هادی برهانی در گفتوگو با خبرنگار جماران با اشاره به اینکه انصارالله یمن در درگیریهای اخیر موفقیتهای نظامی چشمگیری داشته و توانسته عربستان را تحت فشار قرار دهد، اظهار کرد: مراکز نفتی و جمعیتی عربستان در جنوب غربی این کشور هدف قرار گرفته و آسیب دیده است. همچنین انصارالله توانسته از طریق تصرف شهر المخا و جزیره زقر که پیشتر در کنترل نیروهای یمنی همپیمان عربستان بود، سیطره خود بر سواحل یمن در دریای سرخ را گسترش دهد و به تنگه بابالمندب نزدیک شود. این پیشروی، دست انصارالله را برای بستن این تنگه باز میکند. بخش عمدهای از حملونقل دریایی عربستان از طریق دو تنگه هرمز و بابالمندب صورت می گیرد و لذا بستهشدن بابالمندب، مشکلی اساسی برای عربستان ایجاد میکند.
وی در تشریح تاثیر تحولات یمن بر جنگ ایران، بیان کرد: اگر پیشروی انصارالله در یمن و فشاری که بر سعودیها میآورد، به همراهی بیشتر عربستان با ایران و دوری آن از آمریکا و اسرائیل منجر شود و این کشور را تشویق به دادن امتیازات بیشتر به ایران کند، میتواند اثراتی به نفع ما داشته باشد. اما این احتمال چندان جدی نیست و به احتمال قویتر، این فشارها عربستان را از ایران دور و در نتیجه به آمریکا و اسرائیل نیازمند میکند. اتفاقا در این شرایط، بازار دوستی برای اسرائیل گرم خواهد شد، زیرا این رژیم نشان داده صاحب موثرترین ظرفیتها برای دفع تهدید محور مقاومت و همچنین ضربه زدن به این محور است.
عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران با اشاره به اشراف بالای اطلاعاتی و عملیاتی اسرائیل بر منطقه، عنوان کرد: اگر عربستان نتواند در مقابل حملات انصارالله از خود دفاع موثری کند، به توان و تکنولوژی اسرائیل در این زمینه نیازمند خواهد شد. این امر میتواند عربستان را مجبور به نزدیکی و همکاری با اسرائیل کند. لذا پیشرویهای انصارالله، شانس گسترش پیمان ابراهیم در منطقه را افزایش میدهد. در واقع در حالیکه پس از نسلکشی اسرائیل در غزه، پیمان ابراهیم به اغما رفته بود، اکنون حملات انصارالله به عربستان میتواند موجب تجدید حیات این پیمان شود.
برهانی افزود: رفتار کشورها را نمیتوان با شعار و سخنرانی تحلیل کرد. اولویت همه کشورها از جمله جمهوری اسلامی، در درجه اول امنیت و منافع ملی است. اگر امنیت و منافع در یک سمت قابل تامین نباشد، کشورها برای تامین آن به سمتی دیگر خواهند رفت. این منطق دنیای سیاست و روابط بینالملل است و در نظر نگرفتن این منطق در تحلیل و تصمیمگیریها، غیرمسئولانه است.
وی با بیان اینکه البته این موضوع تنها پیامد این تحولات نیست، اضافه کرد: پس از عملیات طوفانالاقصی و نسلکشی اسرائیل در غزه، فضای مثبتی برای همکاری و همبستگی میان کشورهای اسلامی پدید آمده بود؛ اختلافات و درگیری میان کشورهای اسلامی به حاشیه رانده شده و ضرورت مقابله مشترک با تجاوزات اسرائیل مورد توجه و تاکید قرار گرفته بود. همچنین درگیری خونین و فاجعهبار دو محور متخاصم شیعی و سنی در منطقه نیز تا حدود زیادی فراموش شده بود. انصارالله یمن و همچنین ایران در جریان تحولات این دوره یعنی کارزار نظامی با اسرائیل، محبوبیت بالایی در بین منطقه اعم از شیعه و سنی پیدا کرده بودند و انصارالله به ویژه به دلیل حملات موشکی و پهبادی به اسرائیل در حمایت از غزه بسیار محبوب شده بود.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه ادامه داد: متاسفانه در شرایط جدید، این دستاورد بزرگ و مهم در معرض تخریب و فرسایش قرار گرفته است. حملات انصارالله شیعه به مرکزیت جهان اهل سنت یعنی عربستان، بار دیگر تقابل شیعه و سنی را مطرح کرده و کشورهای سنی و افکار عمومی در این کشورها را تحت تاثیر قرار داده است. اینک بسیاری در کشورهای اسلامی حملات انصارالله به عربستان را حمله محور شیعه به محور سنی میبینند. به همین دلیل محبوبیت انصارالله و ایران به عنوان حامی اصلی آن، در کشورهای اسلامی در حال کاهش است و این می تواند خسارتی راهبردی را برای ایران رقم بزند.
برهانی افزود: ملتهای مسلمان به حملات نظامی به عربستان به عنوان سرزمین مقدس وحی و مرکزیت تاریخی اسلام حساس هستند. همچنین در این حملات تعداد قابل توجهی از شهروندان غیرنظامی سنی آسیب دیدهاند که این بر میزان نارضایتیها و ناراحتیهای اهل سنت جهان میافزاید. تقریبا همه کشورهای اسلامی حملات انصارالله به عربستان را محکوم کردهاند. همچنین سازمان همکاری اسلامی و اتحادیه عرب نیز علیه این حملات موضع گرفتهاند. به نظر میرسد ادامه این حملات، میتواند ایران و دوستان آن در محور مقاومت را که به تازگی به دلیل ایستادگی در برابر آمریکا و اسرائیل محبوب شدهاند، دوباره در جهان اسلام منزوی و حتی منفور کند.
وی با بیان اینکه مسلما این امر فشار، شدت عمل و حتی نابودی زیرساختهای ایران را برای آمریکا و اسرائیل راحتتر و ممکنتر خواهد کرد، گفت: در جهان امروز، اهمیت قدرت نرم کمتر از قدرت سخت نیست و بیتوجهی به این مقوله میتواند عواقب فاجعهباری داشته باشد. اگر افکار عمومی در کشورهای اسلامی هم با نابود کردن ایران همکاری و همدلی داشته باشند، کار آمریکا و اسرائیل بسیار راحتتر خواهد شد.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه با اشاره به امتناع پاکستان و ترکیه از ورود به جنگ عربستان و انصارالله، بیان کرد: ترکیه و پاکستان هر دو حملات حوثیها به عربستان را محکوم کردهاند، اما تاکنون اقدام عملی برای ورود نظامی به این درگیری نداشتهاند. اگرچه بر اساس پیمان مکه، پاکستان و ترکیه موظف هستند به عربستان کمک کنند، اما آنها نگران افزایش تنش در منطقه اند. برنده نهایی این افزایش تنش و درگیری میان کشورهای اسلامی، اسرائیل است. اگر این کشورها وارد درگیری شوند، جدایی و جنگ میان کشورهای شیعه و سنی شکلی آشکارتر و فاجعه بارتر پیدا خواهد کرد و در واقع منطقه علنا به دو قطب شیعه و سنی تقسیم میشود که یادآور فاجعه شرایط منطقه پس از بهار عربی است؛ یعنی همان شرایطی که به اسرائیل اجازه داد بر منطقه مسلط شود.
عضو هیات علمی دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران اضافه کرد: از سوی دیگر، اگر ترکیه و پاکستان به کمک عربستان نیایند و سعودیها ببینند که پیمان مکه توان حمایت از امنیت و ثبات آنان را ندارد، امیدشان به این پیمان کم میشود و در نتیجه برای تامین امنیت خود به آمریکا و اسرائیل نیازمند خواهند شد و این سناریو نیز شانس گسترش پیمان ابراهیم را بالا میبرد، زیرا شرط آمریکا و اسرائیل برای حمایت از عربستان، پیوستن این کشور به پیمان ابراهیم از طریق عادی سازی روابط با اسرائیل است.
برهانی در خصوص سیاست مناسب ایران در قبال درگیری عربستان و انصارالله، اظهار کرد: دیپلماسی جمهوری اسلامی نسبت به همکاری با کشورهای اسلامی مثبت است. وزارت خارجه آشکارا خواهان حلوفصل این درگیری از طریق گفتگوی یمنی-یمنی و براساس نقشه راه مورد اتفاق طرفین شده است. مواضع دکتر پزشکیان هم در این زمینه بسیار مثبت و سازنده بوده و ایشان اهمیت زیادی برای همبستگی اسلامی و دوستی با کشورهای اسلامی قائل است. اما در کشور ما، حجم بدبینی نسبت به کشورهای عرب و سنی کم نیست. عربستیزی و سنیستیزی در کشور سابقهدار و ریشهدار است. گروهی در ایران، دائما علیه کشورهای اسلامی و همبستگی اسلامی سمپاشی و کشورهای اسلامی را همدست اسرائیل معرفی میکنند. اصطلاح محور عربی-عبری نیز اختراع همین گروه است.
وی با بیان اینکه عربستان در حال حاضر انگیزهای برای نزدیکی به اسرائیل ندارد و یک دلیل اصلی انعقاد پیمان مکه با کشورهای اسلامی ترکیه و پاکستان نیز همین موضوع است، افزود: عربستان در طول سالهای گذشته، به تدریج از اسرائیل دور شده و مواضع محکمی در دفاع از مردم فلسطین اتخاذ کرده است. عربستان در همین کشور یمن نیز نیروهای امارات که همدست اصلی اسرائیل در منطقه است را بیرون ریختند. حملات انصارالله میتواند این وضعیت را دگرگون کند و عربستان را به سوی اسرائیل هل دهد. در این صورت، هم عربستان و هم ایران متضرر میشوند. تقابل کشورهای اسلامی با یکدیگر و گسترش پیمان ابراهیم موقعیت اسرائیل در منطقه را تحکیم و تقویت میکند. این موقعیت جدید و بهتر، به اسرائیل اجازه میدهد فشار بیشتر و سنگینتری بر ایران وارد کند.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه تاکید کرد: بنابراین، هم به نفع ایران و هم به نفع عربستان است که به سرعت مشکلات و مسائل خود را حلفصل و از وقوع یک جنگ تمامعیار دیگر جلوگیری کنند. مشکلات دو طرف قابل حل است. اما گروهی که خواهان حلوفصل این مشکلات نیستند، دائما شعارها و ایدههایی را مطرح میکنند، به طوریکه که توافق با عربستان را «دیو» و دشمنی با آن را «فرشته» میدانند. این دسته با ایجاد تفرقه در جهان اسلام، اسرائیل را در موقعیت بهتر و برتر قرار میدهند و وقتی نتیجه عمل آنها پیشرفت پروژه صهیونیسم در منطقه باشد، شعارها و سخنرانیهای آتشین آنها پشیزی ارزش ندارد.
