در پی تشدید حملات انصارالله یمن به تأسیسات نفتی و فرودگاه‌های عربستان سعودی، ایالات متحده دستور خروج شماری از کارکنان دیپلماتیک غیرضروری و خانواده‌های آنان از این کشور را صادر کرد. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که گزارش‌هایی از احتمال کاهش حضور نیروهای آمریکایی در دیگر کشورهای منطقه، بررسی طرح‌های حمله مجدد آمریکا و اسرائیل به ایران و افزایش تنش‌ها در تنگه هرمز منتشر شده است. هم‌زمان، قیمت جهانی نفت به بالاترین سطح پنج ماه اخیر رسیده است.
به گزارش سرویس بین‌الملل جماران، خبرگزاری «بلومبرگ» در گزارشی به بررسی خروج کارکنان دیپلماتیک آمریکا از عربستان در پی تشدید حملات انصارالله، حملات به تأسیسات نفتی و فرودگاه‌های این کشور، احتمال جابه‌جایی نیروهای آمریکایی در منطقه، افزایش تنش‌های ایران با آمریکا و اسرائیل و پیامدهای این تحولات بر امنیت کشتیرانی و بازار جهانی انرژی پرداخت و نوشت:
ایالات متحده به دلیل افزایش تهدیدهای ناشی از حملات انصارالله یمن به عربستان سعودی، به شماری از کارکنان دیپلماتیک و خانواده‌های آنان دستور داده است این کشور را ترک کنند.
این تصمیم پس از تشدید حملات انصارالله به زیرساخت‌های حیاتی عربستان اتخاذ شده است. روز چهارشنبه، حملاتی به یکی از تأسیسات نفتی شرکت آرامکو و فرودگاهی در شرق عربستان انجام شد که در مجموع دست‌کم چهار کشته برجای گذاشت.
هم‌زمان، تنش‌ها در سراسر خاورمیانه افزایش یافته است. به گزارش روزنامه «نیویورک‌تایمز»، آمریکا و اسرائیل در حال تدوین طرح‌هایی برای حملات مجدد به ایران هستند. تهران نیز اعلام کرده که حملات بیشتری علیه نفتکش‌های عبوری از منطقه تنگه هرمز انجام داده است.
دستور وزارت خارجه آمریکا برای خروج کارکنان غیرضروری
وزارت امور خارجه ایالات متحده در پی افزایش تهدیدهای امنیتی ناشی از حملات انصارالله یمن، دستور خروج کارکنان غیرضروری دیپلماتیک و خانواده‌های آنان از عربستان سعودی را صادر کرده است.
تامی پیگات، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، روز چهارشنبه در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که حملات انصارالله به فرودگاه‌های غیرنظامی و سایر زیرساخت‌های حیاتی عربستان افزایش یافته و به تلفات غیرنظامیان و اختلالات گسترده در سفرها منجر شده است.
او گفت: «حوثی‌های تحت حمایت ایران به‌طور فزاینده‌ای در اقدامات خصمانه علیه عربستان سعودی مشارکت داشته‌اند؛ از جمله حملات به فرودگاه‌های غیرنظامی و دیگر زیرساخت‌های حیاتی که موجب تلفات غیرنظامیان و اختلالات شدید در سفر شده است.»
پیگات تأکید کرد: «ایمنی و امنیت کارکنان وزارت امور خارجه و خانواده‌های آنان همچنان بالاترین اولویت ماست و ما تمام اقدامات لازم را برای حفاظت و حمایت از آن‌ها ادامه خواهیم داد.»
گزارش‌ها درباره خروج نیروهای آمریکایی از اردن، کویت و قطر
هم‌زمان با تصمیم واشنگتن برای خروج شماری از کارکنان دیپلماتیک از عربستان، شبکه «ان‌بی‌سی نیوز» گزارش داد که اقدامات مربوط به خروج کارکنان آمریکایی ممکن است به کشورهای دیگری در منطقه نیز گسترش یابد.
بر اساس این گزارش، قرار است برخی از کارکنان نظامی آمریکا از پایگاه‌هایی در اردن، کویت و قطر خارج شوند.
سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، که مسئولیت نظارت بر نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را بر عهده دارد، در پاسخ به پرسشی درباره این گزارش گفت: «ما به‌طور مرتب نیروها و تجهیزات ایالات متحده را برای بهینه‌سازی آمادگی مأموریت جابه‌جا می‌کنیم. به دلایل امنیت عملیاتی، درباره جابه‌جایی‌های مرتبط اظهارنظر نمی‌کنیم.»
حملات مرگبار به میدان نفتی شیبه و فرودگاه دمام
وزارت انرژی عربستان سعودی اعلام کرد که در ساعات اولیه روز چهارشنبه، یک حمله پهپادی علیه میدان نفتی شیبه متعلق به شرکت آرامکو انجام شد.
به گفته این وزارتخانه، پرتابه مهاجم رهگیری شد، اما سقوط بقایای آن به کشته‌شدن دو نفر از اتباع نپال و فیلیپین منجر شد.
میدان نفتی شیبه ظرفیت تولید روزانه یک میلیون بشکه نفت خام را دارد و وزارت انرژی عربستان تأکید کرده است که عملیات تولید در این میدان تحت تأثیر حمله قرار نگرفته است.
در حمله دیگری که اواخر همان روز انجام شد، فرودگاه بین‌المللی ملک فهد در شهر دمام در شرق عربستان هدف قرار گرفت.
بر اساس اعلام سازمان کل هواپیمایی کشوری عربستان، این حمله به کشته‌شدن دو نفر و زخمی‌شدن چندین نفر دیگر منجر شد.
محدودیت پروازها و لغو رویدادهای بین‌المللی در عربستان
انصارالله یمن از اوایل سپتامبر حملات خود علیه عربستان سعودی را تشدید کرده است.
افزایش این حملات موجب شده عربستان فعالیت شماری از فرودگاه‌های خود را متوقف کند و چندین کنفرانس سرمایه‌گذاری و رویداد تفریحی و سرگرمی را لغو یا به تعویق بیندازد.
در گزارش دیگری درباره همین تحولات آمده است که حمله مرگبار به فرودگاه ریاض، مقام‌های سعودی را به محدود کردن پروازهای این فرودگاه واداشته است.
این حملات همچنین به تعویق برگزاری اجلاس مهم سرمایه‌گذاری عربستان منجر شده و بریتانیا را به افزایش حمایت‌های دفاعی از این کشور سوق داده است.
گسترش نفوذ انصارالله و افزایش تهدید علیه باب‌المندب
انصارالله یمن که در چارچوب آنچه «محور مقاومت» خوانده می‌شود قرار دارد، کنترل صنعا، پایتخت یمن، و بخش‌هایی از این کشور را که حدود ۷۰ درصد جمعیت یمن در آن سکونت دارند، در اختیار دارد.
این گروه از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا به‌عنوان سازمانی تروریستی معرفی شده است.
عربستان سعودی از سال ۲۰۱۵ تا زمان برقراری آتش‌بس در سال ۲۰۲۲، با انجام حملات هوایی و حمایت از گروه‌های مسلح یمنی، تلاش کرد انصارالله را از قدرت کنار بزند.
آتش‌بس سال ۲۰۲۲ در اوایل سال جاری میلادی و پس از آن فروپاشید که انصارالله عربستان سعودی را به محاصره بنادر و فرودگاه‌های تحت کنترل خود متهم کرد.
در ماه‌های اخیر، انصارالله علاوه بر تشدید حملات به عربستان، کنترل خود را در امتداد سواحل غربی یمن گسترش داده است.
این تحولات تهدید علیه کشتیرانی در تنگه باب‌المندب را افزایش داده؛ گذرگاهی راهبردی که از مسیرهای مهم تجارت جهانی و انتقال محموله‌ها میان دریای سرخ و آب‌های آزاد به شمار می‌رود.
خودداری ترامپ از گسترش حمایت نظامی آمریکا از عربستان
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تاکنون در برابر فشارها برای گسترش حمایت نظامی مستقیم واشنگتن از عملیات عربستان علیه انصارالله مقاومت کرده است.
بر اساس گزارش بلومبرگ، کمک‌های آمریکا به عربستان در این زمینه عمدتاً به ارائه اطلاعات اطلاعاتی و جاسوسی محدود مانده است.
در مقابل، بریتانیا و فرانسه تجهیزات نظامی دفاعی در اختیار عربستان قرار داده‌اند.
بریتانیا همچنین این هفته اعلام کرد که جنگنده‌هایی را برای کمک به رهگیری و سرنگونی پرتابه‌های انصارالله مستقر خواهد کرد.
افزایش تنش میان ایران و آمریکا و احتمال حملات مجدد
تحولات عربستان در شرایطی رخ می‌دهد که تنش‌های نظامی میان ایران و آمریکا نیز افزایش یافته است.
مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند که احتمال می‌دهند ایالات متحده حملات نظامی علیه ایران را از سر بگیرد و هشدار داده‌اند که هرگونه اقدام جدید با پاسخ شدید تهران مواجه خواهد شد.
خبرگزاری فارس روز پنجشنبه به نقل از یک مقام ارشد امنیتی ناشناس گزارش داد که در صورت تکرار حملات علیه مقام‌ها و غیرنظامیان ایرانی، تهران فهرستی از اهداف سیاسی و افراد مشارکت‌کننده در جنگ آمریکا را به‌عنوان «اهداف مشروع» در نظر خواهد گرفت.
دونالد ترامپ نیز تهدید کرده است که حملات گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران را از سر خواهد گرفت.
اسرائیل که در ۲۸ فوریه در کنار آمریکا جنگ علیه ایران را آغاز کرد، مواضع خود را تندتر کرده است.
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این هفته اظهار داشت: «ما باید حذف نظام ایران را تکمیل کنیم.»
فروپاشی توافق آتش‌بس ژوئن و بن‌بست مذاکرات
ایران و آمریکا در ماه ژوئن بر سر توافقی برای آتش‌بس که از آن با عنوان «یادداشت تفاهم» یاد شده بود، به توافق رسیدند، اما این توافق پس از حدود دو هفته فروپاشید.
از آن زمان، مذاکرات با میانجی‌گری قطر و پاکستان، به‌عنوان دو میانجی اصلی، پیشرفت چندانی نداشته است.
بر اساس مفاد توافق ژوئن، آمریکا محاصره دریایی ایران را لغو کرد و تهران نیز پذیرفت تنگه هرمز را تحت شرایط مشخصی بازگشایی کند.
واشنگتن همچنین اعلام کرده بود که به‌تدریج منابع مالی مسدودشده حاصل از فروش نفت ایران را آزاد خواهد کرد و تحریم‌ها را کاهش خواهد داد.
با این حال، این توافق پس از آن فروپاشید که ایران حملات خود علیه کشتی‌هایی را آغاز کرد که از مسیر تعیین‌شده از سوی تهران در تنگه هرمز پیروی نمی‌کردند.
در پی این تحولات، ایالات متحده بار دیگر محاصره دریایی ایران را برقرار کرد.
درخواست عراقچی برای بازگشت آمریکا به توافق ژوئن
ایران اعلام کرده است که پیش از آغاز مذاکرات جدی صلح، ایالات متحده باید محاصره دریایی را لغو کند و نشان دهد که برای دستیابی به راه‌حلی دیپلماتیک و پایان مناقشه جدیت دارد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از واشنگتن خواسته است به مفاد یادداشت تفاهم ژوئن بازگردد.
عراقچی در یادداشتی در روزنامه «فایننشال تایمز» نسبت به پیامدهای گسترش درگیری‌ها در منطقه هشدار داد.
او نوشت: «در حالی که بار دیگر خود را در مقطعی خطرناک می‌یابیم، وظیفه دارم هشدار دهم که هرگونه تشدید تنش در اطراف تنگه هرمز یا هر نقطه دیگری از منطقه، جان غیرنظامیان، رفاه تمامی کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را با خطری بزرگ مواجه خواهد کرد.»
گزارش حمله به چهار نفتکش در شمال خلیج فارس
در ادامه تنش‌های دریایی، شبکه «پرس‌تی‌وی» روز پنجشنبه گزارش داد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران به چهار نفتکش که از آن‌ها به‌عنوان شناورهای «متخلف» یاد شده، حمله کرده است.
بر اساس این گزارش، نفتکش‌ها در حال انتقال نفت در شمال خلیج فارس بوده‌اند.
با این حال، پرس‌تی‌وی جزئیات بیشتری درباره زمان دقیق انجام این حملات ارائه نکرد.
همچنین سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، وابسته به نیروی دریایی این کشور، اعلام کرد که یک نفتکش روز سه‌شنبه در آب‌های جنوب شرقی فاو عراق هدف اصابت یک پرتابه قرار گرفته است.
این تحولات در شرایطی رخ داده که حملات به کشتی‌های تجاری در اطراف تنگه هرمز افزایش یافته و نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی تشدید شده است.
نفت برنت از ۱۱۴ دلار عبور کرد
تشدید تنش‌های نظامی در عربستان و افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال گسترش جنگ میان ایران و آمریکا، بازار جهانی انرژی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
قیمت نفت و گاز طبیعی طی دو روز گذشته بار دیگر افزایش یافته است.
نفت خام برنت روز جمعه از مرز ۱۱۴ دلار در هر بشکه عبور کرد و به بالاترین سطح خود در پنج ماه گذشته رسید.
بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت نفت برنت از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است.
این افزایش قیمت در بازار مصرف سوخت آمریکا نیز بازتاب داشته است.
بهای بنزین در جایگاه‌های سوخت ایالات متحده به‌شدت افزایش یافته و قیمت گازوئیل نیز به سطحی بی‌سابقه رسیده است.
افزایش هزینه سوخت و فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، از عواملی عنوان شده که به کاهش محبوبیت این جنگ در میان شهروندان آمریکایی دامن زده است.
