کارت قرمزی که داور به «فولارین بالوگون»، مهاجم تیم ملی آمریکا، نشان داد، اکنون به پروندهای سیاسی و حقوقی با ابعاد بینالمللی تبدیل شده و پرسشهایی را درباره استقلال نهادهای ورزشی، حدود نفوذ سیاسی آمریکا و میزان احترام به اصل حاکمیت قانون برانگیخته است.
به گزارش جماران ، با ورود رقابتهای جام جهانی ۲۰۲۶ به حساسترین و هیجانانگیزترین مراحل خود، توجهها دیگر تنها به اتفاقات داخل زمین فوتبال معطوف نیست، بلکه به پیامدهای دخالت مستقیم دونالد ترامپ ، رئیسجمهور آمریکا، در تصمیمی ورزشی کشیده شده است؛ تصمیمی که در حالت عادی باید صرفاً در حوزه اختیارات فدراسیون بینالمللی فوتبال (فیفا) باقی میماند.
کارت قرمزی که داور به «فولارین بالوگون»، مهاجم تیم ملی آمریکا، نشان داد، اکنون به پروندهای سیاسی و حقوقی با ابعاد بینالمللی تبدیل شده و پرسشهایی را درباره استقلال نهادهای ورزشی، حدود نفوذ سیاسی آمریکا و میزان احترام به اصل حاکمیت قانون برانگیخته است.
آغاز بحران
ماجرا از اخراج بالوگون در دیدار آمریکا و بوسنی و هرزگوین آغاز شد؛ اخراجی که طبق مقررات فیفا، بهطور خودکار یک جلسه محرومیت را به دنبال دارد.
اما آنچه در ابتدا یک تصمیم داوری عادی به نظر میرسید، خیلی زود به موضوعی در کاخ سفید تبدیل شد. دولت ترامپ تلاش کرد پیش از دیدار آمریکا برابر بلژیک در مرحله یکهشتم نهایی، این محرومیت لغو شود.
پایگاه خبری پولیتیکو گزارش داد که تنها چند دقیقه پس از پایان مسابقه، مجموعهای از تماسهای حقوقی و دیپلماتیک با مشارکت مقامهای دولت آمریکا و فدراسیون فوتبال این کشور آغاز شد و در نهایت، ترامپ مستقیماً با «جیانی اینفانتینو»، رئیس فیفا، تماس گرفت و خواستار بازنگری در حکم محرومیت شد.
حاکمیت قانون
هرچند فیفا اعلام کرد که تصمیم لغو محرومیت را کمیته مستقل انضباطی این نهاد بر اساس ماده ۲۷ آییننامه انضباطی اتخاذ کرده است، اما زمانبندی این تصمیم، نبود گزارش حقوقی درباره دلایل آن و روابط نزدیک شخصی میان ترامپ و اینفانتینو، تردیدهای زیادی درباره اعمال فشار سیاسی بر فیفا ایجاد کرده است.
روزنامه نیویورک تایمز در مقالهای به قلم «بیل ساپوریتو» نوشت که این پرونده دیگر صرفاً یک موضوع فوتبالی نیست، بلکه آزمونی برای اصل حاکمیت قانون است.
به نوشته او، حتی اگر تصمیم داور اشتباه بوده باشد، طبق قوانین فوتبال امکان بازبینی آن وجود نداشت؛ «تا زمانی که ترامپ با اینفانتینو تماس گرفت و نشان داد همانگونه که در آمریکا، در فوتبال نیز قانون شامل حال او نمیشود.»
این مقاله همچنین تأکید میکند که استفاده از مادهای حقوقی که بهندرت برای لغو محرومیت به کار میرود، این پیام را منتقل میکند که نفوذ سیاسی میتواند قوانین را هر زمان که منافع آمریکا ایجاب کند، دوباره تفسیر کند.
به اعتقاد نویسنده، این اتفاق بیش از آنکه به سود تیم ملی آمریکا باشد، به اعتبار آن لطمه زده است.
رابرت رایش ، وزیر پیشین کار آمریکا، نیز در مقالهای در روزنامه گاردین این ماجرا را ادامه همان رویکرد سیاسی ترامپ دانست که هرگاه قوانین با منافع او در تضاد باشند، نادیده گرفته میشوند.
وی نوشت:«جامعه به کودکان میآموزد که حتی اگر تصمیم داور ناعادلانه به نظر برسد، باید آن را پذیرفت، زیرا اعتماد به نهادها بر پذیرش قوانین استوار است. اما ترامپ به جهان پیام دیگری میدهد؛ اینکه آمریکا خود را ملزم به رعایت قوانین نمیداند، شکست را نمیپذیرد و به احکام قانون احترام نمیگذارد.»
ضربه به اعتماد عمومی
به باور رابرت رایش، دخالت ترامپ به سلامت رقابتهای جام جهانی آسیب زده است؛ زیرا هر موفقیتی که تیم ملی آمریکا به دست آورد، همواره با این تردید همراه خواهد بود که آیا رقابتها واقعاً عادلانه بودهاند یا خیر.
او تأکید میکند:«سوءاستفاده از قدرت برای تغییر قوانین بازی، اعتماد عمومی را نابود میکند؛ چه این بازی یک مسابقه فوتبال باشد، چه انتخابات سیاسی یا حتی اقتصاد آزاد.»
از سوی دیگر، «پابلو ایگلسیاس ماورر»، نویسنده گاردین، معتقد است این ماجرا یادآور دورانی است که تصمیمهای ورزشی زیر نفوذ مستقیم سیاستمداران قرار داشت.
او به نمونهای تاریخی از جام جهانی ۱۹۶۲ اشاره میکند؛ زمانی که رئیسجمهور شیلی برای جلوگیری از محرومیت ستاره برزیل، «گارینشا»، مداخله کرد.
به نوشته او، هرچند فیفا اصرار دارد تصمیمش کاملاً قانونی بوده است، اما اینکه جهان باور کند تماس ترامپ هیچ تأثیری بر نتیجه نداشته، «بسیار دشوار است.»
او همچنین روابط نزدیک اینفانتینو و ترامپ را یکی از عوامل افزایش نگرانیها درباره استقلال فیفا میداند.
روزنامه دیلی تلگراف نیز این اقدام را «سقوطی شرمآور دیگر برای فیفا» توصیف کرد و نوشت این سازمان برای جلب رضایت ترامپ، مقررات خود را دوباره تفسیر کرده است؛ همانگونه که پیشتر نیز در برخی پروندههای استثنایی مربوط به ستارههایی مانند «کریستیانو رونالدو» چنین کرده بود.
تیم ملی آمریکا؛ در هر صورت بازنده است
روزنامه ایندیپندنت نیز به نقل از منتقدان ترامپ نوشت که دخالت رئیسجمهور آمریکا، تیم ملی این کشور را در موقعیتی قرار داده که در هر حال بازنده خواهد بود.
اگر آمریکا قهرمان شود، بسیاری موفقیتش را نتیجه نفوذ سیاسی خواهند دانست و اگر شکست بخورد، گفته خواهد شد که حتی دخالت رئیسجمهور نیز نتوانسته نتیجه مسابقات را تغییر دهد.
تناقضی در سیاست داخلی آمریکا
این پرونده همچنین تناقضی جالب در سیاست داخلی آمریکا را آشکار کرده است.
نیویورک تایمز یادآور میشود که فولارین بالوگون به دلیل تولد در آمریکا، شهروند این کشور محسوب میشود؛ اصلی که دولت ترامپ در سالهای اخیر از طریق پروندههای قضایی تلاش کرده دامنه آن را محدود کند.
همین موضوع باعث شده برخی تحلیلگران، ترامپ را به برخورد گزینشی با اصول حقوقی متهم کنند؛ به این معنا که او هرجا منافع سیاسیاش اقتضا کند، از یک اصل حقوقی دفاع میکند و در موارد دیگر همان اصل را زیر سؤال میبرد.
فراتر از یک کارت قرمز
در نهایت، پرونده بالوگون دیگر صرفاً اختلافی درباره یک کارت قرمز نیست، بلکه به نمادی از بحث گستردهتر درباره رابطه میان قدرت سیاسی و قانون، و حدود نفوذ دولتها در نهادهای بینالمللی تبدیل شده است.
وقتی تنها یک تماس تلفنی از سوی رئیسجمهور یک کشور میتواند باعث بازنگری در تصمیمی که نهایی تلقی میشد شود، ماجرا دیگر از چارچوب یک مسابقه فوتبال فراتر میرود و پرسشی بنیادی را مطرح میکند:آیا هنوز قانون بر همه یکسان حاکم است، یا نفوذ سیاسی میتواند خودِ قوانین را نیز بازنویسی کند؟
