در مورد ماهیت حمایت احتمالی مصر توضیح داد که تعیین آن به درخواست عربستان سعودی بستگی دارد، ضمن اینکه بر لزوم اجتناب از تشدید تنش علیه حوثی‌ها تأکید کرد، چرا که این امر می‌تواند بر منافع مصر تأثیر منفی بگذارد، به خصوص اگر منجر به بسته شدن تنگه باب المندب شود.
به گزارش جماران، الجزیره در گزارشی نوشت: درخواست عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر، از پارلمان برای برگزاری جلسه اضطراری جهت اخذ مجوز مداخله نظامی احتمالی در حمایت از عربستان سعودی، پرسش‌هایی را در مورد ماهیت و محدودیت‌های اقدام مصر و سناریوهای پیشنهادی برای حمایت از ریاض در مواجهه با حملات فزاینده گروه حوثی‌ها مطرح می‌کند.
در میان ملاحظات امنیتی و سیاسی حاکم بر روابط مصر و عربستان سعودی، اهمیت این گام با توجه به تشدید تنش‌های منطقه‌ای و چالش‌هایی که این تنش‌ها برای امنیت خلیج فارس، دریای سرخ و تنگه باب المندب ایجاد می‌کنند، برجسته است.
در زمانی که نگرانی‌ها از گسترش این رویارویی و تبدیل آن به یک درگیری منطقه‌ای گسترده‌تر رو به افزایش است، تخمین‌ها در مورد اشکال حمایت بالقوه مصر، از حمایت دفاعی گرفته تا هماهنگی اطلاعاتی، نظامی و لجستیکی، متفاوت است، ضمن اینکه احتمال رویارویی مستقیم با حوثی‌ها یا ایران منتفی است.
در همین زمینه، سرلشکر دکتر «احمد فاروق» مشاور مرکز ملی مطالعات و کارشناس امنیت منطقه‌ای، معتقد است که درخواست سیسی از پارلمان برای برگزاری جلسه اضطراری جهت اخذ مجوز در مورد هرگونه مداخله درخواستی عربستان سعودی، با اصول ثابت سیاست مصر که امنیت کشورهای خلیج فارس، و در رأس آنها عربستان سعودی را بخش جدایی‌ناپذیر امنیت ملی مصر می‌داند، همسو است. وی افزود که این درخواست در پرتو شرایط بسیار خطرناک منطقه‌ای و تشدید حملات حوثی‌ها علیه عربستان صورت می‌گیرد.
رویارویی با حوثی‌ها بعید است
فاروق به الجزیره نت توضیح داد که ماهیت حمایتی که مصر ممکن است از عربستان سعودی ارائه دهد، بر اساس خواسته‌های طرف سعودی و توانایی‌های نیروهای مسلح مصر تعیین خواهد شد، به ویژه از آنجا که پادشاهی عربستان سعودی از توانایی‌های نظامی گسترده و پیشرفته‌ای برخوردار است، و به احتمال استفاده عربستان سعودی از برخی از توانایی‌های ارتش مصر در وظایف دفاعی متناسب با توانایی‌های نیروهای مسلح دو کشور و نیازهای آنها اشاره کرد.
مشاور مرکز ملی مطالعات و کارشناس امنیت منطقه‌ای، وقوع درگیری مستقیم بین ارتش مصر و گروه حوثی یا ایران در دوره آینده در چارچوب حمایت عربستان را بعید دانست و تأکید کرد که ورود نیروهای مصری یا سعودی به درگیری‌های زمینی مستقیم با حوثی‌ها در داخل یمن ، با توجه به ماهیت جغرافیایی پیچیده سرزمین‌های یمن و چالش‌های نظامی ناشی از آن، بهترین گزینه نیست.
فاروق بر اهمیت دستیابی به یک راه حل سیاسی و دیپلماتیک برای بحران بین عربستان سعودی و گروه حوثی تأکید کرد و هشدار داد که ادامه درگیری‌های نظامی می‌تواند به تحلیل رفتن توانایی‌های نظامی عربستان سعودی و همچنین افزایش رنج یمن که با شرایط دشواری از جمله فروپاشی و تجزیه روبرو است، منجر شود.
او همچنین با توجه به جدی بودن تحولات جاری و تشدید مداوم اقدامات حوثی‌ها، خواستار فعال شدن توافق مکه برای دفاع از عربستان سعودی شد.
از سوی دیگر، سفیر «معتز احمدین»، نماینده دائم سابق مصر در سازمان ملل و شورای امنیت ، دعوت سیسی را پاسخی طبیعی و مورد انتظار برای حمایت از پادشاهی دانست و خاطرنشان کرد که این اقدام، در عین حال، نشان‌دهنده تمایل ریاست جمهوری مصر به احترام به نقش پارلمان در تصمیمات مربوط به تحرکات نظامی است.
دفاع، نه حمله
احمدین در مورد ماهیت حمایت احتمالی مصر توضیح داد که تعیین آن به درخواست عربستان سعودی بستگی دارد، ضمن اینکه بر لزوم اجتناب از تشدید تنش علیه حوثی‌ها تأکید کرد، چرا که این امر می‌تواند بر منافع مصر تأثیر منفی بگذارد، به خصوص اگر منجر به بسته شدن تنگه باب المندب شود.
او افزود که نقش مصر به دفاع از پادشاهی محدود خواهد شد و به مشارکت در حملات نظامی علیه ایران یا گروه حوثی‌ها گسترش نخواهد یافت.
نماینده سابق مصر در شورای امنیت تایید کرد که هیچ نشانه روشنی مبنی بر قصد قاهره برای شرکت در عملیات نظامی تهاجمی علیه ایران یا حوثی‌ها وجود ندارد و تأکید کرد که مصر قصد ندارد مستقیماً با ایران یا گروه‌های مرتبط با آن در منطقه وارد جنگ شود.
او توضیح داد که حمایت احتمالی مصر با هدف ارائه کمک‌های لازم برای دفاع از عربستان سعودی، به منظور حفظ امنیت، تمامیت ارضی و توانایی‌های این پادشاهی و مقابله با حملاتی که در معرض آن قرار دارد، صورت می‌گیرد.
احمدین خاطرنشان کرد که درگیر شدن در یک رویارویی نظامی جدید در منطقه، چه با ایران و چه با هر طرف دیگری، در حال حاضر به نفع منافع مصر نیست. او خواستار تشدید تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به یک راه‌حل سیاسی برای بحران بین عربستان سعودی و حوثی‌ها شد. او هشدار داد که ادامه درگیری‌ها می‌تواند منجر به بی‌ثباتی بیشتر منطقه‌ای و تشدید تهدیدات پیش روی امنیت ملی اعراب شود.
پیام‌های سیاسی
«عصام هلال» نماینده مجلس و معاون دبیرکل حزب «مستقبل وطن» که اکثریت پارلمان را در اختیار دارد، به نوبه خود گفت که درخواست سیسی برای اخذ مجوز پارلمانی در مورد اقدام نظامی در خارج از مرزها، گامی مهم است که فراتر از بُعد رویه‌ای خود، شامل پیام‌های سیاسی و استراتژیک مربوط به موضع مصر در قبال تحولات منطقه‌ای است.
هلال به الجزیره گفت که ماده ۱۵۲ قانون اساسی مصر، استقرار نیروهای مسلح در مأموریت‌های رزمی خارج از مرزهای کشور را تنظیم می‌کند و چارچوب تصویب پارلمان را به همراه مفاد مربوط به شورای عالی نیروهای مسلح و الزامات امنیت ملی مشخص می‌کند. او بر لزوم تفسیر هرگونه استقرار احتمالی در چارچوب قانون اساسی و چارچوب‌های نهادی و عدم برخورد با آن به عنوان یک تصمیم نظامی جدا از نهادهای دولتی تأکید کرد.
او گفت که درخواست مجوز ممکن است در سطح سیاسی، نشان‌دهنده تمایل به فراهم کردن پوشش نهادی برای هرگونه تعهد بالقوه و ارسال پیامی مبنی بر اینکه قاهره در حال بررسی گزینه‌های دفاعی خود با توجه به تغییرات منطقه‌ای است، باشد.
اما او تأکید کرد که این گام، در صورت تأیید جزئیات و دامنه آن، لزوماً به معنای تصمیم نهایی برای شرکت در عملیات نظامی نیست.
هلال توضیح داد که افزایش سطح آمادگی نظامی لزوماً به معنای قریب‌الوقوع بودن جنگ نیست، همانطور که کسب مجوز قانونی لزوماً به معنای تصمیم به مداخله نیست. وی افزود که اگر تهدیدها به سطحی افزایش یابد که نیاز به همکاری نظامی مستقیم داشته باشد، شکل حمایت مصر همچنان به ماهیت تهدید، درخواست‌های عربستان سعودی و ملاحظات سیاسی و حقوقی حاکم بر تصمیم‌گیری مصر بستگی خواهد داشت.
معاون دبیرکل حزب مستقبل الوطن خاطرنشان کرد که اقدام احتمالی مصر برای حمایت از عربستان سعودی با ماهیت روابط استراتژیک بین دو کشور که مبتنی بر شبکه‌ای از منافع و پیوندهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی است، مرتبط است. وی تأکید کرد که ثبات پادشاهی عربستان سعودی عنصر مهمی در محاسبات منطقه‌ای قاهره است، زیرا مصر موضع قاطعی دارد که امنیت خلیج فارس را بخشی از امنیت ملی اعراب می‌داند و این امر به هرگونه تهدید مستقیم علیه عربستان سعودی ابعادی فراتر از مرزهای جغرافیایی آن می‌دهد.
هلال تأکید کرد که قاهره آگاه است که تضعیف امنیت خلیج فارس ممکن است پیامدهایی داشته باشد که فراتر از پادشاهی باشد و به موازنه‌های عربی و توانایی کشورهای منطقه برای مقابله با چالش‌های مشترک منجر شود. وی خاطرنشان کرد که همکاری مصر و عربستان سعودی در مرحله بعدی ممکن است شامل تبادل اطلاعات اطلاعاتی، هماهنگی ارزیابی‌های مربوط به تهدیدات موشکی و هوایی، علاوه بر ارائه پشتیبانی فنی یا لجستیکی بر اساس نیازهای واقعی و توافقات موجود بین دو کشور باشد.
هلال با اشاره به اینکه هیچ تصمیم نظامی را نمی‌توان از وضعیت اقتصادی جدا کرد، توضیح داد که مصر با تعهدات مالی و توسعه‌ای قابل توجهی روبرو است و گسترش دامنه ناآرامی‌های منطقه‌ای ممکن است هزینه‌های اضافی بر تجارت، سرمایه‌گذاری، انرژی و حمل و نقل و همچنین تأثیر بالقوه بر درآمدهای کانال سوئز و کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران تحمیل کند.
او افزود که منافع مصر حکم می‌کند که هرگونه تعهد نظامی باید تا حد امکان از نظر اهداف، دامنه و مدت زمان به روشنی تعریف شود، و در عین حال امکان بررسی آن با توجه به تحولات میدانی فراهم گردد. او تأکید کرد که هدف از حمایت عربستان سعودی، مهار حملات و جلوگیری از تبدیل آنها به یک جنگ تمام عیار منطقه‌ای و در عین حال حفظ توانایی مصر در حفاظت از منافع خود و شرکایش است.
هلال تأکید کرد که هرگونه اقدام مصر برای حمایت از عربستان سعودی در مواجهه با تهدیدات بالقوه منطقه‌ای باید در چارچوب یک چشم‌انداز وسیع‌تر با هدف حفاظت از امنیت اعراب و منافع مصر در دریای سرخ، تقویت مشارکت استراتژیک با ریاض و جلوگیری از عدم تعادل در قدرت منطقه‌ای که به کشورهای عربی آسیب می‌رساند، بررسی شود.
اعلان جنگ نیست
از سوی دیگر، عمادالدین حسین، روزنامه‌نگار و نماینده پارلمان از حزب «جبهه» و سردبیر روزنامه مصری «الشروق»، گفت که حمایت مورد انتظار مصر از عربستان سعودی، همانطور که در اظهارات سیسی آمده است، برای هدف خاصی خواهد بود که همان دفاع از مرزها و امنیت عربستان سعودی است. وی افزود که این مأموریت، در صورت درخواست عربستان سعودی، صرفاً دفاعی خواهد بود و تهاجمی یا جنگی علیه هیچ کشوری نیست.
حسین در مصاحبه‌ای با الجزیره نت خاطرنشان کرد که ماده ۱۵۲ قانون اساسی، خروج نیروهای مصری یا اعلام جنگ را تنظیم می‌کند و آنچه اتفاق می‌افتد، اعلام جنگ نیست، بلکه مأموریتی دفاعی برای عربستان سعودی است. بنابراین، این موضوع ماهیت خاص مأموریت حمایت مصر از عربستان سعودی را تعیین می‌کند.
انتظار می‌رود پارلمان مصر روز یکشنبه برای بررسی و رأی‌گیری در مورد این مأموریت که مستلزم تأیید دو سوم اعضای مجلس نمایندگان است، تشکیل جلسه دهد.
حسین افزود که سیسی در حال حاضر درخواست مجوز برای دفاع از عربستان سعودی را کرده است زیرا تهدیدات واقعی علیه پادشاهی و امنیت و ثبات آن وجود دارد و خاطرنشان کرد که مصر و عربستان سعودی دو کشور عربی هستند که زیر چتر پیمان دفاع مشترک عربی در اتحادیه عرب قرار دارند.
واکنش انصار الله یمن
«یحیی علی الراعی»، رئیس پارلمان یمن در صنعا روز شنبه نگرانی خود را در مورد احتمال مشارکت مصر در هرگونه اقدام نظامی در حمایت از عربستان سعودی علیه یمن ابراز کرد.
به گزارش خبرگزاری یمنی «سبا»، این خبر در پیامی فوری خطاب به «هشام بدوی»، رئیس مجلس نمایندگان مصر، در خصوص خبر برگزاری جلسه اضطراری پارلمان مصر در روز یکشنبه به دعوت عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور، برای بررسی اعطای مجوز به او جهت اتخاذ تدابیری برای دفاع از عربستان سعودی منتشر شد.
الراعی در پیام خود گفت: «ما قاطعانه ایده کشاندن مصر، با هویت و تاریخ عربی‌اش، به نبردی که با ارزش‌هایش سازگار نیست را رد می‌کنیم.»
وی افزود: «ما با نگرانی شدید هرگونه روندی را که ممکن است منجر به مشارکت مصر در اقدامات نظامی در راستای سیاست‌های رژیم سعودی در یمن شود، دنبال می‌کنیم.»
الراعی تأکید کرد«این رژیم سعودی است که تجاوز و محاصره علیه یمن را بیش از ۱۲ سال آغاز کرده و این رژیم سعودی است که از اجرای نقشه راه طفره رفته و تفاهمات و تلاش‌های سیاسی انجام شده برای برقراری صلح را دور زده است.»
روزنامه دولتی الاهرام روز شنبه گزارش داد که مجلس نمایندگان به ریاست بداوی، روز یکشنبه در پاسخ به فراخوان سیسی جلسه اضطراری برگزار خواهد کرد.
سیسی پیش از این در روز شنبه، طی سخنرانی خود در مراسم فارغ‌التحصیلی دانشجویان جدید آکادمی نظامی مصر در پایتخت اداری جدید، از پارلمان خواست تا تشکیل جلسه دهد.
سیسی گفت: «ما هر اقدامی را برای محافظت از عربستان سعودی انجام خواهیم داد و من از پارلمان می‌خواهم که در صورت درخواست از ما، جلسه اضطراری برای صدور مجوز این اقدام برگزار کند.»
این تحولات در بحبوحه تشدید تنش‌های نظامی میان عربستان سعودی و حوثی های یمن از ژوئیه گذشته رخ می‌دهد که شامل هدف قرار دادن فرودگاه ها و تأسیسات انرژی در عربستان سعودی در پاسخ به محاصره یمن و حمله به تأسیسات غیرنظامی از جمله فرودگاه صنعا بوده است.
