به گزارش جماران، روزنامه «واشنگتن پست» گزارشی به قلم «گرگ میلر» از لندن منتشر کرد که در آن آمده است متحدان ایالات متحده در خارج از کشور، شکست تحقیرآمیز دونالد ترامپ و حزبش در انتخابات آمریکا را جشن نمیگیرند؛ آن هم پس از آنکه او با وضع تعرفههای گمرکی آنها را هدف قرار داد، به تصرف سرزمینهایشان تهدید کرد و در بسیاری از مواقع به همتایان مستبد خود در مسکو و پیونگیانگ نزدیکتر به نظر میرسید.
با این حال، این شکست سنگین با واکنشی سرد از سوی متحدان آمریکا روبهرو شد؛ متحدانی که بسیاری از آنها این انتخابات را تازهترین خیزش سیاسی در کشوری میدانند که هر قدر هم قدرتمند باشد، دیگر نمیتوان به آن بهعنوان مدافعی قابلاعتماد برای دموکراسی جهانی اعتماد کرد؛ این را مقامها و کارشناسان غربی گفتهاند.
در روزهای اخیر، مقامهایی در کانادا و اروپا و آسیا از اینکه سازوکارهای دموکراسی آمریکا از کار نیفتاد ابراز آسودگی کردهاند. آنها در مصاحبهها و پستهای شبکههای اجتماعی، خوشبینی محتاطانهای نسبت به امکان مهار گرایش ترامپ به حملات و تهدیدها ابراز کردهاند. با این حال، بسیاری نتیجه انتخابات را فقط تسلایی محدود توصیف کردهاند؛ زیرا رأیدهندگان علیه رئیسجمهوری پرمناقشه شوریدند، اما دستور کار «اول آمریکا»ی او را رد نکردند؛ دستوری که به گفته مقامها به معنای انزواطلبی هرچه بیشتر است، با بیاعتنایی آشکار به سرنوشت متحدان و شرکا یا هیچ تمایل آشکاری برای از سرگیری نقش پیشین آمریکا بهعنوان رهبر و مدافع جهان آزاد.
یک مقام ارشد کانادایی که به شرط ناشناس ماندن سخن گفت، اظهار داشت: «ما از قدرت دموکراسی احساس آرامش میکنیم، اما به فکر تغییر مسیرمان نیستیم؛ مردم اینجا باور ندارند که روشهای قدیمی بازخواهند گشت و بر همین اساس رفتار میکنند.»
و در حالی که ترامپ محرک اصلی اختلافات در اتحاد فراآتلانتیک بود، به گفته ژرار آرو - که در دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ سفیر فرانسه در آمریکا بود - او روند جدایی را که آمریکاییها عموماً خواهان آناند تسریع میکند. آرو در پستی در شبکههای اجتماعی افزود: «آمریکاییها در حال ترک اروپا هستند و آن را هرچه بیشتر حاشیهای در جهان میبینند.»
او گفت که اکنون عقبنشینی به گزینه غالب در تمام طیفهای صحنه سیاسی آمریکا تبدیل شده است؛ «دموکراتها بهنرمی اما با قاطعیت، و ترامپ با درشتی، و هر دو در را پشت سر خود میبندند، اما آن را به روی ما میبندند.»
نظرسنجیهای رأیدهندگان تأییدی بر این تفسیرها بوده است، چهبسا که نشان داد تصمیمهای آنها عمدتاً تحت تأثیر نگرانیها درباره اقتصاد و دیگر مسائل داخلی بوده است.
جنگ علیه ایران استثنایی منحصربهفرد بود، چرا که از سوی یکسوم رأیدهندگانی که در نظرسنجی این هفته شرکت «نورک» به همکاری روزنامه واشنگتن پست شرکت کردند ، بیش از ۹۰,۰۰۰ رأیدهنده در انتخابات میاندورهای ، بهعنوان «مسئله ملی اصلی» طبقهبندی شد.
حتی این جنگ نیز غالباً از منظر سیاست داخلی نگریسته می شد؛ زیرا رأی دهندگان از افزایش قیمت سوخت ناراضی بودند و به پیامدهای آن بر متحدان، مانند افزایش قیمت انرژی در اروپا، و ویرانگرترین حملات موشکی بر کشورهای شریک در سراسر خاورمیانه، توجهی نشان نمی دادند.
نظرسنجی هایی که پس از انتخابات انجام شد، هیچ نشانه ای از ناخرسندی رأی دهندگان از رفتار سختگیرانه ترامپ با متحدان دیرینه آمریکا،از جمله تهدیدهایش برای تصرف گرینلند،نشان نداد. واکنش آرام نزدیکترین شرکای آمریکا با شکست ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ در تضاد بود؛ شکستی که بسیاری از رهبران جهان آن را بازگشتی پیروزمندانه به نظم فرااتلانتیکی پس از چهار سال انتظار جشن گرفتند.
برخی مقام ها تأکید کردند که بازگشت ترامپ به کاخ سفید پس از چهار سال، این توهمات را بر باد داد و روشن ساخت که عقب نشینی ایالات متحده از نقش رهبری جهانی اش عمیق تر ریشه دوانده و امید به شراکتی تازه پس از ترامپ، بیهوده بود. در نتیجه، حتی اعضای اتحاد اطلاعاتی «پنج چشم» نیز دو سال گذشته را صرف مصون سازی خود در برابر نوسانات سیاست آمریکا کردند. آنان در برابر تعرفه های سنگین وضع شده از سوی دولت ترامپ، به دنبال تقویت روابط تجاری با چین، هند و دیگر قدرت های نوظهور برآمدند.
پس از آنکه آلمان، ژاپن، کره جنوبی و دیگر متحدان شاهد تعلیق ارسال محموله های نظامی و پشتیبانی اطلاعاتی دولت ترامپ برای اوکراین بودند، شروع به سرمایه گذاری دوباره منابع خود در ارتش هایشان و جستجوی راه هایی برای کاهش وابستگی به ایالات متحده کردند.
کارشناسان بر این باورند که این دگرگونی جهانی، قدرت و نفوذ ایالات متحده را فرسوده کرده است، اما وضعیت عدم قطعیت سیاسی که آمریکا در آن به سر می برد، گزینه های زیادی پیش پای متحدان نمی گذارد.
چارلز کوپچان، استاد روابط بین الملل دانشگاه جورج تاون که در دوره نخست ترامپ در شورای امنیت ملی مسئولیتی داشت، گفت: «اشتباه خواهد بود» اگر رهبران جهان نتایج انتخابات میان دورهای را نشانه ای بر بازگشت «آمریکایی که می شناسیم و دوست داریم» تفسیر کنند.
کوپچان افزود: «اگر شما صدراعظم آلمان یا نخست وزیر ژاپن باشید و از شما بپرسند آیا می توان بر ایالات متحده تکیه کرد، پاسخ ناگزیر باید این باشد: "امیدوارم، اما نمی دانم." این وضعیت به این زودی تغییر نخواهد کرد.» ترامپ اکنون دو سال پایانی ریاست جمهوری خود را در حالی سپری می کند که با تسلط دموکراتها بر کنگره محدود شده است. این تغییر موازنه قدرت ممکن است فشاری بر دولت وارد کند تا در حوزه های کلیدی سیاست خارجی، از جمله اعمال تحریم ها بر روسیه و حفظ پشتیبانی نظامی از اوکراین، نزدیکتر با متحدان همکاری کند.
استیون وِرتهایم، پژوهشگر برجستهٔ سیاست خارجی آمریکا در بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، گفت: «موقعیت ترامپ بهعنوان رئیسجمهور در پایان دوران ریاستش دو وجه دارد» و «کنگره او را تحت فشار خواهد گذاشت و ممکن است جمهوریخواهان رفتهرفته از او فاصله بگیرند. اما ترامپ ممکن است بیش از پیش شیفتهٔ تثبیت میراث خود بهعنوان یک دولتمرد بزرگ جهانی شود، همانگونه که خود را میبیند».
و اگر چنین باشد، رؤسای جمهور از اختیارات استثنایی برخوردارند که مهار آنها توسط قوهٔ مقننه دشوار، اگر نگوییم ناممکن، است. در هفتههای اخیر، ترامپ عملاً بستهٔ تحریمهایی علیه روسیه را که لیندزی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی و از نزدیکان ترامپ که در ژوئیه درگذشت، پیشنهاد داده بود، لغو کرد. ترامپ همچنین از ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، خواست که کنارهگیری کند، در حالی که توافقی برای خرید گازوئیل روسیه منعقد کرد. دموکراتها این اقدامات را محکوم کردهاند، اما حتی در صورت تسلط شان بر کنگره، اختیارات محدودی برای جلوگیری از چنین اقدامات یکجانبهٔ رئیسجمهور خواهند داشت.
متیو جی. ویتکر، سفیر آمریکا در ناتو، اهمیت انتخابات میاندورهای را کماهمیت جلوه داد و اظهار داشت که «سیاست خارجی آمریکا تغییری نکرده است».
از نظر مقامات امنیتی اروپایی، دقیقاً همینجاست که منبع نگرانی نهفته است.
یوناتان فسیویوف، دیپلمات سابق استونی و نامزد فعلی مقام نخستوزیری، در شبکههای اجتماعی نوشت: «استونی همهٔ دلایل را دارد که انتظار تداوم حمایت قوی از سوی هر دو حزب در کنگره را داشته باشد» و «اما روزگار اتکای اروپا به دیگران برای تأمین آیندهاش به سر آمده و دیگر بازنخواهد گشت».