وزارت خارجه آمریکا با فروش احتمالی ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ لایتنینگ ۲، موتورهای مرتبط و تجهیزات پشتیبانی به عربستان سعودی به ارزش برآوردی ۲۴.۳ میلیارد دلار موافقت کرده است؛ معاملهای که هنوز به تأیید کنگره نیاز دارد و به دلیل نگرانیها درباره حفظ برتری کیفی نظامی اسرائیل و احتمال دسترسی چین به فناوریهای حساس آمریکایی، با بحثها و مخالفتهایی در واشنگتن روبهرو شده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، وزارت امور خارجه ایالات متحده با فروش احتمالی نظامی به پادشاهی عربستان سعودی برای خرید جنگندههای تهاجمی مشترک اف-۳۵ لایتنینگ ۲ و تجهیزات مرتبط موافقت کرده است. ارزش برآوردی این معامله در مجموع ۲۴.۳ میلیارد دلار اعلام شده است.
عربستان سعودی درخواست خرید ۴۸ فروند جنگنده اف-۳۵ لایتنینگ ۲ با قابلیت برخاست و فرود متعارف را ارائه کرده است. بسته درخواستی ریاض همچنین شامل موتورهای هواپیما و دیگر تجهیزات و خدمات نظامی مرتبط میشود.
با این حال، اجرای این قرارداد منوط به تأیید کنگره ایالات متحده است.
وزارت امور خارجه آمریکا در اطلاعیهای اعلام کرد که هدف از این فروش، تقویت امنیت یکی از متحدان اصلی غیرعضو ناتو است؛ کشوری که به گفته واشنگتن، نقشی مهم در ثبات سیاسی و پیشرفت اقتصادی منطقه خلیج فارس ایفا میکند.
بااینحال، شماری از قانونگذاران و مقامهای دفاعی آمریکا نسبت به این معامله ابراز نگرانی کردهاند و معتقدند چنین اقدامی ممکن است زمینه دسترسی چین به فناوریهای بسیار حساس نظامی آمریکا را فراهم کند.
این معامله، در صورت نهاییشدن، عربستان سعودی را از نظر برخورداری از جنگندههای اف-۳۵ به اسرائیل نزدیک خواهد کرد؛ اسرائیل در حال حاضر ناوگانی متشکل از ۵۰ فروند از این جنگندهها در اختیار دارد.
با این حال، فروش جنگندهها همچنان نیازمند تأیید کنگرهای است که مدتهاست نسبت به چنین معاملهای تردیدهایی داشته است. علاوه بر این، این طرح احتمالاً با مخالفت اسرائیل نیز روبهرو خواهد شد؛ چرا که تلآویو از دیرباز با فروش جنگندههای اف-۳۵ به عربستان سعودی مخالفت کرده است.
راجا کریشنامورتی، نماینده دموکرات ایالت ایلینوی و عضو کمیته اطلاعات مجلس نمایندگان آمریکا، در واکنش به این موضوع گفت: «این اقدام میتواند “جواهرات تاج” فناوری نظامی آمریکا را در دسترس حزب کمونیست چین قرار دهد.»
اسرائیل در حال حاضر تنها دارنده جنگندههای اف-۳۵ در خاورمیانه بهجز نیروهای آمریکایی مستقر در منطقه است. ایالات متحده نیز مدتهاست متعهد شده است برتری کیفی نظامی اسرائیل را نسبت به دیگر بازیگران منطقه حفظ کند؛ تعهدی که منتقدان معتقدند چنین قراردادی ممکن است آن را با چالش روبهرو کند.
وزارت امور خارجه آمریکا در اطلاعیهای که خبر این تصمیم را اعلام کرد، تأکید کرده است: «فروش پیشنهادی این تجهیزات و خدمات پشتیبانی، موازنه نظامی در منطقه را تغییر نخواهد داد.»
این پیشنهاد در شرایطی مطرح شده است که عربستان سعودی بهطور مرتب هدف حملات موشکی و پهپادی ایران قرار میگیرد و درگیریها با نیروهای حوثی در یمن نیز از سر گرفته شده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روابط نزدیکی با رهبران عربستان سعودی داشته است. همچنین جرد کوشنر، داماد او، در فاصله میان دورههای ریاستجمهوری ترامپ، صندوق ثروت ملی عربستان سعودی را متقاعد کرد تا مبلغ ۲ میلیارد دلار در شرکت سرمایهگذاری خصوصی او سرمایهگذاری کند.
با این حال، پیش از آنکه یک پیمانکار دفاعی آمریکایی بتواند حتی مذاکرات رسمی خود را با خریدار آغاز کند، کنگره باید این فروش را تصویب کند. پیش از این نیز مسائل و نگرانیهای سیاسی و امنیتی باعث توقف برخی سفارشها و مذاکرات مربوط به جنگندههای اف-۳۵ شده بود.
امارات متحده عربی در دسامبر ۲۰۲۱، قرارداد پیشنهادی ۲۳ میلیارد دلاری برای خرید جنگندههای اف-۳۵ را بهطور رسمی به حالت تعلیق درآورد. دلیل این تصمیم، نگرانیهای دولت جو بایدن درباره روابط ابوظبی با پکن و استفاده امارات از فناوری نسل پنجم ارتباطات، موسوم به ۵جی (5G)، شرکت هوآوی عنوان شد.
