حجت الاسلام والمسلمین هادی سروش در روز هفتم محرم در جمع عزاداران هیئت انصارالمهدی تهران آمادگی اطاعت از اهلبیت (ع) را به عنوان یکی از تعهدات بین شیعیان و ائمه علیهم السلام مطرح کرد و گفت : در زیارت امام حسین علیه‌السلام عرض میکنیم که شما ولی من هستید من از موالیان شما هستم یعنی ار کسانی هستم که ولایت شما را پذیرفته ام و در اطاعت و پیروی از شما هستم .
سه آموزه بلند در زیارت امام حسین
حجت الاسلام استاد سروش گفت : ما در زیارت حضرت سیدالشهداء عرض میکنیم ؛ "انا عبدالله و مولاک و فی طاعتک" . در اینجا سه مفهوم بلند جای گرفته ؛ اول اعلام عبودیت و توحید محض فقط و فقط نسبت به خدا ، دوم ؛ اعلام وفاداری به عنوان اینکه من از موالیان و ارادتمندان اهلبیت هستم ، و سوم اینکه اعلام قبول اطاعت از آن ذوات نورانی داریم.
اطاعت و پیروی ، یک قصه پر غصه در تاریخ اسلام است
استاد سروش گفت : از شیعیان ، و در مرتبه پایین از هم پیمانان ، و در مرتبه پایین تر از محبان اهلبیت (ع) ؛ اطاعت و پیروی خواسته اند.
این "اطاعت" یک قصه پر غصه در تاریخ اسلام است ! انجاهایی که بنا بود جامعه اطاعت کنند ، نکردند! و در مواردی که اطاعت جایز نبود ، مردمانی گوش به فرامین شیطانی حاکمان جور و ظلم به عنوان "الاولی الامر" دادند!
برخی علماء اهل سنت آیه "الاولی الامر منکم " را توجیه ظلم ظالمان قرار دادند!
سروش گفت : قرآن فرمود : "اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم" . اطاعت خدا مطلق است و او امر به اطاعت از رسول الله (ص) و اولی الامر(ع) فرمود.
برخی از علماء اهل سنت ؛ اولی الامر را به بدترین شکل معنا کردند و در واقع تحریف کردند و گفتند هرکسی به مسند حاکمیت برسد پیروی مطلق از او باید کرد و آن شخص مصداق اولی الامر است!
سروش گفت : متوکل عباسی چه اولی الامری است که در دولت او زنا کار بد و ناپسند است ولی ارتباط همجنس یا مورد سکوت است و یا مورد تایید!! این بلایی است که حاکمان جور با کمک علماء درباری ؛ بر سر اسلام آوردند!!
ایستادگی علامه طباطبایی و امام خمینی در برابر تحریف درباره اولی الامر
استاد حوزه گفت : در بحث های نظری و تفسیری ، علامه طباطبایی مردانه در مقابل تحریف آیه :"اولی الامر" ایستاد و آیه را بر اساس آیات دیگر قرآن ؛ منحصر در معصومین (ع) معنا کرد و بر آن پافشاری نموده.
در برهه دیگر حضرت امام خمینی بر تحریف آیه "اولی الامر" بر آشفت و بر مجلس شورای اسلامی اول در نطق یکی از نمایندگان که امام راحل را اولی الامر خطاب کرد فریاد بر آورد و بیانیه صادر نمود ؛ در آن بیانیه نوشت ؛ "چون گفتار آقایان پخش می شود و ممکن است سوء تفاهمی بین مردم حاصل شود، لازم است عرض کنم ؛ آیات و روایاتی وارد شده است که مخصوص به معصومین ـ علیهم السلام ـ است، و فقها و علمای بزرگ اسلام هم در آنها شرکت ندارند، تا چه رسد به مثل اینجانب."
اولی الامر کسانی اند که معصوم باشند
سروش گفت : امام خمینی معتقد است به‌حکم عقل ممکن نیست که خداوند به اطاعت از حاکمان و سلاطین امر کند، با اینکه می‌داند این سلاطین چه ظلم‌ها و فسادهایی انجام می‌دهند و همراه کردن اطاعت اولوا الامر با خدا و رسولش نشان می‌دهد که اولوا الامر باید کسی باشد که در تمام احکامی که صادر می‌کند، حکمی بر خلاف دین خدا نگوید و بر خلاف آن عمل نکند
آیا از حاکم شیعه هم باید اطاعت کرد ؟
استاد حوزه گفت : اطاعت از حاکمیت و دولت در تمام دنیا پذیرفته شده است و یک امر مهمی در اینجا نظم و توجه به قانون است.
البته در فرهنگ شیعه ؛ اطاعت فقط در زیر مجموعه نظم و قانون نیست و میتواند بالاتر باشد . آنچه ما داریم همان الگویی است که در نهج‌البلاغه آمده امیرالمومنین وقتی خواست مالک را به مصر اعزام کند ، به مردم مصر نوشت : "از مالک اشتر در مواردی که امر او مطابق با حق باشد ، اطاعت کنید ." (نامه ۳۸)
مهم در این نامه ، کلمه ؛ "طابق الحق" است . پیروی و اطاعت در فرهنگ شیعه از حاکم در مدار "حق" است و یک اطاعت مطلق نیست.
اطاعت صادقانه و خالی از تظاهر و ظاهرسازی ملاک است
استاد سروش در پایان در بحث اطاعت از امامان اشاره به صداقت در اطاعت نمود و گفت : اهلبیت اطاعتی از ما خواسته اند که خالی از هرگونه فریبکاری و ظاهرسازی باشد.
امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه خطبه ۱۶۹ می‌فرمایند؛ در اطاعت تان از ما بدنبال رنگ عوض کردن نباشید و با رغبت و بدون اجبار اطاعت کنید.