یک تحلیلگر مسائل عراق با اشاره به عدم موضعگیری منفی کشورها علیه انتخاب الزیدی به عنوان نخستوزیر عراق، گفت: الزیدی یک گزینه خنثی و مرضیالطرفین در داخل و خارج عراق محسوب میشود که تا کنون بحثی بر علیه او صورت نگرفته است.
محدثه رضایی در گفتوگو با خبرنگار جماران، با اشاره به انتخاب علی الزیدی به عنوان نخستوزیر عراق که چهرهای نسبتا ناشناخته محسوب میشود، اظهار کرد: برای فهم چرایی چنین انتخابی، باید از بررسی اقتصاد عراق شروع کنیم. در طول انتخاباتهای گذشته، همیشه جریاناتی روی کار آمدهاند که یا تفکرات ایدئولوژیک و جهادی داشتهاند یا دارای سوابق پررنگ سیاسی بوده و از پس از سقوط صدام، در سیاست عراق حضور داشتهاند. اما اکنون بحثهای اقتصادی در عراق جدی شده، زیرا رقم بودجه این کشور بسیار پایین است و دولت به استقراض شدید روی آورده و لذا شاید بتوان گفت یکی از دلایل انتخاب الزیدی نیز همین بوده است، زیرا او سابقه بسیاری خوبی در زمینههای اقتصادی و بانکی دارد و نسبت به مشکلات این حوزه آگاه است.
وی با اشاره به اینکه حداقل در ظاهر، هیچ سابقه دولتی، سیاسی و جهادی از الزیدی وجود ندارد، بیان کرد: به نظر میرسد تعامل هرم قدرت با مسائل مالی نیز در این انتخاب نقش داشته است. از ابتدای انتخابات اخیر عراق، بحثهایی مطرح بود مبنی بر اینکه پول همه چیز را در این انتخابات تعیین میکند. اکنون با انتخاب الزیدی، میتوان گفت شاید آن گمانهزنیها چندان هم بیراه نبوده است، خصوصا که حتی افکار عمومی عراق هم از این انتخاب بسیار شوکه شد.
این تحلیلگر مسائل عراق ادامه داد: افکار عمومی انتظار داشت با توجه به اینکه چهارچوب هماهنگی شیعی بیشترین کرسی را در انتخابات اخیر پارلمان به دست آورد، یک شخصیت نزدیک به تفکر مقاومت و دارای سبقه جهادی و تجربه کار سیاسی به نخستوزیری برسد، اما ناگهان چهرهای نسبتا ناشناخته به عنوان نخستوزیر معرفی و به سرعت هم با او موافقت شد. اینها همه باعث میشود به این نتیجه برسیم که چهارچوب هماهنگی به عنوان راس قدرت، وارد منطق جدیدی برای انتخاب سردمداران سیاسی شده است. حتی شنیده میشود برخی از اعضای خانواده رهبران چهارچوب هماهنگی، با الزیدی تعاملات اقتصادی دارند و باعث شدهاند که آنان، نسبت به انتخاب الزیدی قانع شوند.
رضایی با اشاره به وجود اجماع سیاسی داخلی بر سر انتخاب الزیدی، عنوان کرد: تمام گروههای سیاسی عراق از جمله شیعه، سنی و کرد، با انتخاب الزیدی موافق بودند. در بین بزرگان احزاب سنی، افرادی از جمله حلبوسی، خمیس خنجر و مثنی السامرائی و در بین رهبران چهارچوب هماهنگی، چهرههای برجستهای چون نوری المالکی، سودانی، قیس خزعلی و حتی عمار حکیم از انتخاب الزیدی حمایت کرده بودند.
وی همچنین با اشاره به اینکه سفارت آمریکا در بغداد به سرعت انتخاب الزیدی را تبریک گفت و برای حصول اهداف مشترک با او ابراز همبستگی کرد، افزود: دلیل دیگر انتخاب الزیدی، بُعد خارجی مسأله بود. در هنگام بررسی گزینههای مختلف نخستوزیری، یکی از استدلالهای مهم برخی از اعضای چهارچوب هماهنگی و نخبگان سیاسی عراق، این بود که گزینهای که برای آمریکاییها قابل قبول نباشد یا باعث افزایش فشارهای خارجی بر عراق شود و بیش از پیش این کشور را به محل درگیریهای ایران و آمریکا تبدیل کند، مناسب نیست.
این تحلیلگر مسائل ادامه داد: همان طور که گفتم، رهبران سنّی نیز از انتخاب الزیدی حمایت کردند و این بدین معناست که این فرد با کشورهای حوزه خلیجفارس نیز روابط بسیار خوبی دارد، خصوصا که در گذشته، تعاملات اقتصادی زیادی را با کشورهایی مانند امارات انجام داده بود. جولانی نیز انتخاب الزیدی را تبریک گفت و ایران هم اعلام کرد از هر گزینهای که مورد اجماع چهارچوب هماهنگی باشد، حمایت میکند. بنابراین، الزیدی یک گزینه خنثی و مرضیالطرفین در داخل و خارج عراق محسوب میشود که تا کنون بحثی بر علیه او صورت نگرفته است.
الزیدی در خصوص رویکرد احتمالی الزیدی نسبت به ایران و محور مقاومت، اظهار کرد: طبق اخبار منتشرشده، الزیدی در جلسهای که با حضور نوری المالکی و سودانی در منزل فالح الفیاض (رئیس حشدالعبی) برگزار شده بود، حضور داشت و انتخاب او نیز عملا در همان جلسه صورت گرفته است. لذا بسیار بعید است که الزیدی بخواهد اقدام خاصی را علیه مواضع و منویات حشدالشعبی انجام دهد. اما به هر حال، آمریکاییها همواره بر حشدالشعبی فشار میآورند و این فشارها خصوصا پس از طوفانالاقصی، شدیدتر شد؛ خصوصا که در جنگ رمضان نیز شاهد تحرکاتی از سمت حشدالشعبی علیه مواضع آمریکا بودیم.
وی اضافه کرد: لذا قطعا ایالات متحده به فشارهای خود بر این گروهها ادامه خواهد داد و ایران نیز در این خصوص منفعل نخواهد بود. با این وجود، این یک موضوعی است که باید در داخل خود عراق حل شود و احتمالا دولت الزیدی نیز به سمت سازماندهی و نظاممندسازی گروههای مقاومت حرکت کند. یعنی این مسألهای است که از طریق مذاکرات دولت و حشدالشعبی حلوفصل خواهد شد و فکر نمیکنم که پای ایران چندان وسط باشد.
این تحلیلگر مسائل عراق در خصوص شباهتها و تفاوتهای احتمالی دولت الزیدی با دولت سودانی، بیان کرد: به نظرم رفتارهای الزیدی خیلی قابل پیشبینی نیست، اما احتمالا او منافع اقتصادی را بر بسیاری از رویکردهای منطقهای عراق اولویت دهد و به دنبال ایجاد ثبات در کشور خود باشد و اجازه ندهد هر اتفاقی، عراق را آشفته کند. در سالهای قبل، عراق مدام درگیر تحریم، جنگ و تروریسم بوده و تازه چند سال است که طعم آرامش را میچشد و اکنون به دنبال ثبات، توسعه اقتصادی و جذب سرمایههای خارجی است. بر همین اساس، من فکر میکنم دولت الزیدی با تمام بازیگران خارجی از ایران و کشورهای حاشیه خلیجفارس گرفته تا آمریکا، تعامل خوبی داشته باشد. البته در ادامه، ممکن است هر کدام از این بازیگران وزن متفاوتی را بیابند، اما در مجموع، دولت الزیدی سعی خواهد کرد تعامل با تمام کشورها را حفظ کند.
