سه سبک اثرگذاری در توئیتر فارسی؛ لاریجانی دیده می‌شود، عراقچی تأیید می‌شود، پزشکیان هر دو را دارد

پایگاه خبری جماران، محمد تقی زاده: شبکه های اجتماعی به ویژه توییتر، در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین عرصه‌های رقابت روایت‌ها، بازتاب تحولات سیاسی و ارتباط سیاستمداران با افکار عمومی در ایران تبدیل شده است. سیاستمداران ایرانی از این بستر برای اعلام مواضع، واکنش به رویدادها، اطلاع‌رسانی به مخاطبان داخلی و گاه انجام دیپلماسی عمومی استفاده می‌کنند. در این میان، شاخص‌های مختلفی برای سنجش موفقیت و اثرگذاری آنها در این فضا وجود دارد که هر کدام زاویه متفاوتی از عملکرد را روشن می‌سازد. «بازدید» نشان‌دهنده دیده شدن و دسترسی محتواست، «لایک» بیانگر تأیید و تعامل مثبت مخاطب است، و «تعداد توییت» نیز حجم تولید محتوا را اندازه می‌گیرد. اما ارزش واقعی هر یک از این شاخص‌ها زمانی آشکار می‌شود که در کنار یکدیگر و در نسبت با هم معنا پیدا می‌کنند.

در این گزارش، عملکرد چهار سیاستمدار ایرانی شامل مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، علی لاریجانی و سید عباس عراقچی بر اساس سه شاخص اصلی «تعداد توییت» (حجم تولید محتوا)، «کل لایک دریافتی» (کیفیت تعامل و میزان تأیید مخاطبان) و «کل بازدید» (دسترسی و دیده شدن) مورد تحلیل قرار می‌گیرد. همچنین با محاسبه میانگین لایک به ازای هر توییت و نرخ تعامل (لایک به ازای هر ۱۰۰۰ بازدید)، تصویر جامعی از اثرگذاری کمی و کیفی هر شخصیت به دست می‌آید. لازم به توضیح است که علی لاریجانی در تاریخ بیست و پنجم اسفند به شهادت رسید، بنابراین داده‌های مربوط به او در نیمه دوم بازه مربوط به بازدید از توییت‌های قدیمی و بازنشر گسترده آنها توسط کاربران است. سه شخصیت دیگر در کل بازه فعال بوده و توییت‌های جدید منتشر کرده‌اند.

(بازه زمانی نهم اسفند تا شانزدهم فروردین،)

 جدول پایه: تعداد توییت و کل لایک

جدول ترکیبی کامل (بازدید، لایک، تعداد توییت و نرخ تعامل)

برای تحلیل علمی، میانگین لایک به ازای هر توییت و نرخ تعامل (لایک به ازای هر ۱۰۰۰ بازدید) محاسبه شده است. داده‌های کل بازدید از گزارش قبلی گرفته شده است.

 تحلیل شاخص‌ها: بازدید در مقابل لایک

پیش از تحلیل هر شخصیت، باید تفاوت دو شاخص اصلی را روشن کرد. «بازدید» تعداد دفعاتی است که یک توییت در تایم‌لاین کاربران نمایش داده شده و نشان‌دهنده «دسترسی و پخش» محتواست. یک توییت ممکن است بازدید بالا ولی لایک پایین داشته باشد (مثلاً به دلیل جنجال یا اخبار بد). بازدید بالا نشان‌دهنده قدرت پخش محتواست، اما لزوماً به معنای جلب رضایت نیست. «لایک» اما یک اقدام آگاهانه و مثبت از سوی کاربر است و نشان‌دهنده «تأیید، همدلی یا رضایت» فعالانه مخاطب محسوب می‌شود. لایک نسبت به بازدید، شاخص «کیفی‌تر» و «عمیق‌تر» از تأثیرگذاری است، زیرا کاربر زمان خود را صرف کلیک کرده است. نسبت لایک به بازدید (نرخ تعامل) یکی از مهم‌ترین معیارهای سنجش کیفیت محتواست. همچنین «تعداد توییت» به تنهایی ارزشی ندارد و باید در کنار دو شاخص دیگر دیده شود. کسی که زیاد توییت می‌کند اما لایک و بازدید پایینی دارد، یا محتوای بی‌کیفیت تولید می‌کند یا مخاطبش را خسته کرده است.

تحلیل شخصیت اول: سید عباس عراقچی – پادشاه لایک و تعامل

عراقچی با ۲ میلیون و ۹۵۷ هزار و ۹۷۸ لایک، به طرز چشمگیری از دیگران جلوتر است. او بالاترین میانگین لایک به ازای هر توییت (۳۵,۶۳۸) و بالاترین نرخ تعامل (۲۴.۵ لایک به ازای هر ۱۰۰۰ بازدید) را دارد. این یعنی توییت‌های عراقچی نه تنها دیده می‌شوند، بلکه مخاطبانش را به اقدام مثبت وادار می‌کنند. کیفیت محتوای او بسیار بالاست و پیام‌هایش با مخاطب ارتباط عمیق برقرار می‌کند. با این حال، از نظر کل بازدید (رتبه دوم) و بیشترین بازدید یک توییت (رتبه آخر در گزارش قبلی) عملکرد متوسطی دارد. یعنی عراقچی نتوانسته است یک توییت ویروسی و جهشی ایجاد کند، اما در تداوم و کیفیت، بی‌رقیب است. او نشان داده که استراتژی «کیفیت پایدار و تعامل عمیق» را بر «جهش و ویروسی شدن» ترجیح می‌دهد، و این استراتژی در شاخص لایک جواب داده است.

جدول عملکرد سید عباس عراقچی

 تحلیل شخصیت دوم: شهید علی لاریجانی – قدرت بازدید جمعی، اما لایک متوسط

شهید لاریجانی با ۱۴۰ میلیون بازدید (رتبه اول) و ۱.۷ میلیون لایک (رتبه دوم) عملکرد خوبی دارد. اما نرخ تعامل او (۱۲.۴) و میانگین لایک به ازای هر توییت (۱۷,۱۷۳) در مقایسه با عراقچی پایین‌تر است و در میان چهار نفر رتبه سوم را کسب می‌کند. یعنی توییت‌های شهید لاریجانی بسیار دیده شده‌اند (به دلیل شهادت و بازنشر گسترده)، اما نسبت به حجم عظیم بازدیدها، لایک چندانی دریافت نکرده‌اند. این می‌تواند به این معنا باشد که مردم توییت‌های او را به عنوان ادای احترام بازنشر می‌کرده‌اند، اما لزوماً با محتوای توییت‌ها موافق نبوده‌اند یا تعامل عمیقی نداشته‌اند. به عبارت دیگر، لاریجانی در شاخص «دیده شدن» موفق بوده، اما در شاخص «جلب رضایت فعال» عملکرد متوسطی داشته است.

جدول عملکرد علی لاریجانی

تحلیل شخصیت سوم: مسعود پزشکیان – تعادل بی‌نظیر بین بازدید و لایک

پزشکیان با ۱.۶۳ میلیون لایک (رتبه سوم) و ۱۱۷ میلیون بازدید (رتبه سوم) در میانه جدول قرار دارد. نرخ تعامل او (۱۳.۹) و میانگین لایک به ازای هر توییت (۲۰,۹۵۲) نشان می‌دهد که او هم از کیفیت خوبی برخوردار است و هم از کمیت. نکته مهم اینکه توییت ۱۷.۵ میلیون بازدیدی او (که در گزارش قبلی به عنوان رکورد بیشترین بازدید یک توییت ثبت شد) سهم بزرگی از لایک‌هایش را نیز به خود اختصاص داده است. پزشکیان نشان داده که هم می‌تواند یک توییت ویروسی و جهشی ایجاد کند و هم در سایر توییت‌ها کیفیت قابل قبولی دارد. او در میان چهار نفر، پس از عراقچی دومین نرخ تعامل را دارد و این نشان می‌دهد که استراتژی او (ترکیبی از دیپلماسی عمومی و محتوای مرتبط با جنگ و ارتباطات منطقه‌ای) در جلب توجه و تأیید مخاطب موفق بوده است.

جدول عملکرد مسعود پزشکیان

 تحلیل شخصیت چهارم: محمدباقر قالیباف – پرکارترین، اما کم‌تعامل‌ترین

قالیباف با ۱۱۳ توییت (بیشترین تعداد در میان چهار نفر) تنها ۱.۰۶ میلیون لایک (رتبه چهارم و آخر) کسب کرده است. میانگین لایک به ازای هر توییت او (۹,۴۰۳) و نرخ تعامل (۱۱.۸) پایین‌ترین در میان چهار نفر است. یعنی قالیباف با وجود بیشترین تولید محتوا، کمترین تأثیر کیفی را داشته است. توییت‌های او یا جذابیت لازم را ندارند، یا بیش از حد خبری و خشک هستند، یا مخاطب را با حجم بالا خسته کرده است. این یک هشدار جدی برای استراتژی محتوایی اوست. مقایسه قالیباف با عراقچی بسیار گویاست: عراقچی با ۳۰ توییت کمتر از قالیباف، تقریباً سه برابر او لایک گرفته است. یعنی قالیباف باید به جای افزایش کمیت، روی کیفیت، زمان‌بندی و جذابیت محتوای خود کار کند.

جدول عملکرد محمدباقر قالیباف

 جدول رتبه‌بندی نهایی در هر شاخص (میان چهار نفر)

 جمع‌بندی نهایی: سه نوع اثرگذاری متفاوت در میان چهار سیاستمدار

اثرگذاری کمی (بازدید محور): این حوزه به طور مطلق متعلق به علی لاریجانی است. او بیشترین بازدید جمعی را دارد، اما نرخ تعاملش در رتبه سوم قرار دارد. کاربران توییت‌های او را بسیار دیده‌اند اما نسبت به حجم بازدیدها، لایک متوسطی دریافت کرده است. لاریجانی در «دیده شدن» موفق بوده، اما در «جلب تأیید فعالانه» عملکرد متوسطی داشته است.

اثرگذاری کیفی (لایک و تعامل محور): این حوزه به طور مطلق متعلق به سید عباس عراقچی است. او با فاصله زیاد بالاترین نرخ تعامل، بالاترین میانگین لایک به ازای هر توییت و بالاترین کل لایک را دارد. توییت‌های او مخاطب را به واکنش مثبت وادار می‌کند. عراقچی ثابت کرده است که کیفیت پایدار و ارتباط عمیق با مخاطب، استراتژی موفق‌تری نسبت به تولید حجم بالای محتوای بی‌کیفیت است.

اثرگذاری متوازن (هر دو شاخص): این حوزه متعلق به مسعود پزشکیان است. او هم بازدید خوبی دارد (رتبه سوم)، هم لایک خوبی (رتبه سوم)، هم یک توییت ویروسی خلق کرده (۱۷.۵ میلیون بازدید)، هم در سایر توییت‌ها کیفیت قابل قبولی نشان داده است (دومین نرخ تعامل). پزشکیان تنها شخصیتی است که هم در شاخص‌های کمی و هم کیفی در جمع دو رتبه اول قرار دارد و می‌توان او را «موفق‌ترین استراتژیست ترکیبی» این بازه نامید.

ضعیف‌ترین عملکرد: محمدباقر قالیباف با وجود بیشترین تولید محتوا (۱۱۳ توییت)، در هر چهار شاخص کلیدی (کل بازدید، کل لایک، میانگین لایک، نرخ تعامل) رتبه آخر را دارد. این الگو نشان می‌دهد که «تولید کمیت بالا بدون توجه به کیفیت» نه تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند مضر باشد و مخاطب را خسته کند. قالیباف نیاز به بازنگری اساسی در استراتژی محتوایی خود دارد.

 جمع‌بندی نهایی به صورت رتبه‌بندی کلی اثرگذاری

اگر بخواهیم یک رتبه‌بندی نهایی بر اساس تلفیق همه شاخص‌ها (تعداد توییت، کل بازدید، کل لایک، میانگین لایک، نرخ تعامل) ارائه دهیم: