تنش میان ترکیه و جمهوری آذربایجان بر سر ممنوعیت حجاب در مدارس، اختلافاتی عمیق‌تر را در روابط دو متحد دیرینه آشکار کرده است. نشریه «فارن پالیسی» در تحلیلی تأکید می‌کند که مناقشه اخیر، فراتر از اختلافی مذهبی، بازتاب نگرانی فزاینده باکو از جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای آنکارا و تلاش نخبگان حاکم بر ترکیه برای تثبیت جایگاه برتر خود در روابط با جمهوری آذربایجان است. این اختلافات با انتشار اتهاماتی درباره مداخله اطلاعاتی و توطئه کودتا از سوی ترکیه، روابط نزدیک دو کشور را با چالشی تازه مواجه کرده است؛ هرچند پیوندهای عمیق اقتصادی و سیاسی، احتمال گسست کامل این اتحاد را محدود می‌کند.
به گزارش سرویس بین‌الملل جماران، نشریه آمریکایی «فارن پالیسی» (Foreign Policy) در گزارشی به بررسی تشدید تنش‌ها میان ترکیه و جمهوری آذربایجان بر سر ممنوعیت حجاب در مدارس، اختلافات دو کشور درباره روابط با اسرائیل، نگرانی باکو از گسترش نفوذ سیاسی و مذهبی آنکارا و اتهامات مطرح‌شده علیه مقام‌های ترکیه درباره مداخله در امور داخلی و توطئه کودتا پرداخت و نوشت:
مناقشه سیاسی فراملی بر سر ممنوعیت حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان، به اختلافی کم‌سابقه میان دولت‌های آذربایجان و ترکیه منجر شده است؛ اختلافی که در نهایت به انتشار اتهامات جنجالی درباره توطئه ترکیه برای انجام کودتا در رسانه‌های مورد حمایت دولت آذربایجان انجامیده است.این دو کشور همواره خود را نزدیک‌ترین متحدان یکدیگر معرفی کرده‌اند؛ رابطه‌ای که در شعار مشهور «دو دولت، یک ملت» بازتاب یافته است. با این حال، روابط دوجانبه مستحکم آن‌ها پدیده‌ای نسبتاً جدید است که اغلب به‌درستی درک نشده است.
نزدیکی دو کشور به‌تدریج تنش‌های بیشتری ایجاد کرده است؛ زیرا رهبران جمهوری آذربایجان دریافته‌اند که نخبگان حاکم بر ترکیه، این کشور را یک دولت مستقل و دارای جایگاهی برابر با خود نمی‌دانند.
آغاز تنش‌ها با ممنوعیت حجاب در مدارس جمهوری آذربایجان
دور تازه تنش‌ها از ۲۱ سپتامبر آغاز شد؛ زمانی که دولت جمهوری آذربایجان مقررات محدودکننده‌تری را درباره لباس فرم مدارس تصویب کرد که عملاً پوشیدن حجاب را برای دانش‌آموزان مدارس دولتی این کشور ممنوع می‌کرد.
دو روز بعد، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، که حزب عدالت و توسعه (AKP) تحت رهبری او به ممنوعیت استفاده از روسری در ترکیه پایان داده بود، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ممنوعیت حجاب را حمله‌ای به آزادی‌های بنیادین زنان توصیف و محکوم کرد؛ هرچند به‌طور مشخص نامی از جمهوری آذربایجان نبرد.
اعتراضات کم‌سابقه در جمهوری آذربایجان علیه ممنوعیت حجاب
در داخل جمهوری آذربایجان نیز پس از اجرایی شدن این دستور در ۱۲ اکتبر، اعتراضات بدون مجوزی برگزار شد که وقوع آن‌ها در این کشور کم‌سابقه است.
اگرچه بازداشت معترضان و اعمال محدودیت‌های اینترنتی دامنه این اعتراضات را کاهش داده است، تجمعات کوچک همچنان ادامه دارند؛ اعتراضاتی که هم افراد مذهبی و هم نیروهای سکولار چپ‌گرا و لیبرال را در کنار یکدیگر قرار داده‌اند.
افزایش انتقادهای حزب حاکم ترکیه از سیاست‌های باکو
هم‌زمان، آنچه در ابتدا با کنایه‌های غیرمستقیم و نارضایتی‌های پراکنده از سوی حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه آغاز شده بود، اکنون به موجی از محکومیت‌های آشکار تبدیل شده است.
در ۱۲ اکتبر، اوکتای سارال، مشاور ارشد اردوغان، و لیلا شاهین اوستا، از معاونان رئیس فراکسیون پارلمانی حزب عدالت و توسعه، در پیام‌هایی در شبکه اجتماعی ایکس خشم و اعتراض خود را نسبت به سیاست جمهوری آذربایجان ابراز کردند.
الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، و رجب طیب اردوغان نیز شخصاً اظهارنظرهایی کنایه‌آمیز و همراه با انتقاد غیرمستقیم مطرح کرده‌اند، اما از انتقاد صریح از یکدیگر خودداری کرده‌اند.
روابط نزدیک جمهوری آذربایجان و اسرائیل؛ عامل دیگر اختلاف با ترکیه
با این حال، شکاف میان دو کشور فراتر از مسئله حجاب است.
نکته قابل‌توجه اینکه تنش‌های اخیر هم‌زمان با سفر رسمی اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، به باکو رخ داده است.
روابط نزدیک جمهوری آذربایجان با اسرائیل که مدت‌ها یکی از موضوعات ناخوشایند برای ترکیه بوده، در شرایطی که روابط آنکارا با اسرائیل به‌سرعت رو به وخامت گذاشته، به مسئله‌ای برجسته‌تر تبدیل شده است.
اسرائیل تجهیزات نظامی و فناوری‌های نظارتی در اختیار جمهوری آذربایجان قرار داده است.
همچنین گزارش شده است که جمهوری آذربایجان یک پایگاه پیشرو و راهبردی مهم برای انجام عملیات رژیم اسرائیل در داخل ایران در اختیار تل آویو گذاشته است.
مخالفت باکو با قطعنامه اسرائیل درباره نسل‌کشی ارامنه
در تابستان امسال، کنست اسرائیل در پی مخالفت جمهوری آذربایجان، قطعنامه‌ای را که با هدف وارد کردن ضربه‌ای سیاسی به ترکیه و در راستای به‌رسمیت شناختن نسل‌کشی ارامنه مطرح شده بود، از دستور کار خارج کرد.
اختلاف بنیادین آنکارا و باکو بر سر مفهوم حاکمیت ملی
در سطحی عمیق‌تر، اختلافی بنیادین درباره مفهوم حاکمیت ملی نیز میان دو کشور وجود دارد.
اردوغان و متحدانش ترکیه را قدرتی پیشرو در جهانی تصور می‌کنند که به‌طور فزاینده به حوزه‌های نفوذ شبه‌امپراتوری تقسیم می‌شود.
در چنین جهان‌بینی‌ای، امکان برقراری روابط میان دو کشور بدون وجود نوعی سلسله‌مراتب قدرت وجود ندارد.
جمهوری آذربایجان، اگرچه تحت حاکمیت طبقه‌ای از نخبگان صاحب‌منصب نفتی، ثروتمند و تجمل‌گرا اداره می‌شود، از ترکیه فقیرتر است و جمعیت آن تقریباً با جمعیت بخش اروپایی شهر استانبول برابری می‌کند.
روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان؛ از کودتای نافرجام ۱۹۹۵ تا اختلاف بر سر نفوذ منطقه‌ای
دولت جمهوری آذربایجان و حامیان آن، کشور خود را قدرتی متوسط، مستقل و در حال ظهور معرفی می‌کنند که توانایی ایجاد موازنه در روابط با همسایگان بزرگ‌تر و دشوار خود را دارد.
افزایش اعتمادبه‌نفس و تمایل به استقلال راهبردی در میان رهبران باکو و آنکارا، مستقیماً در پس اختلاف بر سر ممنوعیت حجاب قرار دارد. نکته کنایه‌آمیز این است که در این زمینه، شباهت جمهوری آذربایجان به ترکیه، خود به عاملی برای ایجاد تنش میان دو کشور تبدیل شده است.
روابط تاریخی ترکیه و جمهوری آذربایجان؛ اتحادی که همیشه نزدیک نبوده است
با وجود ادبیات پرشور برادری و وحدت که در سال‌های اخیر از سوی هر دو کشور مطرح شده، روابط ترکیه و جمهوری آذربایجان همیشه تا این اندازه نزدیک نبوده است.
در مارس ۱۹۹۵، یک سرهنگ آذربایجانی با مشارکت فعال شهروندان ترکیه، علیه حیدر علی‌اف، رئیس‌جمهور وقت جمهوری آذربایجان، اقدام به کودتا کرد. گفته می‌شود برخی عناصر پان‌ترکیست در ساختار امنیتی ترکیه نیز در این توطئه مشارکت داشته‌اند.
ظاهراً این پان‌ترکیست‌ها و متحدان ایدئولوژیک آن‌ها در جمهوری آذربایجان از این موضوع ناراضی بودند که علی‌اف، رهبر سابق حزب کمونیست، پس از کودتایی که به برکناری ابوالفضل ایلچی‌بیگ، روشنفکر ملی‌گرای رادیکال و کاریزماتیک، انجامید، خود به قدرت رسیده بود.
سلیمان دمیرل، رئیس‌جمهور وقت ترکیه، علی‌اف را از وجود این توطئه آگاه کرد، اما این رویداد با وجود هشدار او، به روابط دوجانبه دو کشور آسیب رساند.
تحولات سیاسی و اقتصادی و آغاز نزدیکی دوباره آنکارا و باکو
تحولات ترکیه و منطقه در سال‌های بعد به نزدیکی بیشتر دو کشور کمک کرد.
در سال ۲۰۰۳، حیدر علی‌اف درگذشت و پسرش، الهام علی‌اف، ریاست‌جمهوری را بر عهده گرفت. جمهوری آذربایجان در شرایط صلح قرار داشت و به‌تدریج از رونق اقتصادی بیشتری برخوردار می‌شد.
خط لوله‌ای که ساخت آن در سال ۲۰۰۶ به پایان رسید، نفت جمهوری آذربایجان را از میدان‌های دریای خزر به بندر جیحان ترکیه در شرق مدیترانه منتقل می‌کرد.
در همین حال، رجب طیب اردوغان که در سال ۲۰۰۳ در ترکیه به قدرت رسیده بود، درگیر مبارزه با طراحان کودتا در کشور خود بود و اعضای جنبش پان‌ترکیسم را به حاشیه می‌راند.
جنگ دوم قره‌باغ و تقویت اتحاد ترکیه و جمهوری آذربایجان
زمانی که ارتش جمهوری آذربایجان اقدام تعیین‌کننده خود را در قره‌باغ کوهستانی انجام داد، رهبران آذربایجان و ترکیه مشتاق بودند گذشته پیچیده روابط دو کشور را به فراموشی بسپارند.
پیروزی جمهوری آذربایجان بر ارامنه در جنگ دوم قره‌باغ کوهستانی در سال ۲۰۲۰، باکو و آنکارا را بیش از هر زمان دیگری به یکدیگر نزدیک کرد.
شور و شعف ناشی از این پیروزی در رژه پیروزی ۱۰ دسامبر ۲۰۲۰ نمایان شد؛ مراسمی که در آن الهام علی‌اف و اردوغان در جایگاه ویژه، در میان پرچم‌های جمهوری آذربایجان و ترکیه، حضور داشتند.
نگرانی علی‌اف از افزایش نفوذ اسلام‌گرایان ترکیه
با این حال، در پس نمایش عمومی این اتحاد، نگرانی‌ها همچنان باقی بود.
علی‌اف در محافل خصوصی نسبت به افزایش قدرت اسلام‌گرایان ترکیه محتاط بود.
بر اساس اسناد دیپلماتیکی که ویکی‌لیکس منتشر کرده است، علی‌اف در سال ۲۰۰۹ به مقام‌های آمریکایی گفته بود که پخش سریال‌های تلویزیونی ترکیه را از شبکه‌های جمهوری آذربایجان ممنوع کرده است تا از ترویج تصویر زنانی که روسری بر سر دارند، جلوگیری کند.
در سال ۲۰۱۵، اردوغان نیز روند آشتی با پان‌ترکیست‌های کشورش را آغاز کرد؛ جریانی که اعضای آن در نهایت به برخی از نزدیک‌ترین متحدان او تبدیل شدند.
مخالفت باکو با ساخت مدرسه پان‌ترکیست‌ها در شوشا
در سال ۲۰۲۱، وزارت آموزش جمهوری آذربایجان مانع تلاش پان‌ترکیست‌ها برای ساخت مدرسه‌ای در شهر شوشا شد؛ شهری که پیش‌تر تحت کنترل ارامنه قرار داشت.
احتمالاً مقام‌های آذربایجانی نسبت به ورود دوباره سازمان پان‌ترکیستی «کانون‌های آرمان‌گرایان» که در تلاش برای کودتای سال ۱۹۹۵ مشارکت داشت، به این شهرِ به‌شدت امنیتی و دارای اهمیت نمادین، محتاط بودند.
اختلاف آنکارا و باکو بر سر نقش ترکیه در پیروزی قره‌باغ
موضوع انتساب اعتبار پیروزی سال ۲۰۲۰ نیز به مسئله‌ای حساس تبدیل شد.
در تابستان ۲۰۲۴، اردوغان در اشاره به اسرائیل گفت: «همان‌طور که وارد قره‌باغ و لیبی شدیم، با آن‌ها نیز به همین شکل عمل خواهیم کرد.»
این اظهارنظر با واکنش انتقادی روزنامه رسمی و دولتی جمهوری آذربایجان مواجه شد. این روزنامه ادعای مشارکت سربازان ترکیه یا هر نیروی نظامی خارجی دیگر در عملیات‌های جمهوری آذربایجان را رد کرد.
انتقاد غیرمستقیم علی‌اف از تأمین‌کنندگان خارجی تسلیحات
در اوایل اکتبر، علی‌اف به‌طور غیرمستقیم مطرح کرد که تأمین‌کنندگان خارجی تسلیحات در معاملات خود با جمهوری آذربایجان به دنبال سودجویی بوده‌اند.
شرکت‌های ترکیه‌ای که در دوره منتهی به جنگ سال ۲۰۲۰ از تأمین‌کنندگان برجسته پهپاد و تسلیحات جمهوری آذربایجان بودند، به‌تازگی جدیدترین قرارداد از مجموعه قراردادهای متعدد فروش تسلیحات به باکو را امضا کرده بودند.
جایگاه مبهم جمهوری آذربایجان در جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه
جمهوری آذربایجان در چارچوب جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای رو به گسترش ترکیه، جایگاهی مبهم و به‌طور فزاینده ناراحت‌کننده دارد.
اردوغان معمولاً نخستین سفرهای خارجی خود پس از انتخابات را به جمهوری آذربایجان و قبرس شمالی انجام داده است.
ترک‌ها اغلب از قبرس شمالی با عنوان «یاورو وطن» (Yavru Vatan)، به معنای «وطن کوچک» یا «سرزمین فرزند»، یاد می‌کنند؛ منطقه‌ای وابسته به سرزمین مادری که باید از آن مراقبت و دفاع شود.
یکی از مقام‌های حزب عدالت و توسعه ترکیه که مسئولیت روابط با جهان ترک را بر عهده دارد، در واکنش به اختلاف با جمهوری آذربایجان گفت:
«ما می‌دانیم چگونه مشکلات خود را در محیط خانوادگی خودمان و به شیوه‌ای شایسته و متناسب با روابطمان مطرح و درباره آن‌ها گفت‌وگو کنیم.»
تشدید اختلافات ترکیه و جمهوری آذربایجان؛ از اتهام توطئه کودتا تا نگرانی باکو از نفوذ آنکارا
نگرانی جمهوری آذربایجان از روابط نابرابر با ترکیه
همان‌طور که دولت جمهوری آذربایجان احتمالاً اکنون دریافته است، تشبیه روابط دو کشور به روابط خانوادگی، معانی و پیامدهای خاص خود را دارد.
جمهوری ترک قبرس شمالی که در سطح بین‌المللی به رسمیت شناخته نشده است، تا حد زیادی به ترکیه وابسته بوده و در موقعیتی تابع نسبت به آن قرار دارد.
سال گذشته، دولت ترک‌های قبرس تلاش کرد برای جلب رضایت آنکارا، ممنوعیت حجاب را لغو کند، اما این تلاش به نتیجه نرسید.
اوکتای سارال، همان مشاور اردوغان که از ممنوعیت حجاب در جمهوری آذربایجان انتقاد کرده بود، در واکنش به ناکامی این تلاش، به نخست‌وزیر قبرس شمالی توهین کرد.
ملاحظات ترکیه در روابط با باکو و روند عادی‌سازی با ارمنستان
در مقابل، ترکیه برخلاف سلطه عملی خود بر قبرس شمالی، مدت‌هاست در مسائل مهم مورد توجه دو طرف، ملاحظات باکو را به‌شکلی جدی رعایت کرده است.
روند عادی‌سازی روابط ترکیه با ارمنستان نیز نزدیک به دو دهه به دلیل ملاحظه حساسیت‌های جمهوری آذربایجان از سوی آنکارا، به‌کندی پیش رفته است.
در واکنش به اختلافات علنی اخیر، مقام‌های بلندپایه‌تر دولت ترکیه نیز تلاش کرده‌اند نگرانی‌های باکو را کاهش دهند.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در یک نشست خبری اعلام کرد که هرگونه اختلاف میان دو کشور با احترام متقابل حل‌وفصل خواهد شد.
دولت باغچلی، شریک ائتلافی اردوغان، حتی موضعی احترام‌آمیزتر اتخاذ کرد و خواستار گفت‌وگو میان «دو دولت قدرتمند» شد که «در جغرافیای مشترک قلبی» قرار دارند.
نگرانی باکو از جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای نخبگان حزب عدالت و توسعه
با این حال، نخبگان حزب عدالت و توسعه ترکیه مدت‌هاست در مقایسه با مقام‌های دولتی مانند فیدان یا متحدان سیاسی مانند باغچلی، شاخص دقیق‌تری برای تشخیص جهت‌گیری سیاست‌های ترکیه بوده‌اند.
باکو به‌خوبی این موضوع را درک می‌کند و به‌طور فزاینده‌ای نگران جاه‌طلبی تغییرناپذیر این نخبگان برای تبدیل ترکیه به قدرت مسلط در منطقه مشترک دو کشور است.
واکنش حزب حاکم «آذربایجان نوین» به اظهارات اوکتای سارال و لیلا شاهین اوستا، در این زمینه قابل‌توجه است.
بیانیه این حزب تقریباً مسئله ممنوعیت حجاب را موضوعی فرعی تلقی کرده و در عوض، بر دفاع از موضع جمهوری آذربایجان در قبال مناقشه اسرائیل و فلسطین و انتقاد از «گرایش‌های سلطه‌جویانه» ترکیه در جهان اسلام تمرکز داشته است.
اتهام رسانه‌های آذربایجانی علیه وزیر خارجه ترکیه درباره توطئه کودتا
رسانه‌های تحت کنترل دولت جمهوری آذربایجان، اما واکنشی به‌مراتب تندتر نشان دادند.
یکی از مقالات که اندکی پس از انتشار حذف شد، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه و رئیس پیشین سازمان اطلاعات این کشور، را متهم کرد که در جریان سفر خود به باکو، دستورهای محرمانه‌ای به یک سازمان غیردولتی ترکیه‌ای داده است.
این مقاله، فیدان و دیگر شهروندان ترکیه را به «طراحی برنامه‌هایی برای مداخله در امور داخلی»، «عملیات اطلاعاتی»، «طرح‌های کودتا و ایجاد آشوب» و «جذب عوامل نفوذ» متهم کرد و به نقش ترکیه در تلاش برای کودتای سال ۱۹۹۵ نیز اشاره داشت.
سفارت ترکیه در باکو این اتهامات را به‌شدت محکوم کرد.
انتقاد رسانه وابسته به سوکار از فشار اقتصادی و سیاسی ترکیه
یکی از رسانه‌های وابسته به شرکت دولتی نفت جمهوری آذربایجان، سوکار (SOCAR)، نیز به این اختلافات واکنش نشان داد و به «تلاش‌های ترکیه برای تبدیل برادری به ابزاری برای فشار اقتصادی» اعتراض کرد.
این رسانه همچنین تأکید کرد که «جمهوری آذربایجان یک دولت تابع نیست» و «دستورهای برادر بزرگ‌تر» از سوی ترکیه را نخواهد پذیرفت.
دیگر مطالب منتشرشده در روزهای اخیر در رسانه‌های همسو با دولت جمهوری آذربایجان نیز مدعی شده‌اند که ترک‌ها در طول تاریخ به دنبال تأسیس یک دولت ارمنی به بهای تضعیف جمهوری آذربایجان بوده‌اند.
این رسانه‌ها همچنین سیاست خارجی حزب عدالت و توسعه ترکیه را «تهدیدی وجودی» علیه هویت ملی کشورهای تشکیل‌دهنده «جهان ترک» توصیف کرده‌اند.
نگرانی علی‌اف از مداخله خارجی و آینده قدرت در جمهوری آذربایجان
اعتراضات علیه ممنوعیت حجاب را به‌سختی می‌توان نتیجه فعالیت پنهانی ترکیه دانست، اما نگرانی علی‌اف درباره جاه‌طلبی‌های ترکیه برای تأثیرگذاری بر آینده کشورش بی‌اساس نیست.
یکی از دستاوردهای حیدر علی‌اف، تقویت ساختار اقتدارگرای حکومت خود در برابر طرح‌ها و مداخلات احتمالی روسیه و ترکیه بود.
به نظر می‌رسد الهام علی‌اف در حال حاضر اوضاع را تحت کنترل دارد، اما بی‌تردید نگران هرگونه پیچیدگی احتمالی است؛ به‌ویژه در شرایطی که روند مطرح کردن تنها پسر خود، حیدر الهام‌اوغلو علی‌اف ۲۹ ساله، را به‌عنوان جانشین احتمالی آغاز کرده است.
اتهامات جنجالی درباره توطئه ترکیه علیه جمهوری آذربایجان، که پس از ادعای وقوع تلاش برای کودتایی طرفدار روسیه در سال گذشته مطرح شده‌اند، نشان‌دهنده احساس ناامنی عمیق حاکمان این کشور هستند؛ حاکمانی که تهدیدهای متعددی را علیه قدرت خود، هم از داخل و هم از خارج، احساس می‌کنند.
چشم‌انداز روابط آنکارا و باکو پس از بحران اخیر
اتحاد جمهوری آذربایجان و ترکیه تقریباً به‌طور قطع از بحران کنونی عبور خواهد کرد؛ زیرا اقتصادها و جوامع دو کشور اکنون چنان درهم‌تنیده شده‌اند که تصور گسستی عمیق‌تر در روابط آن‌ها دشوار است.
دولت جمهوری آذربایجان اخیراً اصرار کرده است که بخش بیشتری از تسلیحاتی که خریداری می‌کند، در داخل این کشور تولید شود و همچنان به تقویت کشور خود در برابر مداخلات ادعایی خارجی ادامه خواهد داد.
صدور حکم بازداشت بین‌المللی برای هفت شهروند ترکیه
هنوز مشخص نیست ترکیه چه واکنشی به تصمیم جمهوری آذربایجان برای صدور حکم بازداشت بین‌المللی علیه هفت شهروند ترکیه، از جمله چند مفسر اسلام‌گرا، نشان خواهد داد.
قانون اساسی ترکیه، استرداد شهروندان این کشور را به خارج از مرزها، جز در چارچوب تعهدات مربوط به دیوان کیفری بین‌المللی، ممنوع کرده است.
احتمال کاهش نفوذ فرهنگی و مذهبی ترکیه در جمهوری آذربایجان
این تحولات ممکن است به کاهش تدریجی نفوذ فرهنگی و مذهبی ترکیه در جمهوری آذربایجان از سوی باکو و ترویج «آذربایجان‌گرایی» سکولار به‌عنوان جایگزینی برای محافظه‌کاری اسلامی و پان‌ترکیسم منجر شود.
صرف‌نظر از اینکه رویدادها چگونه پیش بروند، باید انتظار اختلاف‌نظرها، مشاجرات و نارضایتی‌های بیشتری را میان این دو کشور ترک‌تبار که خود را برادر یکدیگر می‌دانند، داشت.
