی اند و کشور نیز آنان را می‌پذیرد. در این بین، ممکن است برخی بزرگوارانی هم باشند که نیاز است بعضی از اتفاقات گذشته را جبران کنند و در مورد یک سری مسائل توضیح دهند. این هم مشکل خاصی نیست. واقعا بازگشت هنرمندان به کشور، جای تقدیر دارد و جلوه‌ای ویژه از روحیات ایرانی‌ها را به تمام جهان نشان می‌دهد و ثابت می‌کند حتی با وجود برخی تفاوت سلایق، مردم ایران در دفاع از خاک خود در شرایط جنگی، متحد هستند.
باید با مسئولینی که برای بازگشت افراد مسئله‌دار زمینه‌سازی می‌کنند، برخورد شود
در این بین، هستند برخی نمایندگانی که همچنان معتقدند باید با ایرانیانی که در این شرایط جنگی و پس از چند دهه زندگی در خارج، به کشور برمی‌گردند، به خاطر سوابق گذشته‌شان، برخورد شود.
اسماعیل سیاوشی، دبیر کمیسیون فرهنگی مجلس معتقد است نه‌تنها باید با برخی از ایرانیان بازگشته به کشور، برخورد قضایی صورت گیرد، بلکه حتی مسئولینی که زمینه حضور این افراد در کشور را فراهم می‌کنند نیز باید مورد توبیخ قرار گیرند.
وی با بیان اینکه کسانی که به منافع ملی و فرهنگ عمومی مردم پایبند بوده‌اند، می‌توانند به کشور بازگردند، به جماران گفت: اما بازگشت کسانی که چهارچوب‌ها را شکستند و به قرآن و فرهنگ و امنیت کشور توهین کردند با با دشمن همراهی داشتند، اصلا به مصلحت نیستند و اگر فضایی برای بازگشت این‌ها به کشور فراهم شود، حتما باید با کسانی که چنین فضایی را فراهم کرده‌اند، برخورد صورت گیرد، زیرا زمینه‌سازی برای بازگشت این افراد مشکل‌دار به کشور، همکاری با دشمن محسوب می‌شود. بنابراین، باید تمام کسانی که متصدی حوزه فرهنگ و جامعه هستند، مراقبت کنند تا چهارچوب‌ها شکسته نشود.
این نماینده مجلس اضافه کرد: ایران متعلق به تمام ایرانیان است، به شرط اینکه نخواهند ایران را بفروشند و تقدیم دشمن کنند. کسانی که با فرهنگ و عزت مردم مقابله می‌کنند، اصلا ایرانی نیستند. از قوه قضائیه انتظار می‌رود راه را برای بازگشت ایرانیانی که تا کنون اصول را رعایت کرده‌اند، هموار سازد، اما هم با افراد مسئله‌دار و هم با کسانی که به چنین افرادی مجوز می‌دهند، برخورد کند.
به گزارش جماران، در مجموع بازگشت هنرمندان به کشور اتفاق مثبتی است که باید به یک رویه تبدیل شود، اما نکته مهم دیگر، زمینه‌سازی برای فعالیت آنان در کشور است تا هم در وطن بمانند و هم کشور بتواند از ظرفیت‌های آنان بهره گیرد.
