جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آیین علم‌بندان دامغان، نسل به نسل عرض ارادت به شهدای کربلا

کد خبر: ۷۵۲۰۰۱
آیین علم‌بندان دامغان، نسل به نسل عرض ارادت به شهدای کربلا
به گزارش ایرنا، آیین معنوی علم بندان در دامغان از آن دسته سنت هایی است که بعد از سال ها همچنان پابرجا مانده و هر سال باشکوه تر از گذشته برگزار می شود، مراسم علم بندان به شماره 627 در سال 91 در فهرست آثار معنوی کشور به ثبت رسیده است.
علم از مهمترین و اصلی ترین علائم عزاداری است، از آنجا که در تاریخ جنگ‌ها، علم نمادی از سپاه و لشکر بوده و علمداری سپاه امام حسین(ع) در روز کربلا بر عهده حضرت ابوالفضل العباس(ع) بود، از این رو، علم و علمداری نمادی مقدس از سپاه حق در نینوا و در آیین های سوگواری به ویژه در دسته‌روی هاست و علم در هر هیات نماد و نشانه ای از رایت عباس است که باید برافراشته بماند.
از این رو، مردم برای علم در سوگواری حسینی احترام زیادی قائل هستند، بر اساس سنتی دیرینه مردم شهرها و روستاهای شهرستان دامغان از چند روز مانده به آغاز محرم با آماده کردن پارچه های سبز، چوبه علم و نذوراتی مانند آجیل و نقل و شکلات برای پذیرایی از ارادتمندان به علم کربلایی حضرت عباس(ع) به استقبال از ماه محرم می روند.
این مراسم طبق سنت هرساله در شب های قبل از آغاز ماه محرم و یا شب های ابتدایی این ماه در منازل با حضور عزاداران برگزار می شود، بستن علم با حضور جمعی از زنان و مردان در خانه ها، هیات ها، تکیه ها و مساجد برگزار می شود.
باور اهالی شهرستان دامغان این است که علامت دست روی علم ها، بلاتشبیه، دست حضرت ابوالفضل(ع) علمدار و پرچمدار سپاه امام حسین(ع) در نینواست که باتوجه به زمین ماندن آن در صحرای کربلا، امروز شیعیان با برداشتن علم و پیچیدن پارچه بر اطراف، ضمن سیاهپوش کردن و ارای احترام و سوگواری، علم را مورد احترام قرار می دهند و بر تداوم برافراشتگی پرچم حق و عدالت‌طلبی سپاه امام حسین(ع) تاکید می‌کنند.
بسیاری از اهالی شهرستان دامغان با نذر کردن و خریدن نقل، شکلات، آجیل، پارچه، حاجت خود را از علمدار کربلا طلب می‌کنند که بسیاری از آنان با حاجت روا شدن در سال بعد، نذورات خود را اهدا کرده و یا آیین علم‌بندان را در منزل خود برگزار می کنند.
روضه خوانی، مدیحه سرایی، قرائت زیارت عاشورا و سینه زنی از دیگر برنامه های این سنت کهن است، روز علم بندان پس از جمع شدن مردم محل، لباس، دستمال‌ها، پارچه ها و توغ علم را می بندند و در حین این کار اسفند دود کرده و چاووشی می خوانند و همراهان صلوات می فرستند.
عزاداران امام حسین (ع)
همزمان با بستن پارچه های سبز، مشکی و سفید بر بدنه علامت، شعرهایی در تناسب با مقام و منزلت علمدار کربلا می خوانند که مضامینی مبنی برای اینکه این علم از کیست که بی صاحب است و اشعار مربوط به ساقی کربلا را قرائت می کنند.
عده دیگر، این مراسم کهن را نشانه یاری از امام حسین (ع) می دانند و با برپایی علم عزای امام حسین(ع)، پیروی و بیعت با عدالت خواهی و حق جویی سیدالشهدا را اعلام می کنند.
پس از بستن علم، یکی از بزرگان و یا صاحب مجلس، آن را برداشته و دور منزل می چرخاند و سپس در اطراف علم سینه می زنند و در پایان علم‌ها را به مساجد و تکایا به منظور حضور دادن در عزای سیدالشهدا می برند.
علم از دو قسمت پایه و توغ تشکیل شده که پایه های آن از دو تا 20 متر متغیر است و بیشتر آنها دو تا پنج متر است، علم پوشش پارچه ای دارد که به آن پیراهن علم می گویند و به رنگ‌های سبز، سیاه، سفید و روشن است.
به بالای علم‌ها توغ وصل است و به زیر توغ دستمال‌های زیادی متصل می شود که اکثر آنها توسط مردم تهیه می شود و توغ علم انواع گوناگونی دارد که مشهورترین آن پنچه، قپه، سرتوغ و نخل است.
پس از پایان ایام عزاداری، علم هر منزل به خانه ها برمی گردد و پس از شستشو در پارچه سفید گذاشته می شود تا در محرم سال بعد، شور حسینی دیگر ایجاد کند.
رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی شهرستان دامغان درباره آیین حضور علم و علم‌بندان گفت: مراسم علم بندان در دامغان و روستاهای این شهرستان در روزهای مختلف دهه اول محرم از جمله شب یا روز اول، دوم، سوم، چهارم و هفتم ماه محرم انجام می شود.
حجت الاسلام سید جعفر میرعلی اکبری افزود: علم ها اغلب بانی و علمچی دارند که این شغل به‌طور موروثی به آنها منتقل شده و در برخی مناطق بانیان، علم ها را در خانه هایشان به اتفاق اقوام بسته و برای بقیه مراسم به مسجد و یا محل تجمع مردم می آورند.
رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی شهرستان دامغان، در توصیه به عزاداران حسینی، گفت: در کنار عزاداری ماه های محرم و صفر باید از منبر غفلت نشود چرا که حضور در محافل سخنرانی و کسب معرفت، قرار گرفتن در خط عاشورا و امام حسین(ع) را به دنبال دارد.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان دامغان هم گفت: مراسم سنتی علم بندان نوعی عرض ارادت به مقام سیدالشهدا و شهدای کربلا است.
حجت الاسلام حسین صبوری افزود: اهالی دامغان و مردم روستاهای این شهرستان با بستن علم، ثابت می کنند که علمدار نهضت عاشورا هستند و هیچ گاه اجازه نخواهند داد تا قیام عاشورا و پرچم عزای حسینی به فراموشی سپرده شود.
رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان دامغان اضافه کرد: بازگو کردن فرهنگ حسینی و ترویج آن، سبب تحکیم پایه های دینی، معرفتی و علمی جوانان خواهد شد.
بیش از 300 هیات عزاداری در شهرستان دامغان فعالیت دارند، در شهرستان دامغان بیرق های عزاداری و پارچه های مشکی در خیابان ها و سر در منازل نصب می شود.
9856/6103 گزارش: میثم اسماعیلی** انتشاردهنده : مصطفی دهقان
برای آگاهی از تازه‌ترین اخبار و رویدادهای استان سمنان به نشانی IRNASEMNAN@کانال اخبار ایرنا سمنان مراجعه کنید.
منبع:
irna.ir
انتهای پیام

دیدگاه شما