پالایشگاه هنگلی به نمونه بارزی تبدیل شد که نشان میداد نبرد بر سر نفت ایران دیگر فقط رویارویی بین واشنگتن و تهران نیست، بلکه به بخشی از یک درگیری گستردهتر بر سر تجارت، انرژی و نفوذ جهانی تبدیل شده است.
به گزارش جماران، وال استریت ژورنال فاش کرد که شرکت بزرگ چینی هنگلی با خرید مقادیر عظیمی از نفت تحریمشده، اقتصاد ایران را تأمین مالی میکند، تجارتی که به یک شریان مالی برای تهران و بخشی از یک شبکه تجاری گسترده برای پکن تبدیل شده است که فشارهای ایالات متحده را نادیده میگیرد.
این روزنامه گزارش میدهد که گروه هنگلی، با درآمد سالانه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار و فعالیت در بخشهای پتروشیمی، نساجی و کشتیسازی، به یک نیروگاه صنعتی قدرتمند در چین تبدیل شده است. این گروه بیش از ۳۰۰۰۰۰ نفر را استخدام کرده است که آن را از نظر درآمد و دامنه صنعتی به طور قابل توجهی بزرگتر از بسیاری از شرکتهای شناخته شده آمریکایی میکند.
اهمیت هنگلی برای ایران به ویژه به پالایشگاه آن در دالیان، شهری در شمال شرقی چین، مرتبط است. این پالایشگاه یکی از بزرگترین پالایشگاههای مستقل در این کشور است که ظرفیت فرآوری تقریباً ۴۰۰ هزار بشکه در روز را دارد. به گفته این روزنامه، این تأسیسات علیرغم تحریمهای آمریکا علیه بخش انرژی تهران، به یکی از خریداران اصلی نفت ایران تبدیل شده است.
قیمتها و آمادگی
این گزارش نشان میدهد که شرکت هنگلی در سالهای اخیر میلیاردها دلار نفت از ایران خریداری کرده و از قیمتهای تخفیفی که تهران به خریدارانی که مایل به ریسک معامله نفت تحریمشده بودند، ارائه میداد، بهره برده است. وزارت خزانهداری ایالات متحده میگوید هنگلی یکی از مهمترین مشتریان ایران بوده و خرید نفت ایران توسط این شرکت صدها میلیون دلار برای نیروهای مسلح ایران فراهم کرده است.
این محمولهها معمولاً از طریق کانالهای تجاری شفاف نمیرسند. حمل و نقل نفت به چیزی که به عنوان « ناوگان سایه » شناخته میشود، متکی بوده است؛ شبکهای از تانکرها، شرکتها و واسطهها که از روشهای مختلفی برای پنهان کردن مبدا محمولهها یا تغییر هویت آنها استفاده میکنند و به نفت ایران اجازه میدهند به خریداران در آسیا برسد.
طبق گزارش وزارت خزانهداری آمریکا، همانطور که در گزارش آمده است، هنگلی از سال ۲۰۲۳ از طریق تعدادی از نفتکشهای تحریمشده، محمولههایی از نفت ایران را دریافت کرده است که در مجموع بیش از پنج میلیون بشکه بوده است.
این گزارش بیان میکند که این تجارت برای تهران به طور فزایندهای اهمیت پیدا میکند، زیرا درآمدهای نفتی منبع اصلی ارز خارجی هستند. در حالی که ایالات متحده تلاش میکند توانایی ایران برای صادرات نفت را خفه کند، پالایشگاههای مستقل چینی - معروف به «تی بوت» - همچنان به خرید بخش عمدهای از نفت خام ایران ادامه میدهند.
توانایی ایران برای استمرار
وال استریت ژورنال میگوید این پالایشگاهها به بخش اساسی یک سیستم تجاری به ارزش دهها میلیارد دلار در سال تبدیل شدهاند و به ایران این امکان را میدهند که علیرغم تحریمها به فعالیت خود ادامه دهد.
شرکت هنگلی اتهامات آمریکا را رد میکند و تأکید کرده است که هیچ معامله تجاری با ایران انجام نداده است. با این حال، وزارت خزانهداری آمریکا میگوید شواهدی که جمعآوری کرده نشان میدهد که این پالایشگاه محمولههای ایرانی را از طریق شبکهای از کشتیها و واسطههای مرتبط با تجارت نفت تحریمشده دریافت کرده است.
آوریل گذشته، واشنگتن تحریمهای مستقیمی را علیه پالایشگاه هنگلی و حدود ۴۰ شرکت کشتیرانی و نفتکش به اتهام مشارکت در حمل و نقل نفت ایران اعمال کرد.
معضلی که تحریمها نمیتوانند آن را حل کنند
همانطور که وال استریت ژورنال اشاره میکند، پرونده هنگلی، معضل گستردهتری را که سیاست ایالات متحده برای اعمال فشار بر ایران با آن مواجه است، آشکار میکند. تحریمها میتوانند شرکتها و کشتیها را هدف قرار دهند، اما برای از بین بردن بازار عظیمی که خریداران چینی در آن انگیزههای مالی قوی دارند، با مشکل مواجه هستند. دسترسی به نفت ایران با قیمتهای پایین، مزیت اقتصادی را برای پالایشگاههای چینی فراهم میکند، در حالی که تهران، به نوبه خود، درآمدی را که برای ادامه تأمین مالی دولت و نهادهای نظامی خود نیاز دارد، دریافت میکند.
بنابراین، وال استریت ژورنال، هنگلی را چیزی بیش از یک پالایشگاه چینی خریدار نفت ایران میداند؛ این پالایشگاه به حلقهای حیاتی در یک سیستم مالی و تجاری تبدیل شده است که به تهران در دور زدن تحریمهای آمریکا کمک میکند. هر محمولهای که به دالیان میرسد، درآمد اضافی برای ایران و همزمان آزمونی جدید برای توانایی واشنگتن در اجرای تحریمهایش فراتر از مرزهایش است.
این موضوع همچنین روابط ایالات متحده و چین را در معرض آزمونی حساس قرار میدهد، زیرا مجازات شرکتهای بزرگ چینی به دلیل معاملاتشان با ایران، جبهه دیگری را در اختلاف اقتصادی و استراتژیک بین واشنگتن و پکن میگشاید.
بدین ترتیب، پالایشگاه هنگلی به نمونه بارزی تبدیل شد که نشان میداد نبرد بر سر نفت ایران دیگر فقط رویارویی بین واشنگتن و تهران نیست، بلکه به بخشی از یک درگیری گستردهتر بر سر تجارت، انرژی و نفوذ جهانی تبدیل شده است.
