یک قاضی نیروی هوایی آمریکا دستور داده است خالد شیخ محمد، متهم به طراحی اصلی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، به همراه سه متهم دیگر از ۵ ژوئن ۲۰۲۸ در برابر یک دادگاه نظامی محاکمه شوند؛ پروندهای که بیش از دو دهه با بنبستهای حقوقی، اختلاف بر سر توافق اقرار به جرم و مناقشه درباره مجازات اعدام در بازداشتگاه گوانتانامو روبهرو بوده است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، خبرگزاری رویترز، به بررسی تعیین زمان محاکمه خالد شیخ محمد، متهم به طراحی اصلی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، و سه همپروندهای او، روند طولانی و پرچالش این پرونده در دادگاه نظامی گوانتانامو، اختلافات حقوقی بر سر توافق اقرار به جرم و مجازات اعدام و جزئیات زمانبندی رسیدگی قضایی در سال ۲۰۲۸ پرداخت و نوشت: یک قاضی نیروی هوایی آمریکا روز چهارشنبه دستور داد خالد شیخ محمد، متهم به طراحی اصلی حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ علیه ایالات متحده، به همراه سه متهم دیگر، در ژوئن ۲۰۲۸ در برابر یک دادگاه نظامی محاکمه شوند.
دستور تعیین زمان محاکمه که از سوی سرهنگ دوم مایکل شراما از نیروی هوایی آمریکا صادر شد، تازهترین تحول مهم در یک پرونده قضایی-نظامی است که طی دو دهه گذشته، به دلیل بنبستهای حقوقی متعدد پیرامون چهار زندانی محبوس در بازداشتگاه گوانتانامو در کوبا، با تأخیرها و مناقشات طولانی روبهرو بوده است.
سال گذشته، یک دادگاه تجدیدنظر آمریکا از صدور مجوز برای خالد شیخ محمد و دو نفر از هممتهمان او برای اقرار به جرم در چارچوب توافقهایی که آنان را از مجازات اعدام مصون میکرد، خودداری کرد.
رأی دادگاه تجدیدنظر، تصمیمهای پیشین یک قاضی نظامی و همچنین دادگاه بازبینی کمیسیونهای نظامی آمریکا را که از توافق اقرار به جرم حمایت کرده بودند، نقض کرد.
این توافق در سال ۲۰۲۴ پیشنهاد شده و مقام مسئول نظارت بر دادگاه جنگی گوانتانامو در وزارت دفاع آمریکا نیز آن را پذیرفته بود؛ با این حال، لوید آستین، وزیر دفاع وقت آمریکا، در اوت همان سال و در پی انتقاد قانونگذاران جمهوریخواه از این توافق، آن را لغو کرد.
بر اساس دستور ۱۱ صفحهای شراما، خالد شیخ محمد و سه متهم دیگر، شامل ولید محمد صالح مبارک بن عطاش، مصطفی احمد آدم الحوساوی و علی عبدالعزیز علی، از ۵ ژوئن ۲۰۲۸ در برابر دادگاه قرار خواهند گرفت.
روند رسیدگی با انتخاب یک هیأت آغاز خواهد شد که تمامی اعضای آن از نیروهای مسلح آمریکا خواهند بود. این هیأت، بر اساس مقررات دادرسی نظامی، نقش هیأت منصفه را در رسیدگی به پرونده ایفا خواهد کرد.
اظهارات افتتاحیه، ۳۰ روز تقویمی پس از تشکیل این هیأت آغاز خواهد شد. پس از آن، دادستانها مدارک و شواهد خود را ارائه خواهند کرد و پس از پایان ارائه پرونده دادستانی، متهمان میتوانند درخواستهایی برای صدور حکم عدم مجرمیت مطرح کنند.
دستور صادرشده برای هر دو طرف فرصتهایی در نظر گرفته است تا درباره این درخواستها استدلال کنند، به ادعاهای طرف مقابل پاسخ دهند و همچنین به دادستانها اجازه میدهد در صورت لزوم، بار دیگر پرونده خود را بازگشایی کنند.
تیم دفاع نیز ارائه اصلی مدارک و شواهد خود را ۶۰ روز تقویمی پس از پایان ارائه پرونده از سوی دادستانی آغاز خواهد کرد.
محاکمه در نهایت با مرحله تعیین مجازات به پایان خواهد رسید.
شراما پیشنهاد دادستانها برای آغاز محاکمه در ژانویه ۲۰۲۷ را رد کرد و گفت چنین زمانی، فرصت کافی برای «حلوفصل درخواستهای مربوط به شواهد پیش از محاکمه و مسائل مربوط به رعایت الزامات» باقی نمیگذارد.
خالد شیخ محمد همچنان شناختهشدهترین زندانی بازداشتگاه گوانتانامو به شمار میرود؛ بازداشتگاهی که در سال ۲۰۰۲ و در دوره ریاستجمهوری جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت آمریکا، برای نگهداری مظنونان خارجی به فعالیتهای شبهنظامی پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ تأسیس شد.
خالد شیخ محمد متهم است که طرح ربودن هواپیماهای مسافربری و هدایت آنها به برجهای مرکز تجارت جهانی در نیویورک و همچنین ساختمان پنتاگون را طراحی و سازماندهی کرده است.
در حملات ۱۱ سپتامبر، نزدیک به ۳۰۰۰ نفر کشته شدند.
