اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: تمام اجزاء ایران هوشیارانه هر روندی را پیگیری میکنند. شاید بیشتر از جنگ باید مراقب دسیسههای دشمن باشیم. متأسفانه آمریکا سخت از آزمونهای قبلی درس میگیرد و بر خطاهای قبلی اصرار دارد. جوابی متفاوت از موارد قبلی نخواهد گرفت.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر اینکه همه اجزای ایران هوشیارانه هر روندی را دنبال میکنند، گفت: تا الآن که من خدمت شما هستم، در مورد دور بعدی برای مذاکرات ما برنامهای نداریم و تصمیمی در این خصوص اتخاذ نشده است. آمریکا همزمان با ادعای دیپلماسی و آمادگی برای مذاکره، رفتارهایی را انجام میدهد که به هیچ عنوان نشانگر جدیت در پیگیری یک روند دیپلماتیک نیست.
به گزارش خبرنگار جماران، اسماعیل بقائی در نشست خبری روز دوشنبه ۳۱ فروردین، گفت: دیروز روز دختر بود و امسال این مناسبت همراه بود با داغی سنگین بهسبب از دست رفتن جانهای عزیزی که در جریان تجاوز نظامی، البته پسر ایران که در همان مدرسه، در همان روز ۲۸ فوریه، در کنار بیش از ۱۷۰ دانشآموز و معلم، قربانی جنایت جنگی آمریکا شدند. ماکان نصیری، کسی که هیچ قطعهای از بدن کوچک او باقی نماند، و این در تاریخ ثبت میشود بهعنوان نماد و نمونهای از کمک آمریکا به مردم ایران. یاد و خاطره همه شهدای مدرسه گرامی باد.
وی افزود: ما در هفت هشت روز اخیر در صحنه دیپلماسی تحولات بسیار زیادی داشتهایم که تمرکزش بر روی مذاکرات مرتبط با پایان جنگ، در وقفهای که موسوم شده به آتشبس، بود.
همه اجزای ایران هوشیارانه هر روندی را دنبال میکنند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «آیا ممکن است آمریکا مجددا در میانه مذاکرات به ما حمله کند؟» گفت: حتماً ما نمیتوانیم تجربه بسیار پرهزینهای را که در یک سال گذشته داشتهایم، از یاد ببریم؛ حتی یک لحظه. ما نمیتوانیم فراموش کنیم که آمریکا در دو نوبت، در کمتر از نه ماه، حین مذاکرات به دیپلماسی خیانت کرد، حقوق بینالملل را به شدیدترین وجه ممکن نقض کرد، به کیان ایران هجوم آورد و تعداد زیادی از بزرگان ما و شهروندان ایرانی را به شهادت رساند و به داراییهای ایران آسیب وارد کرد. بنابراین، حتماً همه اجزای ایران با تمام وجود، هوشیارانه هر روندی را دنبال میکنند. ما در روندهای دیپلماتیک نیز، به همان اندازه و شاید بیشتر از زمان جنگ باید مراقب دسیسههای دشمن باشیم و این وظیفه عاقلانه تیم مذاکراتی و کل مجموعه حاکمیت است.
آمریکا بر برخی از مواضع نامعقول و غیرواقعبینانه اصرار دارد
وی یادآور شد: آمریکا اصرار دارد بر برخی از مواضع نامعقول و غیرواقعبینانه، علیرغم اینکه قبلاً آنها را آزموده است. ما ایرانیها میگوییم «آزموده را آزمودن خطاست»، اما ظاهراً طرفهای مقابل اصرار دارند که این خطا را بار دیگر تکرار کنند؛ و طبیعتاً پاسخ متفاوتی از موارد قبلی نخواهند گرفت.
تا این لحظه ما برای شرکت در دور بعدی مذاکرات برنامه ای نداریم/ رفتار آمریکا نشاندهنده جدیت در پیگیری یک روند دیپلماتیک نیست
تا الآن در مورد دور بعدی برای مذاکرات برنامهای نداریم و تصمیمی در این خصوص اتخاذ نشده است
بقائی در پاسخ به این پرسش که «آیا دور دوم مذاکرات برقرار است و گزارش رسانهها مبنی بر سفر هیأت آمریکایی به اسلامآباد برای دیدار روز سهشنبه را تأیید میفرمایید؟» گفت: تا الآن که من خدمت شما هستم، در مورد دور بعدی برای مذاکرات ما برنامهای نداریم و تصمیمی در این خصوص اتخاذ نشده است. آمریکا همزمان با ادعای دیپلماسی و آمادگی برای مذاکره، رفتارهایی را انجام میدهد که به هیچ عنوان نشانگر جدیت در پیگیری یک روند دیپلماتیک نیست.
وی ادامه داد: از همان ابتدای شروع اجرای تفاهم آتشبس، ما مواجه شدیم با بدعهدی و نقزنی آمریکا؛ اگر بخواهیم کلمه خیلی نجیبانهای را استفاده کنیم. ابتدا گفتند آتشبس لبنان بخشی از آتشبس نبود، در حالی که میانجی پاکستانی بر این امر تصریح داشت. بعد از آن که به هر ترتیب بود و در این خصوص تفاهمی حاصل شد، ما مواجه شدیم با اقداماتشان در تنگه هرمز؛ همان چیزی که تحت عنوان محاصره دریایی اسم گذاشتند. همین ساعات اخیر شاهد بودید که حمله به یک کشتی تجاری ایران صورت گرفت. اینها همگی نقض صریح آتشبس تلقی میشود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: نفس محاصره دریایی و بنادر یک کشور، طبق قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد که یک سند اجماعی است و مورد تأیید همه کشورهاست، مصداق عمل تجاوزکارانه است. در چنین وضعیتی، واقعاً رفتار با گفتار هیچ سازگاری ندارد و صرفاً بدگمانی به حق ایرانیان در مورد قصد و نیت آمریکا از کل این فرایند را تشدید میکند. جمهوری اسلامی ایران با دقت و با در نظر گرفتن یک چیز که برای همه ما ملاک اصلی تصمیمگیری است و آن منافع و مصالح ملت ایران است، در مورد ادامه مسیر تصمیم لازم را اتخاذ خواهد کرد.
برای تأمین منافع ملی ایران قائل به ضربالاجل و اولتیماتوم نیستیم
وی در پاسخ به این پرسش که «آیا اقدام دیپلماتیکی یا فرآیندی برای تمدید احتمالی آتشبس وجود دارد یا خیر؟» گفت: اول اینکه ما برای تأمین منافع ملی ایران قائل به ضربالاجل و اولتیماتوم نیستیم؛ دوم اینکه این جنگ را ما آغاز نکردیم. ما در هر دو نوبت، یعنی هم در خرداد ماه و هم در اسفند ۴۴، در دفاع از کیان ایران وارد عمل شدیم و اعلام کردیم تا هر زمان که منافع ایران اقتضا کند، به دفاع از خود ادامه میدهیم. بدون تردید، اگر آمریکا یا رژیم صهیونیستی مرتکب ماجراجویی تازهای شوند، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران با تمام توان، آمادگی دفاع از کشور را خواهند داشت.
جامعه بینالمللی باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را بهخاطر ناامنسازی تنگه هرمز و خلیج فارس پاسخگو کند
بقائی تأکید گفت: هر آنچه که در خلیج فارس و تنگه هرمز اتفاق میافتد، تنها دلیل و سبب آن اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی است. تا قبل از ۲۸ فوریه، تنگه هرمز و کل خلیج فارس و دریای عمان ایمن و امن بود. بنابراین، جامعه بینالمللی باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را بهخاطر ناامنسازی تنگه هرمز و خلیج فارس پاسخگو کند. جامعه بینالمللی باید مراقب باشد که جای خاطی و قربانی را جابهجا نکند، زیرا این امر صرفاً موضوع را پیچیدهتر خواهد کرد. در رابطه با حادثه برای کشتی هندی هم مراجع صلاحیتدار ما مشغول بررسی هستند که آیا واقعاً این حادثه از سوی نیروهای ما بوده است یا خیر. این موضوع در دست بررسی است.
روند بررسی پیام ارائه شده از سوی پاکستان در داخل ادامه دارد
وی در پاسخ به این پرسش که آیا بررسیهای طرح ارائه شده از سوی پاکستان به ایران در داخل تمام شده یا خیر؛ گفت: روند بررسی این طرح ادامه دارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری درباره نقض آتش بس در لبنان گفت: این هم یکی از نمونههای دیگری است که واقعاً همه شاهدش هستند. طرف مقابل مدام بازی سرزنش را به سمت ایران محوّل میکند؛ یعنی به جای آنکه ایرادهای خودش را بیان کند، ایرادهای خودش را میپوشاند و ایران را به نقض آتشبس متهم میکند.
وی ادامه داد: از همان ابتدای آتشبس، آمریکا در اجرای یک جزء مهم آتشبس که همان توقف در لبنان بود، قصور بسیار محرزی داشت. در این چند روز هم، با وجود اینکه روز جمعه قرار شد آتشبس لبنان برقرار شود و قرار شد تنگه هرمز بر اساس تفاهم آتشبس ۱۹ فروردینماه، مجدداً با همه آن مختصاتی که عرض شده بود -یعنی با هماهنگی نیروهای مسلح ایران که هدفش اطمینان از تردد ایمن بود- برقرار شود، دیدیم که آمریکا بلافاصله اعلام کرد که محاصره دریایی ایران را ادامه خواهد داد.
بقائی افزود: یعنی در واکنش به یک تفاهمی که یک جزءِ آن آتشبس در لبنان بود و جزءِ دیگرش ایفای تعهدات ایران در رابطه با تنگه هرمز طبق تفاهم ۱۹ فروردین، دیدیم که آمریکا بر بدعهدی و نقض آتشبس اصرار ورزید. این موارد همگی گواه بر این است که آمریکا ظاهراً در روند دیپلماتیک جدیتی ندارد.
ضامن امنیتی انحصاری ایران، مردم ایران هستند
وی در پاسخ به پرسشی در خصوص نقش چین و روسیه بهعنوان میانجی یا ضامن امنیتی مذاکرات ایران و آمریکا، تأکید کرد: پیشتر نیز عرض کردهام که ضامن امنیتی انحصاری ایران، مردم ایران هستند؛ این یک نکته. دوم اینکه تمامی کشورها وفق منشور سازمان ملل متحد و حقوق بینالملل، در قبال تعهدات خود مسئولیت دارند و در این موضوع تردیدی نیست. مسئولیت کشورهای عضو دائم شورای امنیت بیشتر است. ما از روسیه و چین بهخاطر اقدام مسئولانهشان در وتوی قطعنامهای که حقیقتاً قطعنامهای کاملاً ضد صلح و مغایر با واقعیتها بود، تشکر میکنیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در تماس مستمر با هر دو کشور، یعنی چین و روسیه، هستیم و معتقدیم که در نهایت به نفع کل جامعه بینالمللی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی بهخاطر قانونشکنیهای بسیار پرتبعاتی که در منطقه ما انجام دادهاند، پاسخگو شوند. این پاسخگویی میتواند هم در چارچوب سازمان ملل متحد و شورای امنیت و هم در سایر چارچوبهای منطقهای مانند بریکس و سازمان همکاری شانگهای صورت گیرد؛ جایی که هم روسیه و هم چین میتوانند نقش بسیار مهمی ایفا کنند.
نشانه جدی از عزم آمریکا برای دیپلماسی نمیبینیم/ در مذاکرات با آمریکا، اعتمادی وجود ندارد
وی در پاسخ به این پرسش که «آیا میتوان به امضای آمریکا پای این توافق اعتماد کرد؟» گفت: اعتماد، مبنای ما نیست. طبیعی است که در مذاکرات با آمریکا، اعتمادی وجود ندارد. هیچ اعتمادی بین ایران و آمریکا وجود ندارد، بهدلیل خلافکاریهای طولانیمدت و مستمری که انجام دادهاند. ما بر اساس منافع و مصالح خود تصمیمگیری میکنیم. در مورد هر تفاهم یا توافق احتمالی نیز باید بهنحوی عمل کنیم که اهرمها و توانمندیهای خودمان تضمینکننده اجرای آن تفاهم باشد.
بقائی افزود: در مورد هیأت آمریکا، اینکه سفر کردهاند یا گفتهاند قصد سفر دارند، موضوعی است که به خودشان مربوط میشود. اما همانطور که عرض کردم، به این دلیل روشن که نشانه جدی از عزم آمریکا نمیبینیم و برعکس، نشانههای مکرر و متعددی از نبود جدیت مشاهده میشود؛ نمیتوان از پیشبرد دیپلماسی در معنای واقعی و متعارف آن سخن گفت؛ نه دیپلماسی به معنای دیکته کردن.
مواضع ایران معقول بوده و قرار نیست با افزایش اصرار، تغییری در مواضع ایجاد شود
وی درباره پیشنهادات آمریکا و جزئیات آن که در سفر عاصم منیر فرمانده ارتش آمریکا ارائه شده و پیشنهاد ۱۵ بندی جدید به آمریکاییها از سوی ایران، گفت: صورت مسأله را اینگونه ببینید که پس از آنکه آمریکا در ابتدا یک طرح ۱۵ بندی ارائه کرد، ما پیشنهاد خود را در قالب ۱۰ بند به آنها ارائه دادیم. بر اساس این موارد و ملاحظات و نقطهنظراتی که طرف مقابل داشت، در اسلامآباد مذاکرات مفصلی صورت گرفت. حاصل آن بهنوعی به یک بسته تبدیل شد که در جریان سفر آقای عاصم منیر به تهران مورد بررسی قرار گرفت.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: طبیعی است که در روند مذاکراتی، هر دو طرف نقطهنظرات خود را بیان کنند و متناسب با پیشنهاد طرف مقابل، پیشنهاداتی ارائه دهند. اینکه از واژه «جدید» استفاده میشود، چندان دقیق نیست، زیرا مواضع ما بسیار روشن است. ما، برخلاف طرف مقابل که متأسفانه مدام مواضع خود را تغییر میدهد، خواستههایش را عوض میکند و در سطح رسانهها اظهارات متناقضی مطرح میکند که قطعاً کمکی به پیشبرد مذاکرات نمیکند، در روندهای مذاکراتی ثابتقدم بودهایم.
وی افزود: ما میدانیم چه مواردی مدنظرمان است و چه مواردی را نمیتوانیم بپذیریم. برخی از موضوعات را از ابتدا بهصراحت اعلام کردهایم که برای ما قابل قبول نیست و اصرار بر آنها قرار نیست تغییری در مواضع ما ایجاد کند. به نظر میرسد مواضع ما بسیار معقول و منصفانه است. بسیاری از مواردی که در رسانهها درباره جزئیات مطرح شده، همانطور که خودتان نیز میتوانید حدس بزنید، قابل تأیید نیست.
اجازه نمیدهیم حقوق و منافع ملی ایران بهدلیل قلدری دیگران تضییع شود
بقائی در پاسخ به این پرسش که «آیا ایران برای دور بعدی مذاکرات، مانند دوره پیشین، پیششرطهایی را تعیین میکند؟» گفت: موضع ما بسیار روشن و معقول است. مبنای ما منافع ملی ایران است. ما هیچ چیزی فراتر از حقوق و منافع ملی ایران از کسی مطالبه نمیکنیم و اجازه نمیدهیم حقوق و منافع ملی ایران بهدلیل قلدری دیگران تضییع شود. در رابطه با وضعیت کنونی هم ما با نقض آتشبس مواجه هستیم؛ در دورهای که قرار بوده این وقفه برقرار باشد، هم در لبنان شاهد نقض آتشبس بودهایم، هم بهزعم آنها محاصره دریایی ایران مطرح شده و هم تعرض به یک کشتی تجاری رخ داده است. تمامی این موارد، هم نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد است و هم نقض صریح آتشبس. در چنین شرایطی، واقعاً این پرسش مطرح است که چگونه میتوان به ادعای آمریکا درباره مصالحه و دیپلماسی اعتماد کرد.
وی در پاسخ به پرسشی در خصوص ادبیات دیپلماتیک ایران با اروپا، اظهار داشت: ادبیات ما بسیار جدی و مستدل است. آن چیزی که ما در واکنش به درخواست مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران برای رعایت حقوق بینالملل و بازگشایی تنگه هرمز برجسته کردیم، جلب توجه آنها به نقضهای فاحش حقوق بینالملل بود که متأسفانه بسیاری از کشورهای اروپایی و خود اتحادیه اروپا مرتکب آن شدند. موضوع این است که شما نمیتوانید از حقوق بینالملل به عنوان یک ابزار دمدستی استفاده کنید؛ هرجا که منافعتان اقتضا کرد، کشورهای دیگر را متهم به نقض حقوق بینالملل بکنید و هرجا که منافعتان اقتضا کرد، به راحتی نقض حقوق بینالملل را نادیده بگیرید یا خودتان در نقض آن همدست شوید.
سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: در مورد اتحادیه اروپا، واقعاً عملکرد آنها در این دو سه سال روشن است: موضعشان در قبال نسلکشی هولناک در غزه چه بود؟ موضعشان در قبال حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران چه بود؟ در قبال جنایات جنگی که آمریکا و رژیم صهیونیستی در ایران مرتکب شدند و جنایاتی که در لبنان مرتکب میشوند، این موارد چیست؟ در رابطه با تنگه هرمز نیز، اتحادیه اروپا نمیتواند فقط به خاطر نگرانی از قیمت سوخت، ایران را شماتت کند، در حالی که میداند عامل و بانی این وضعیت آمریکا بوده است. بنابراین، درخواست ما از اتحادیه اروپا این است که بر اساس واقعیتها نظر بدهد و موضع بگیرد، و نه صرفاً در راستای خشنودسازی آمریکا.
از ایفای نقش سازنده برای ایجاد صلح بین پاکستان و افغانستان دریغ نخواهیم کرد
وی در پاسخ به پرسشی در خصوص احتمال میانجیگری ایران در مناقشات پاکستان و طالبان، گفت: ایران کشوری صلحطلب است و تمایل جدی ما این است که در منطقه پیرامونی، همواره صلح و ثبات برقرار باشد. همانگونه که در نخستین پیام مقام معظم رهبری به مناسبت سال نو نیز مورد تأکید قرار گرفت، یکی از موضوعات مهم، مسأله منازعه میان پاکستان و افغانستان بود و در آن، آمادگی ایران برای کمک به برقراری صلح و آرامش میان دو کشور اعلام شد. بنابراین، جمهوری اسلامی ایران هر کمکی را که در توان داشته باشد، در راستای کاهش تنشها و تقویت ثبات میان پاکستان و افغانستان انجام خواهد داد و در این مسیر از ایفای نقش سازنده دریغ نخواهد کرد.
اقداماتی که ایران در مورد تنگه هرمز انجام د اده منطبق بر حقوق بینالملل بوده است
بقائی در پاسخ به سؤالی تأکید کرد: در مورد تنگه هرمز، اقداماتی که ایران انجام داده، کاملاً منطبق بر حقوق بینالملل بوده است. ما هیچ اقدام غیرقانونی انجام ندادهایم. دلیل آن نیز روشن است؛ ایران مورد هجمه آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت و آمریکا از پایگاههای نظامی مستقر در سوی مقابل تنگه هرمز برای هماهنگی، اجرا و پشتیبانی از تجاوز نظامی علیه ایران استفاده کرد.
وی ادامه داد: در شرایط تعرض نظامی، کشور ساحلی مجاز است تدابیری را برای جلوگیری از تداوم تجاوز کشورهای متخاصم اتخاذ کند. همچنین باید در نظر داشت که بخش عمدهای از تنگه هرمز در آبهای سرزمینی ایران قرار دارد؛ بنابراین، اقداماتی که انجام شده، در راستای تأمین منافع ملی ایران و نه بهمنظور رفتار تجاوزکارانه، بلکه در چارچوب دفاع از خود صورت گرفته است. بله، ما آگاه هستیم که بسیاری از کشورها از این وضعیت متأثر شده و متضرر شدهاند، اما راه مواجهه با این شرایط، ارائه نشانی نادرست و ملامت ایران نیست. باید طرفی که عامل این وضعیت است؛ یعنی آمریکا و رژیم صهیونیستی مورد خطاب و پاسخگویی قرار گیرد.
قطعا حفاظت از دستاوردهای ایران چه در حوزه هستهای و چه علمی برای ما مهم است
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: همانطور که خاک ایران برای ما مقدس و مهم است، اورانیوم غنیشده هم برای ما حائز اهمیت است. این بیانِ من بود که مطرح کردم. به نظر من هم جان ایرانی مقدس است و هم دارایی ایرانی. هر آنچه که محصول فکر و عرق جسم، روان و روح ایرانی است، برای ما ارزشمند و مقدس است. از این باب میتوانیم بگوییم همانطور که جان ایرانیان برای ما ارزشمند و مقدس است، هر آنچه که به عنوان دارایی ایران محسوب میشود، برای ما به همان اندازه ارزشمند است و برای پاسداشت آن باید تلاش کنیم.
وی ادامه داد: بحث هستهای و علم و دانشی که مبنای دستاوردهای هستهای ایران بوده، یک نماد و نشانهای است از تلاش و غیرت ایرانی برای فتح قلههای علمی. این را ما از جایی وارد نکردیم. اگر ارزشمند نبود، دشمنان ما تا به این میزان برای گرفتن آن از دست ما جنایت مرتکب نمیشدند، حداقل دو جنگ راه نمیانداختند و تحریمهای به زعم خودشان کشنده علیه ایران اعمال نمیکردند. قطعاً حفاظت از دستاوردهایمان چه در حوزه هستهای و چه در حوزه صنعت و علم برای ما باید مهم باشد و برای آن هر کاری که لازم باشد انجام دهیم.
بقائی خاطرنشان کرد: اصلاً تصادفی ندانید که در این ۳۰، ۴۰ روز، یکی از اهداف اصلی دشمن، دانشگاهها، مراکز علمی، دانشبنیان و صنعتی ما بود. این نشان میدهد که برای دشمن، توسعه، پیشرفت علمی و رفاه ایرانیان موضوعی است که قطعاً با آن مشکل دارند.
وضعیت «نه جنگ و نه صلح» به سود رژیم صهیونیستی است
وی در پاسخ به این پرسش که «در حال حاضر، نه سخن از مذاکره و توافق برای رسیدن به صلح است و نه وضعیت بهگونهای است که بتوان بهطور قطعی از ورود به جنگ سخن گفت. در این زمینه، تحلیلی وجود دارد که بر این نکته تأکید میکند که وضعیت «نه جنگ و نه صلح» بیشتر به سود اسرائیل و رژیم صهیونیستی است. آیا با این تحلیل موافق هستید؟» پاسخ مثبت داشت و گفت: بله.
هیچگاه موضوع انتقال اورانیوم بهعنوان یک گزینه از سوی ما مطرح نبوده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بحث انتقال اورانیوم غنیشده، گفت: این موضوع نه در این دوره از مذاکرات و نه در دورههای قبل مطرح بوده است. آنچه آمریکاییها بیان کردهاند مربوط به ادعاها و طرحهای خودشان است. همانطور که در مصاحبه قبلی نیز عرض کردم، هیچگاه موضوع انتقال بهعنوان یک گزینه از سوی ما مطرح نبوده است.
در جریان مذاکرات خوشبین نیستیم بلکه واقعبین هستیم
وی در پاسخ به این پرسش که «با توجه به موضعگیریهای متناقض مقامات آمریکایی، چقدر میتوان به موفقیتآمیز بودن مذاکرات خوشبین بود؟»، گفت: ما قطعاً خوشبین نیستیم، ما واقعبین هستیم. تجارب نه فقط یک سال اخیر، بلکه تجربههای ۵۰، ۶۰، ۷۰ سال اخیر ما را به شدت واقعبین کرده، در حدی که شاید بشود گفت «بدبینی مفرط» نسبت به رویکردهای آمریکا. فکر میکنم بدبین بودن نسبت به دشمن، عین خردورزی است.
ادعای پرخاش به هیأت مذاکره کننده ایرانی روایتسازی رسانهای آمریکا است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره رفتارهای عجیب و نامتعادل رئیسجمهور آمریکا و این ادعای وی که در یک تماس تلفنی با طرف ایرانی، لحن تند و حتی فریاد زده است؛ و اینکه آیا باید این ادعاها را بخشی از روایتسازی رسانهای آمریکا دانست، گفت: بله، این بخشی از روایتسازی رسانهای آمریکاست و اساساً چنین فرصتی برای کسی که بخواهد به هیئت نمایندگی ایران پرخاش کند یا داد زند نه فراهم شده نه فراهم میشود.
سردرگمی مقامات آمریکایی به فرآیند دیپلماسی ضربه زده است
وی در پاسخ به پرسشی درباره «نقش معاون رئیس جمهور آمریکا در مذاکرات و حاشیه هایی که حضور او در عرصه سیاست داخلی آمریکا ایجاد کرده»، گفت: در اینکه دعواهای داخلی یکی از عوامل اصلی تعیینکننده در نوع رفتارهای مقامات آمریکایی است، تردیدی نیست. بخش بسیار بزرگی از جامعه آمریکا با اقدامات خلاف قانون دولتمردانشان مخالف هستند. راهپیماییهایی که در شهرهای مختلف برگزار شد یا برگزار میشود و موضعگیریهایی که از طرف شخصیتهای مختلف و رسانههای مختلف آمریکایی مطرح میشود، گواه این است که مسیر انتخابشده توسط دولت آمریکا را به نفع منافع آمریکا نمیدانند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: آنچه که ما شاهدش هستیم، تظاهرات بیرونی یا تجلیات بیرونیِ دعواهای داخلی است که از طریق تناقضگوییها و رفتارهای سردرگمکننده یا ناشی از سردرگمی مقامات آمریکایی شاهدش هستیم. این یکی از مسائل و مصائبی بوده که در این یک سال و نیم در روندهای دیپلماتیکی که به آمریکا ایجاد شد، ما شاهدش بودیم و خودش عاملی بوده در ضربه زدن به فرایندهای دیپلماسی.
وی در پاسخ به این پرسش که «تصویب قانون مدیریت تنگه هرمز در مجلس تا چه حد میتواند مانع زیادهخواهی آمریکا و موضعگیریهای غربیها شود؟» گفت: بدون تردید، همه اجزای حاکمیت اعم از مجلس شورای اسلامی، شورای عالی امنیت ملی، نیروهای نظامی و وزارت امور خارجه، هر یک به سهم خود و به شیوهای که تأمینکننده منافع ملت و تثبیتکننده دستاوردها باشد، اقدامات لازم را انجام میدهند. در خصوص لایحهای هم که اشاره کردید، قاعدتاً در هماهنگی با وزارت امور خارجه بخشهایی که به ما مرتبط میشود حتما این کار را دنبال خواهیم کرد.
تنها طرف میانجی ما پاکستان است
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره «میانجیگری مصر در روند کاهش تنش میان ایران و ایالات متحده»، گفت: الان تنها طرف میانجی ما پاکستان است. بله، کشورهای دیگری هم تماسهایی دارند برای کمک به این روند، ولی خیلی روشن است که فعلاً پاکستان این روند را دنبال میکند. اینکه وظایف میانجی چیست، قطعاً برای میانجیها بسیار مهم است که اعتبارشان حفظ شود؛ هم کشور میانجی و هم نهاد میانجیگری به عنوان یکی از نهادهای شناختهشده برای حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی.
وی افزود: در هر دو مورد، آمریکا در ماههای گذشته و در یک سال گذشته خیانت کرد. خیانت به روند دیپلماتیک به این معناست که اعتبار طرف میانجیگر هم زیر سؤال میرود و این اصلاً خوشایند نیست؛ نه فقط برای آن کشور، بلکه برای حقوق بینالملل و برای نهادهای حقوقی و بینالمللی که برای قرنها ابزار حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بین کشورها بودند.
وزارت امور خارجه هیچ اقدامی را بدون هماهنگی با نهادهای بالادستی انجام نمیدهد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی در خصوص توئیت وزیر امور خارجه در زمینه بازگشایی تنگه هرمز گفت: اصولاً وزارت امور خارجه بهعنوان دستگاه دیپلماسی، هیچ اقدامی را بدون هماهنگی با نهادهای بالادستی انجام نمیدهد. ما دیدگاهها و نظرات کارشناسی خود را در همه مراحل با دقت بیان میکنیم، اما نهایتاً تصمیمگیری، بهویژه در موضوعاتی با این درجه از اهمیت، حتماً با هماهنگی مراجع صلاحیتدار کشور انجام میشود.
وی ادامه داد: برخورد صورتگرفته با این موضوع، تا حدی جای گلایه دارد. اینکه توییت دولتمردی که به تناقضگویی و تفرقهانگیزی و سوءاستفاده از پویاییهای داخلی جامعه ایران شهرت دارد، مبنای هجمه به دستگاه دیپلماسی قرار گیرد، تصور نمیکنم مورد تأیید هیچ عقل سلیمی باشد. همانطور که پیشتر نیز توضیح داده شد، توئیت آقای دکتر عراقچی بخشی از تفاهمی بود که پس از اعلام آتشبس در لبنان حاصل شد. قرار بر این بود که جمهوری اسلامی ایران نیز تعهدات خود را در ارتباط با تنگه هرمز؛ تعهداتی که در ۱۹ فروردین نسبت به آنها تأکید شده بود، اجرایی کند. این موضوع، یک تفاهم جدید نبود، بلکه اجرای تفاهمی بود که به دلیل نقض آتشبس در لبنان و عدم اجرای تعهدات از سوی آمریکا، بهطور کامل محقق نشده بود.
بقائی تأکید کرد: لذا این توئیت صرفا تأیید بر اجرای تعهدات ایران در تنگه هرمز در چارچوب هماهنگیهای لازم بود؛ نکتهای که از ابتدا نیز در متن توییت بهصراحت به «هماهنگی» اشاره شده بود. با این حال، متأسفانه این اقدام بلافاصله با واکنش نامناسب آمریکا مواجه شد و در عمل، این روند را مختل کردند.
از همه امکانات و ظرفیتها برای تداوم فروش نفت ایران استفاده میکنیم
وی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه «استقرار نیروهای آمریکایی برای محاصره دریایی تا چه میزان فروش روزانه نفت ایران را تحت تأثیر قرار داده است؟» گفت: قاعدتاً در این خصوص وزارت نفت باید پاسخ دقیق بدهد، ولی آن چیزی که مشخص است این است که ما از همه امکانات و ظرفیتهایمان استفاده میکنیم تا بتوانیم فعالیت عادی صنعت نفتمان را ادامه دهیم و فروش نفتمان نیز ادامه پیدا کند. این موضوعی است که دوستان در وزارت نفت از همان روزی که جنگ شروع شد، با دقت پیگیر آن هستند و انشاءالله آن را به بهترین نحو انجام میدهند.
در شرایط فعلی نمیتوان درباره عادی شدن تردد در تنگه هرمز صحبت کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، یعنی بازگشت به وضعیت قبل از جنگ، چیست؟» گفت: در هر بحثی درباره تنگه هرمز، باید زمینه شکلگیری این وضعیت را مدنظر قرار داد. تا قبل از ۹ اسفند و آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، هیچ مشکلی در تنگه هرمز وجود نداشت و عامل ایجاد وضعیت فعلی، آمریکا بوده است. ما کماکان در وضعیت جنگی قرار داریم. هرچند ظاهراً آتشبسی اعلام شده، اما این آتشبس از همان ابتدا با نقضهای مکرر از سوی آمریکا مواجه بوده و با اعلام تهدید نسبت به هدف قرار دادن بنادر و کشتیهای ایران، وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، مادامی که این وضعیت وجود داشته باشد، نمیتوان بهصورت یکسویه درباره عادی شدن تردد در تنگه هرمز صحبت کرد؛ نه صرفاً بهدلیل تدابیر اتخاذشده از سوی ایران بهعنوان دولت ساحلی، بلکه به این دلیل که کشتیها، صاحبان کالا و شرکتهای بیمه، بهدلیل نگرانی از شرایط موجود، خود تمایلی به عبور از این منطقه ندارند. نکته دیگر اینکه ایران نمیتواند اجازه دهد این وضعیت در آینده تکرار شود. بنابراین، تجربه تلخ این اقدام نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران را به این نتیجه رسانده است که برای اطمینان از تردد ایمن کشتیها از تنگه هرمز، لازم است پروتکلهای مشخصی تنظیم شود. این یک رویکرد مسئولانه از سوی دولت ایران بهعنوان دولت ساحلی است تا ایمنی و امنیت این آبراه در آینده به بهترین شکل تأمین شود.
مردم ایران می دانند که ادعاهای دولتمردان آمریکایی درباره ایران عاری از صداقت است
بقائی در پاسخ به این پرسش که «با توجه به اظهارات اخیر برخی اقتصاددانان آمریکایی مبنی بر اینکه محتملترین توضیح برای دروغهایی که ترامپ در روز جمعه درباره ایران مطرح کرد، دستکاری بازار است، نظر شما در خصوص این اقدامات و دروغهای ترامپ درباره ایران چیست؟» گفت: این موضوع، کار ما را تا حدودی دشوار و در عین حال آسان میکند. دشوار از این جهت که گاهی اوقات برخی از رسانههای داخلی این حرفها را جدی میگیرند و به جای پیگیری واقعیات، به راحتی دستگاه دیپلماسی را مورد انتقاد قرار میدهند.
وی ادامه داد: آسان از این جهت که برای مردم ما کاملاً روشن شده است که در دو سال اخیر، اظهارات مقامات آمریکایی تا این حد ضد و نقیض و متناقض بوده که واقعاً نشان میدهد حداقل در رابطه با ادعاهایشان درباره مردم ایران، دیپلماسی و موضوعات مشابه، هیچگونه صداقت و جدیتی ندارند.
اجازه نمیدهیم هیچ موضوعی که ارتباطی با اصل مذاکرات نداشته باشد تمرکز ما را از منافع ملی منحرف کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی گمانهزنیها مطرح شده مبنی بر اینکه آقای ونس اختیارات کافی برای توافق نداشته و در جریان مذاکرات با واشنگتن و حتی بهزعم برخی رسانهها با رژیم صهیونیستی در تماس بوده است؛ در این خصوص توضیح شما چیست؟» گفت: تیم مذاکراتی آمریکا اعلام کردند که بعد و یا در حین مذاکرات به مقامات اسرائیلی گزارش میدادند. در مورد احتمالات و فرضیات، من نظری ندارم. مشخص است که هیچ موضوعی که ارتباطی با اصل مذاکرات نداشته باشد، اجازه نمیدهیم تمرکز ما را از منافع ملیمان منحرف کند. برای ما، آنچه اهمیت دارد حرکت در چارچوب دستورالعملهای روشن و پیگیری مواضع مشخص است.
وی ادامه داد: درباره اینکه دور بعدی مذاکرات برگزار میشود یا خیر، چه زمانی خواهد بود و چگونه خواهد بود، تصمیمی اتخاذ نشده است. بنابراین، اگر چنین تصمیمی گرفته شود، درباره مباحث شکلی و جزئیات آن نیز بهطور طبیعی در زمان خود صحبت خواهد شد
ایران درباره توانمندیهای دفاعی خود مذاکره نخواهد کرد
بقائی این پرسش را که «اگر مذاکراتی در پاکستان برگزار شود، آیا ایران امتیازاتی به طرف مقابل خواهد داد و خطوط قرمز در این زمینه چیست؟ بهعنوان مثال، آیا ممکن است موضوع توان موشکی ایران در دستور کار مذاکره قرار گیرد؟» آن را عجیب توصیف و تأکید کرد: ایران درباره توانمندیهای دفاعی خود مذاکره نخواهد کرد.
وی در پاسخ به این پرسش که «مسئولین امارات، ایران را تهدید استراتژیک میدانند. ارزیابی شما از این اظهارات چیست؟» گفت: این تحلیل ۱۰۰ درصد اشتباه است و باید اصلاح شود. ما نمیتوانیم خودمان را به خواب بزنیم و واقعیتها را نادیده بگیریم. جمهوری اسلامی ایران به هیچ عنوان دشمنی با هیچیک از کشورهای منطقه ندارد و این موضوع در عمل نیز اثبات شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار داشت: آنچه در این ۴۰ روز گذشته اتفاق افتاد، دفاع ایران از کیان خود در برابر تجاوز نظامی آشکار آمریکا و رژیم صهیونیستی بود؛ متأسفانه در این روند، برخی کشورهای منطقه نیز بهصورت فعال در این زمینه همکاریهایی داشتهاند. مقامی که از آن نام برده شد، یا هر مقام دیگری، نمیتواند این واقعیت را نادیده بگیرد که امکانات و ظرفیتهای نظامی و لجستیکی برخی کشورهای منطقه مورد استفاده دو متجاوز علیه یک کشور منطقه قرار گرفته است. بنابراین، اینکه برخی کشورها خود را به خواب بزنند و تصور کنند رژیم صهیونیستی در مسیر سیطرهطلبی و توسعهطلبی خود حد و مرزی رعایت خواهد کرد، به نظر میرسد یک خطای تحلیلی مهلک باشد؛ خطایی که پیامدهای آن را همه کشورهای منطقه در صورت تداوم خواهند دید.
