تردد نفتکشها از تنگه هرمز در پی تشدید دوباره تنشها میان ایران و آمریکا، افزایش خطرات کشتیرانی و حملات اخیر به شناورها، تقریباً متوقف شده است؛ وضعیتی که علاوه بر فشار بر بازار جهانی انرژی، بیمهگران و شرکتهای کشتیرانی را نیز به بازنگری در عبور از این گذرگاه راهبردی واداشته است.
به گزارش سرویس بینالملل جماران، خبرگزاری رویترز در گزارشی درباره کاهش شدید تردد نفتکشها از تنگه هرمز و افزایش خطرات کشتیرانی در پی تشدید تنشها میان ایران و آمریکا، نوشت: بر اساس دادهها و اظهارات منابع مطلع، تردد نفتکشها از تنگه هرمز روز پنجشنبه تقریباً متوقف شد؛ زیرا با ازسرگیری حملات هوایی آمریکا علیه ایران، خطرات کشتیرانی افزایش یافت و این حملات، اقدام تلافیجویانه تهران در خلیج فارس را در پی داشت.
بر پایه تحلیل مؤسسه «کپلر» (Kpler)، در ساعات اولیه روز پنجشنبه تنها دو نفتکش از تنگه هرمز عبور کردند. یکی از این شناورها، ابرنفتکش «Berg 1» حامل نفت خام بود که محموله خود را در جزیره خارک ایران بارگیری کرده و مشمول تحریمهای آمریکا است.
نفتکش شیمیایی «Well Sail» با پرچم جزایر مارشال نیز از تنگه عبور کرد. بر اساس دادههای ردیابی کشتی مؤسسه «LSEG»، محل بارگیری قبلی این کشتی در نزدیکی شارجه در امارات متحده عربی بوده است.
منابع صنعت کشتیرانی اعلام کردند که کشتیها بهطور فزایندهای سامانههای شناسایی و ردیابی عمومی خود موسوم به «AIS» را خاموش میکنند؛ اقدامی که مشاهده و شناسایی تمامی شناورهای در حال عبور را دشوارتر کرده است.
خورخه لئون، رئیس بخش تحلیلهای ژئوپلیتیک شرکت «ریستاد انرژی» (Rystad Energy)، در گزارشی نوشت: «تردد نفتکشها از تنگه هرمز عملاً متوقف شده است؛ موضوعی که بیش از هر بیانیهای از سوی واشنگتن یا تهران، نشاندهنده برداشت فعلی از میزان ریسک است.»
آتشبس ایران و آمریکا در آستانه فروپاشی
نیروهای مسلح ایران روز پنجشنبه، در پاسخ به حملات آمریکا به استانهای ساحلی جنوبی و شرقی این کشور، زیرساختهای نظامی آمریکا در کشورهای همسایه خلیج فارس را هدف قرار دادند؛ اقدامی که فشار بیشتری بر آتشبس سههفتهای وارد کرد.
دور جدید تنشها در این درگیری چهارماهه، از اوایل هفته جاری و با حمله به سه نفتکش در تنگه هرمز آغاز شد؛ حملاتی که آمریکا، تهران را مسئول آنها دانسته است.
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز پنجشنبه اعلام کرد که حملات آمریکا به ایران و مداخله در تغییر مسیر کشتیها، روند بازگشایی تدریجی تنگه هرمز را مختل کرده است. این نیرو همچنین هشدار داد که هرگونه مداخله بیشتر آمریکا با «پاسخی کوبنده» مواجه خواهد شد.
پیش از آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، که با حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت از تنگه هرمز عبور میکرد.
در دو هفته گذشته، میزان تردد روزانه کشتیها به بالاترین سطح خود از زمان آغاز جنگ رسید و بهطور میانگین، روزانه ۴۰ کشتی از این تنگه عبور کردند. بااینحال، این رقم همچنان فاصله زیادی با میانگین پیش از آغاز درگیری دارد؛ زمانی که روزانه بین ۱۲۵ تا ۱۴۰ کشتی از تنگه هرمز عبور میکردند.
افزایش ریسک برای کشتیهای باارزش
به گفته منابع صنعت بیمه، برخی بیمهگران پوششدهنده ریسکهای جنگی به شرکتهای کشتیرانی توصیه کردهاند که عبور از تنگه هرمز را بهطور موقت متوقف کنند. برخی دیگر نیز پس از حملات اخیر به کشتیها، در حال بازنگری در شرایط و ضوابط بیمهای خود هستند.
شرکت کارگزاری کشتی «کلارکسونز» در گزارشی اعلام کرد: «روایت بازگشایی تنگه هرمز، پس از تشدید اخیر تنشها، شکنندهتر به نظر میرسد.»
یکی از سه کشتی هدف قرارگرفته در هفته جاری، نفتکش حامل گاز طبیعی مایع قطر با نام «Al Rekayyat» و پرچم جزایر مارشال است. این کشتی همچنان در نزدیکی سواحل عمان متوقف مانده و در انتظار آغاز عملیات نجات است.
این نفتکش در اواخر روز سهشنبه با یک پرتابه هدف قرار گرفت؛ حملهای که به وقوع آتشسوزی در اتاق موتور آن منجر شد.
با وجود نگرانیهای اولیه درباره احتمال وقوع انفجار، منابع صنعتی اعلام کردند که در حال حاضر این خطر پایین ارزیابی میشود و به نظر میرسد محموله گاز طبیعی مایع کشتی همچنان ایمن باقی مانده است.
اداره ثبت کشتیهای جزایر مارشال، که یکی از بزرگترین نظامهای ثبت پرچم کشتی در جهان به شمار میرود، به رویترز اعلام کرد که در این حادثه هیچگونه مصدومیت یا خسارت زیستمحیطی گزارش نشده است.
یکی از بیمهگران فعال در حوزه ریسک جنگ دریایی، که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، گفت: «همانطور که حوادث اخیر نشان دادهاند، بازار بیمه دریایی اکنون با چشمانداز زیانهای بالقوه سنگین در ارتباط با کشتیهایی با ارزش بسیار بالا مواجه است.»
