صحبت از حضور نیروهای آمریکایی در خاک لبنان، یادآور وضعیت پس از حمله اسرائیل به لبنان در سال ۱۹۸۲ و به اصطلاح «نیروهای چندملیتی» به رهبری آمریکا در آن زمان است.
به گزارش جماران، در میان جنجال و اختلافات داخلی لبنان درباره توافق چارچوبی که میان لبنان و اسرائیل امضا شده است، اخباری به بیرون درز کرده است که حاکی از آن است که ایالات متحده آمریکا قصد دارد نیروهای خود را در جنوب لبنان مستقر کند تا بر پایبندی ارتشهای لبنان و اسرائیل به این توافق نظارت داشته باشد.
یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، به روزنامه واشنگتن پست گفت که ایالات متحده نقش مستقیمی در نظارت بر تحرکات ارتش لبنان و ارتش اسرائیل ایفا خواهد کرد، از جمله استفاده از نیروهای آمریکایی در خاک لبنان و فلسطین اشغالی.
این مقام گفت که ایالات متحده از زمان توافق سال ۲۰۲۴ نیروهایی در لبنان داشته که نقش نظارتی ایفا میکنند و اکنون بر عهده خواهد گرفت که بر هر دو طرف نظارت کند تا هرگونه نقض توافق را رصد کند.
وی افزود که فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) نقش مستقیمی در نظارت بر هیچیک از طرفین نخواهد داشت، اما مقاماتی در سنتکام هرگونه تخلف را به دولت رئیسجمهور دونالد ترامپ گزارش خواهند داد تا دولت خودش وارد عمل شود.
این اخبار درز کرده همزمان با سفر فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، دریاسالار برد کوپر، به بیروت دیروز صورت گرفت که اولین سفر از زمان امضای توافق چارچوبی میان لبنان و اسرائیل بود.
محمود الزیبق خبرنگار الجزیره در نقشه تعاملی میگوید که صحبت از نقش آمریکا در جنوب لبنان همزمان با پایان مأموریت نیروهای سازمان ملل (یونیفیل) و مطرح شدن پیشنهاد فرانسه و ایتالیا برای ایجاد یک مأموریت نظارتی برای پشتیبانی از توافق چارچوبی صورت میگیرد؛ پیشنهادی که به گفته وی دولت لبنان از آن استقبال کرده است.
هیچ نقش نظامی و جنگی وجود ندارد
دربارهٔ ماهیت نقش احتمالی آمریکا در لبنان، «خلیل الجمیل» کارشناس نظامی و استراتژیک میگوید که کمیتهٔ سازوکار (مکانیزم) با کمیتهٔ دیگری که شامل آمریکا، ارتش لبنان و اسرائیل با هماهنگی غیرمستقیم است جایگزین شدهاست، یعنی واشنگتن به عنوان واسطه عمل میکند.
پیشتر سازوکار علاوه بر سه طرف یادشده، شامل فرانسه و یونیفل نیز بود، اما این دو (فرانسه و یونیفل) حذف شدند و کمیتهٔ جدید، همان سازوکاری است که نقش نظارت را ایفا میکند.»
جمیّل در بخش تحلیل نظامی شبکه الجزیره احتمال حضور نیروهای آمریکایی در واقعیت را رد کرد و گفت که این نیروها هیچ نقش رزمی یا جنگی نخواهند داشت، بلکه نقش آنها صرفاً به نظارت بر اجرای توافق چارچوبی میان لبنان و اسرائیل محدود خواهد شد.
این کارشناس نظامی و راهبردی، اهمیت نقش بسیار فعال آمریکا را به دلیل توانایی آن در اعمال فشار بر اسرائیل دانست و گفت که طرف لبنانی به همین دلیل به این راهکار روی آورده تا ارتش اشغالگر از جنوب لبنان خارج شود.
وی معتقد است که طرف آمریکایی ضامن بیطرف توافق چارچوبی است که در واشنگتن و تحت نظارت آمریکا امضا شده است.
از سوی دیگر، راشد فاید، روزنامهنگار و نویسنده سیاسی، معتقد است که نقش یونیفل از مدتی پیش رو به افول بوده و مأموریت آن به پایان خواهد رسید، بنابراین جایگزین آن طرف آمریکایی است، زیرا ضامن توافق چارچوبی است و بنابراین نظارت و اجرای این توافق را بر عهده خواهد گرفت.
فاید در گفتوگوی خود در بخش «پنجرهای از بیروت» اشاره کرد که اروپا تلاش کرد ابتکاری را برای تجهیز نیروهایی از سوی فرانسه و بریتانیا جهت اعزام به جنوب لبنان به اجرا بگذارد، اما این کشورها نیازی به درگیر شدن در بحران لبنان ندارند.
به گفته وی، گزینه آمریکایی در شرایطی مطرح میشود که بحثهایی درباره ایجاد یک نیروی مشترک عربی برای اعزام به جنوب لبنان وجود ندارد.
توجیه حملات اسرائیل
در مقابل، توفیق شومان، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، گفت که صحبت از حضور نیروهای آمریکایی در خاک لبنان، یادآور وضعیت پس از حمله اسرائیل به لبنان در سال ۱۹۸۲ و به اصطلاح «نیروهای چندملیتی» به رهبری آمریکا در آن زمان است.
شومان افزود که آنچه واشنگتن پست منتشر کرده، تأیید میکند که آمریکا میخواهد هر آنچه را که به نیروهای یونیفل و نیروهای چندملیتی (که فرانسه و ایتالیا آمادگی خود را برای مشارکت در آن اعلام کردهاند) مربوط میشود، کنار بگذارد.
وی ادامه داد که مأموریت اصلی نیروهای آمریکایی که بنا بر گزارشهای رسانهای قرار است در جنوب لبنان مستقر شوند، توجیه حملات اسرائیل و عدم اجرای خروج از مناطق اشغالی لبنان است.
شومان این پرسش را مطرح کرد که آیا این نیروهای آمریکایی یک نیروی نظارتی هستند یا یک نیروی لجستیکی مؤثر، و اینکه «هرگونه تخلف از طرف لبنانی میتواند با واکنش نظامی آمریکاییها مواجه شود».
لبنان و اسرائیل در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶ در واشنگتن و با حمایت آمریکا یک توافق چارچوبی امضا کردند که با مخالفت داخلی در لبنان، به ویژه از سوی حزبالله، مواجه شد. نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، اعلام کرد که این حزب با این توافق به عنوان «یک توافقِ نامعتبر» رفتار خواهد کرد و آن را «نوعی عقبنشینی از حاکمیت» دانست.
